M. Th

Handgeschreven ambtelijke of zakelijke notitie (mogelijk een dossier-aantekening).

* **Kernboodschap:** De notitie legt vast dat aan een niet nader genoemde persoon ("Hem") is medegedeeld dat er naar aanleiding van een verzoek rapport zal worden uitgebracht aan een zekere M. Thönder. Deze heer Thönder zal vervolgens de verdere communicatie met de betreffende persoon afhandelen. * **Schrijfstijl:** De stijl is zakelijk, kort en formeel ("onzerzijds", "gerapporteerd", "medegedeeld"). Dit wijst op een ambtelijke of juridische context waarbij de voortgang van een dossier wordt vastgelegd. * **Handschrift:** Het handschrift is een vlot, geoefend schuinschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. De paraaf onderaan diende als verificatie voor de afgelegde verklaring of actie.

Dienstverslag / Rapport van de Dienst der Marktwezen.

Het document is een ambtelijk rapport betreffende de regulering van marktplaatsen in Amsterdam, specifiek de Westermarkt. De kern van de zaak is een administratieve onregelmatigheid: marktplaats No. 117 staat officieel op naam van Mej. E. Jongbloed, maar in de praktijk wordt de plek al jarenlang geëxploiteerd door haar zuster, Anna Magdalena Theodora Schmit Jongbloed. De fraude of onregelmatigheid kwam aan het licht bij het controleren van het trouwboekje. De inspecteur, H. de Wolff, adviseert echter pragmatisch om de situatie te legaliseren door de vergunning officieel over te schrijven op de naam van de feitelijke gebruikster, aangezien de situatie "bij het oude marktpersoneel bekend was" en al jarenlang gedoogd werd. De latere aantekeningen onderaan bevestigen dat dit advies is opgevolgd na overleg met de directeur.

Handgeschreven brief / correspondentiekaart.

Het document is een kort, zakelijk schrijven waarin een individu (mogelijk M. Th. Müller, afhankelijk van of de naam bovenaan de afzender of geadresseerde is) een financiële claim aanvecht. * **Kern van het geschil:** De schrijver reageert op een vordering van f 134,36. Hij stelt dat hij in het betreffende jaar (1940) slechts voor een fractie van dat bedrag (ca. 10 gulden) aan vis heeft verkocht op de Amsterdamse vismarkt. * **Toon:** De toon is beleefd doch beslist. De schrijver suggereert een persoonsverwisseling ("bent U met een ander in de war") als oorzaak van de administratieve fout. * **Bedragen:** Naast het hoofdbedrag van f 134,36 wordt ook een klein bedrag van f 0,81 genoemd dat eveneens wordt betwist. Dit wijst mogelijk op een administratieve heffing of centenbelasting die bij de oorspronkelijke claim hoorde.

Handgeschreven brief op gelinieerd papier.

* **Inhoud:** De afzender, Blom uit Amsterdam-West, verzoekt om een gratis maandkaart ("maandbon") voor de maand maart. De reden hiervoor is dat Blom voor de maand februari een kaart had gekocht, deze verloor, en vervolgens een tweede kaart moest aanschaffen. Omdat de eerste kaart inmiddels is teruggevonden, stuurt Blom beide kaarten in als bewijs en vraagt om compensatie in de vorm van een gratis kaart voor de volgende maand. * **Taalgebruik en handschrift:** Het document is geschreven in een net, vlot lopend cursief handschrift. De aanhef "Hb." staat waarschijnlijk voor "Heren". Er is sprake van verouderde spelling ("koopen") en een kleine grammaticale herhaling ("...zou u mij voor de maand Maart mij nu..."). * **Administratieve sporen:** Het grote stempel "M. 1941" en het nummer "53" (dat zowel in het stempel als rechtsonder op de pagina voorkomt) duiden erop dat deze brief is opgenomen in een officieel archief of register, waarschijnlijk van een gemeentelijk vervoersbedrijf (zoals het GVB in Amsterdam). De aantekening "M. Th. Müller" is waarschijnlijk van de behandelend ambtenaar.

Handgeschreven brief.

De schrijfster, mevrouw Wertheim-Zilberberg, verzoekt de directeur van het Amsterdamse Marktwezen om ontheffing van de betalingsverplichting voor de ventvergunning van haar echtgenoot. De reden die zij opgeeft is hartverscheurend en zakelijk tegelijk: haar man, M. Wertheim, is negen weken daarvoor (eind maart 1941) "opgepikt" in het Tip Top Theater en gedeporteerd naar concentratiekamp Buchenwald. De brief toont de wanhopige financiële situatie van achtergebleven Joodse gezinnen. Mevrouw Wertheim blijft achter met vier jonge kinderen en een minimale uitkering ("zeer lage steun"), waardoor zij de kosten voor een vergunning die niet meer gebruikt kan worden, niet kan opbrengen. De toon is beleefd en formeel, zoals gebruikelijk in die tijd, maar de onderliggende tragedie is duidelijk aanwezig in de zin: "zonder dat hij iets misdeed."

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze brief richt de afzender zich tot de directeur van (waarschijnlijk) de Amsterdamse marktdienst. De schrijver verzoekt om het terugkrijgen of vernieuwen van zijn 'erkenning' (vergunning) als handelaar. De schrijver voert aan dat hij in het verleden reeds 10 gulden heeft betaald voor deze erkenning, maar dat hij in datzelfde voorjaar gedwongen was te stoppen met zijn handel op de "oude markt" vanwege de "slechte tijd". De brief is een nederig, doch dringend verzoek om administratieve hulp om de vergunning zo snel mogelijk weer in bezit te krijgen, zodat de handel hervat kan worden.

Archivalisch registratieblad of dossieromslag (Model No. 14).

Dit document is een administratief formulier dat werd gebruikt voor de registratie en doorgeleiding van dossiers binnen een overheidsinstelling, vermoedelijk het Nederlandse Ministerie van Algemene Zaken. * **Referentienummers:** De codes "OB/7/1" en de later in rood toegevoegde "OB/7/217" zijn archief- of dossiernummers. De afkorting "OB" zou kunnen staan voor een specifiek bureau of een type correspondentie (zoals "Openbare Berichten"). * **Dateringen:** Er zijn twee relevante data uit 1941: 2 april ("2/4") en 30 april ("30/4"). Dit wijst op de snelheid van verwerking binnen die maand. * **Instructie:** De handgeschreven notitie "stukken vorig jaar op brengen" is een ambtelijke instructie aan een medewerker om gerelateerde documenten uit het voorgaande jaar (1940) bij het huidige dossier te voegen voor referentie. * **Formuliergegevens:** Het label "Model No. 14" en de cijferreeks "10.000-10-1937-1016" onderaan duiden op een drukkerij-order van 10.000 exemplaren uit oktober 1937.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De brief is een reactie op een eerdere vordering of schrijven van de gemeente (gedateerd 4 juni 1941). De afzender verzoekt om een afbetalingsregeling voor een schuld van 4,05 gulden. Er wordt voorgesteld om dit bedrag in wekelijkse termijnen van 50 cent te betalen aan de marktmeester van de Albert Cuypmarkt. * **Taalgebruik:** De brief hanteert een voor die tijd gebruikelijke, formele en eerbiedige toon ("verzoek ik u beleefd", "inmiddels mijn dank"). Er zijn enkele archaïsche spellingen en grammaticale vormen zichtbaar, zoals "den gelegenheid" en "wekelijkschen termijn". * **Administratieve context:** De stempels en parafen wijzen erop dat de brief officieel is verwerkt door een gemeentelijke instantie, zeer waarschijnlijk de afdeling Marktwezen (gezien de verwijzing naar de marktmeester en de "M" in het kenmerk).

Handgeschreven verzoekschrift (brief) met ambtelijke aantekeningen.

* **Doel van het document:** Een kleinhadelaar (M. Th. Klapmuts) verzoekt de centrale distributie-instantie om een toewijzing (quotum) van mosselen voor de verkoop. * **Argumentatie:** De afzender voert aan dat hij/zij reeds op de distributielijst voor gerookte vis staat en officieel geregistreerd is bij de 'Nederlandsche Vischcentrale voor Kleinhandel'. Dit was in oorlogstijd noodzakelijk om legaal goederen te mogen verhandelen. * **Beoordeling:** Het verzoek is resoluut afgewezen. Verschillende ambtelijke handen hebben op het document genoteerd: "Geen recht", "afgewezen" en "afwijzen". * **Reden van afwijzing:** De doorslaggevende factor staat onderaan genoteerd: *"Heeft vorig jaar geen mosselen verkocht"*. Tijdens de bezetting was de verdeling van schaarse goederen vaak gebaseerd op historische verkoopcijfers (referentiejaren). Wie voorheen geen mosselen verkocht, kreeg in tijden van schaarste geen nieuwe toewijzing. * **Administratief proces:** Het document toont de bureaucratische afhandeling. Het verzoek komt binnen op 12 oktober 1942 en wordt door diverse ambtenaren beoordeeld en geparafeerd, tot de definitieve afhandeling op 26 oktober 1942.

Brief / Verzoekschrift

* **Inhoud:** De afzender, de heer M. Th. Klapmuts, is een visventer uit Amsterdam-West. Hij schrijft naar de Commissie Visverdeling met het verzoek om een "rantsoen" gerookte vis toegewezen te krijgen. Hij motiveert dit door aan te geven dat op dat moment alle vis in de Centrale Markthallen ("de Hal") via een verdeelsysteem wordt verspreid. Om zijn rechtmatigheid als vishandelaar aan te tonen, noemt hij zijn vaste leveranciers (Musch de Groot en Klaas de Groot). * **Taalgebruik:** Formeel en beleefd, passend bij een officieel verzoek aan een overheids- of distributie-instantie in die tijd. * **Visuele details:** Het handschrift is goed leesbaar. De toevoeging "(W)" bij het adres duidt op het stadsdeel Amsterdam-West. De Krommertstraat ligt in de buurt van de Jan van Galenstraat, vlakbij de Centrale Markthallen.

Handgeschreven verklaring/getuigenis.

* **Inhoud:** De brief is een formele getuigenverklaring van Mar. Groot waarin wordt bevestigd dat een zekere heer M. Th. Klapmuts in 1939 (het jaar vóór de Duitse inval) regelmatig gerookte vis bij hem kocht. * **Producten:** Er wordt specifiek gesproken over "bokjes" (waarschijnlijk bokking, een soort gerookte haring) en "aal" (paling). * **Locatie van handel:** De transacties vonden plaats op de Vismarkt in Amsterdam. * **Betalingswijze:** Er wordt expliciet vermeld dat er sprake was van "directe betaling" (contant), wat suggereert dat er geen facturen of administratieve sporen van de transacties in de boekhouding van de verkoper stonden. * **Handschrift:** Het document is geschreven in een vlot, hellend cursief handschrift, typisch voor de eerste helft van de 20e eeuw.

Zakelijke brief (aanmaning/herinnering).

De brief is een formele aanmaning van een visgroothandel uit Vlaardingen aan het Amsterdamse Marktwezen. De kern van het schrijven is tweeledig: een openstaand saldo van 190 gulden en de retournering van 50 lege vaten (emballage). De toon is zakelijk en dwingend ("beleefd doch dringend"), waarbij een harde deadline wordt gesteld (vóór 16 januari). Het document bevat diverse administratieve sporen: 1. Een referentienummer dat verwijst naar het dossier van 1942. 2. Een paraaf in rood potlood, waarschijnlijk van de behandelend ambtenaar in Amsterdam. 3. Een vaag rond stempel van de Gemeente-Reiniging, wat suggereert dat dit document later in een archief van een andere gemeentelijke dienst terecht is gekomen of dat papier hergebruikt werd (hoewel dat laatste minder waarschijnlijk is voor de officiële correspondentie zelf).

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze korte, zakelijke brief verzoekt de heer G. J. van der Hoeve om een "expeditiekaart". Hij motiveert dit verzoek door aan te geven dat hij in het bezit is van de noodzakelijke bedrijfsmiddelen voor een vrachtrijder: een span paarden en twee platte wagens. De brief is geschreven in een uiterst beleefde en formele stijl ("is zoo vrij zich beleefd", "welwillendheid"), wat typerend was voor de correspondentie met officiële instanties in die tijd. Het stempel linksboven suggereert dat de brief is opgenomen in een officieel register of dossier op 27 maart 1942.

Dubbele pagina uit een grootboek of register (genummerd 2 en 3).

* **Structuur:** Het document is een administratief register. De namen zijn gegroepeerd op de eerste letter van de achternaam (D, E, F, G, H, J, K, L), wat wijst op een alfabetische index. * **Terminologie:** * **Fr.:** Waarschijnlijk "Fransz" (zoon van Frans) of een geografische aanduiding (Friesland?). * **v.B.:** Zeer waarschijnlijk "van Buiten", een veelgebruikte term in Nederlandse registers voor personen die buiten de betreffende gemeente woonden. * **Jz / Wz:** Patroniemen (Janszoon, Willemszoon). * **Numerieke waarden:** Veel bedragen liggen rond de 3000. Dit kan duiden op het nominaal kapitaal van aandelen, certificaten in een fonds, of een belastingaanslag op basis van vermogen. De bedragen 5160 en 3080 komen herhaaldelijk voor, wat wijst op gestandaardiseerde eenheden. * **Correcties:** Er zijn diverse doorstrepingen en wijzigingen zichtbaar (bijv. bij 173 en 266), wat aantoont dat dit een werkdocument was dat over een langere periode werd bijgehouden.

Handgeschreven administratieve lijst op gelinieerd papier.

* **Structuur:** De lijst is georganiseerd per wijk/sector ("West I"). De "x" achter de namen lijkt een afvinkteken voor een voltooide handeling (bijv. een bezoek, bezorging of registratie). * **Numerieke codes:** De getallen in de linkermarge (deels in rood) verwijzen mogelijk naar specifieke districten, bonnummers of categorieën van personen. Het getal "83 - 86" rechtsonder kan verwijzen naar paginanummers in een groter register. * **Doorhalingen:** De doorgehaalde regels suggereren een dynamische administratie waarbij personen werden uitgeschreven of verplaatst. Opvallend is dat de familie "De Vries" collectief lijkt te zijn verwijderd of verwerkt. * **Adressen:** Alle adressen bevinden zich in de wijk Amsterdam-West (o.a. Baarsjes en Oud-West). De toevoegingen I, II, III en 'h' (huis) duiden op de verdiepingen.

Medische verklaring (doktersbriefje).

Dit document is een medisch getuigschrift, opgesteld in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De arts verklaart dat de betreffende patiënt (Pat.) lijdt aan een "heftig kniegebrek". Dit fysieke ongemak wordt aangevoerd als reden waarom de patiënt niet, of slechts zeer beperkt, in staat is om "met de Landwacht te rijden". In de context van 1944 verwijst "rijden" hoogstwaarschijnlijk naar het patrouilleren per fiets, het primaire vervoermiddel voor de Landwacht. Gezien de impopulariteit van de Landwacht onder de Nederlandse bevolking, dienden dergelijke doktersverklaringen vaak als een middel om onder de dienstplicht of actieve inzet voor collaborerende organisaties uit te komen. De vage term "heftig kniegebrek" was een veelgebruikte medische dekmantel om een patiënt officieel 'onvrijwillig' ongeschikt te verklaren.

Administratieve lijst/register van handelaren.

* **Doel van de lijst:** Dit document lijkt een register van (markt)kooplieden of kleine zelfstandigen. Gezien de aard van de adressen (Jodenbuurt, Transvaalbuurt) en de rode onderstreping van namen, betreft dit zeer waarschijnlijk een lijst van Joodse straathandelaren die door de Duitse bezetter of een daaraan gelieerde instantie (zoals de Marktwezen-administratie of de Liro-bank) werd bijgehouden. * **Handgeschreven wijzigingen:** Er zijn diverse adreswijzigingen genoteerd. Sommige handelaren zijn verhuisd naar adressen buiten Amsterdam (Tilburg, Edam, Haarlem, Aalsmeer, Utrecht). * **Markeringen:** De 'X' achter de artikelen kan duiden op het intrekken van een vergunning, een vordering van voorraad, of een controle op de "Joodse status" van de onderneming. * **Handel:** De artikelen variëren van levensmiddelen (vis, groenten, fruit) tot galanterieën, manufacturen en consumpie-ijs.

# TRANSCRIPTIE Marktwezen. t.a.v. Hr. Muller.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE Den heer Inspecteur v/h Marktwezen. Alhier. Pr: 31/41 / M 40.

# TRANSCRIPTIE H. van Thijn M Hoogstraat 10 - Winkel

# TRANSCRIPTIE W. L. M. te zijner aanzien zal nemen. [Paraaf, mogelijk 'DD' of 'SJ']