Administratieve notitie / Adviesrapportage. 14 januari 1944 (aanvraag) tot 21 januari 1944 (besluit), met latere aantekening van 25 maart. Hr. de Wolff,
om advies,
14-1-’44 Incr.
de Haan

Tegen het vertrek van W. Bisschop
om assistentie en tijdelijk vervangen
door zijn broer Berend Bisschop geb:
20/11/26, persoonsbewijs No A35 No 53001
wonende Soembawastraat 18 I bestaat
mij geen enkel bezwaar.
Gezien de moeilijkheden, die
het inkopen van handel tegen-
woordig meebrengen.

18-1-1944. [Handtekening: Wolff]

Tegen inwilliging van het
verzoek van W. Bisschop
bestaat m.i. geen bezwaar
zie rapport v. Wolff.
21-1-44
de Haan

Acc. [onleesbaar]
in duplo
25/3/.. [mogelijk 44] Dit document betreft een verzoek om personele vervanging binnen een zakelijke context tijdens de Duitse bezetting van Nederland. W. Bisschop wenst te vertrekken (de reden wordt niet expliciet vermeld, maar het kan gaan om werkverschaffing elders of persoonlijke omstandigheden) en stelt voor dat zijn jongere broer, Berend Bisschop, zijn taken overneemt.

Belangrijke elementen in de tekst:
* Identificatie: Er wordt zeer specifiek verwezen naar het persoonsbewijs (No A35 No 53001) en de geboortedatum (20-11-1926) van Berend Bisschop. Dit was in 1944 essentieel voor de arbeidscontrole door de bezetter (voorkomen van onderduik of ontduiking van de Arbeitseinsatz). Berend is op dat moment 17 jaar oud.
* Motivatie: De reden voor het toestaan van de vervanging is de "moeilijkheid die het inkopen van handel tegenwoordig meebrengt." Dit duidt op de schaarste, de zwarte markt en de bureaucratische hindernissen bij de inkoop van goederen in het laatste oorlogsjaar. Blijkbaar werd de continuïteit van deze specifieke handel (mogelijk voedselvoorziening of een ander essentieel ambacht) van belang geacht.
* Bureaucratisch proces: Het document toont de ambtelijke hiërarchie: een verzoek wordt ingediend bij De Haan, die advies vraagt aan Wolff. Wolff rapporteert positief op 18 januari, waarna De Haan op 21 januari het definitieve akkoord geeft. Het document dateert uit januari 1944, een periode waarin de Duitse druk op de Nederlandse samenleving en economie maximaal was.

1. De Arbeitseinsatz: In 1944 werden steeds meer Nederlandse mannen opgeroepen voor gedwongen tewerkstelling in Duitsland. Bedrijfsmatige vervangingen moesten officieel goedgekeurd worden om aan te tonen dat iemand noodzakelijk werk verrichtte en dus (tijdelijk) vrijgesteld kon worden van uitzending.
2. Het Persoonsbewijs (PB): De vermelding van het PB-nummer is kenmerkend. Het persoonsbewijs, ingevoerd door de bezetter in 1941, was het belangrijkste controlemiddel voor de bevolkingsadministratie en werd streng gecontroleerd bij elke administratieve wijziging.
3. Economische ontwrichting: De opmerking over de "moeilijkheden bij het inkopen van handel" verwijst naar de totale ontwrichting van de legale markt. In 1944 was distributie en inkoop bijna onmogelijk zonder de juiste papieren of contacten op de zwarte markt.
4. Locatie: De Soembawastraat bevindt zich in de Indische Buurt in Amsterdam-Oost. Dit suggereert dat het document afkomstig is uit de Amsterdamse gemeentelijke of gewestelijke administratie. W. Bisschop