Handgeschreven verzoekschrift (brief). 31 januari 1944. M. Esveld, Weteringstraat 31b, Amsterdam. Waarschijnlijk de Marktmeester of de afdeling Publieke Werken van de gemeente Amsterdam. Nº 30/14/1 M. 1944 1/2 [stempel] nw. nuy 769
Hoog geachte Mijnheer. 31 Jan 1944

Zou ik een vergunning van U kunnen krijgen
voor tweedehands goederen te verkopen op waterlooplein
ik ben vroeger altijd in de handel geweest.
En ik ben .4. jaar Schoenmaker geweest en 28 jaar
aan de gemeente Tram als conducteur geweest.
Nu ben ik afgekeurd wegens Zenuwen en vergeet-
achtigheid daar ik .18. Gulden pensioen in de week heb.
f 7.50. in de week verhuur blijft er niet veel over.
ik zou er graag wat bij willen verdienen met
beetje handel vooral in tweede handschoenen
die kan ik zelf een beetje opknappen.

ik heb een zoontje van .11. jaar nog op school.

inafwachtent op u goed gunstig andwoord
M. Esveld.
Weteringstraat .31. b.

[Ambtelijke aantekeningen onderaan:]
aanv. z.a.a. 4/2
formulier invullen.
model afwijzing
gezonden vol. Dir.
zie formulier 769
30 * Inhoud: De heer Esveld verzoekt om een marktvergunning voor het Waterlooplein. Hij voert persoonlijke en financiële redenen aan: hij is na 28 jaar trouwe dienst bij de Gemeentetram afgekeurd vanwege psychische klachten ("zenuwen en vergeetachtigheid"). Met een pensioen van 18 gulden en een huur van 7,50 gulden kan hij nauwelijks rondkomen, zeker met een opgroeiend kind.
* Specialisatie: Opvallend is zijn specifieke plan om tweedehands handschoenen op te knappen en te verkopen, waarbij hij zijn eerdere ervaring als schoenmaker (leerbewerking) wil inzetten.
* Beoordeling: De ambtelijke notities onderaan zijn onverbiddelijk. Er staat "model afwijzing", wat betekent dat het verzoek is afgewezen middels een standaardbrief. De reden voor afwijzing wordt in de kantlijn niet gespecificeerd, maar dergelijke vergunningen waren in oorlogstijd zeer schaars. * Tijdsbeeld: Januari 1944. Nederland bevindt zich in de late fase van de Duitse bezetting. Er is sprake van grote armoede en schaarste.
* Locatie: Het Waterlooplein in Amsterdam. Voor de oorlog was dit een bruisende Joodse markt. In 1944 is de Joodse bevolking grotendeels gedeporteerd en is het karakter van de markt en de omliggende buurt (de Jodenbuurt) drastisch en tragisch veranderd.
* Sociaal-economisch: De brief toont de kwetsbaarheid van gepensioneerde gemeenteambtenaren in oorlogstijd. De inflatie en de schaarste zorgden ervoor dat vaste pensioenen niet langer toereikend waren om van te leven.
* Taalgebruik: De brief is geschreven in een eerbiedige toon ("Hoog geachte Mijnheer", "gunstig andwoord"), maar bevat spelfouten die typerend zijn voor de beperkte scholing van de arbeidersklasse uit die tijd (zoals "inafwachtent" en "andwoord"). Esveld verzoekt (De heer) M. Esveld Gemeente Amsterdam Publieke Werken