Archief 745
Inventaris 745-426
Pagina 275
Dossier 106
Jaar 1944
Stadsarchief

Archiefdocument

Vermoedelijk eind oktober of begin november 1944 (verwijst naar een schrijven van 14 oktober 1944 en een vrijgave per 1 november). Van: Onbekend (waarschijnlijk een administratieve functionaris van de markt of een civiel-militaire verbindingsofficier). Aan: An der Feldgendarmerie, Museumplein 13.

Origineel

Vermoedelijk eind oktober of begin november 1944 (verwijst naar een schrijven van 14 oktober 1944 en een vrijgave per 1 november). Onbekend (waarschijnlijk een administratieve functionaris van de markt of een civiel-militaire verbindingsofficier). An der Feldgendarmerie, Museumplein 13. [Margriet linksboven:]
Betrifft:
Bewachung Zentralmarkt
37/109/1

[Rechtsboven:]
An der Feldgendarmerie
Museumplein 13

[Hoofdtekst:]
In der Anlage übersende ich
Ihnen Abschrift eines Berichtes
eines Kontrollers auf der Zentral-
markt.

Unter Hinweisung auf mein
Schreiben vom 14. Oktober 1944 No.
37/95/3 [?] erlaube ich mir
wieder zu bitten, uns Ihre Mitwir-
kung in einer befriedigenden
Regelung der Bewachung, wie
diese ~~[onleesbaar doorgehaald]~~
~~[onleesbaar doorgehaald]~~ die Wächter der deutschen
Wehrmacht auf der Zentralmarkt
ausüben sollen.

Die Gelände der Zentral-
markt Gebäude C sind vom 1 Nov. ab
freigegeben infolge Schreiben des
Quartieramtes No. Ref/8276-551-567-1607-1645-1213-1735.

[Marge links:]
auf einem
anderen
Teil
der
Zentralmarkt

Es sind aber noch Güter der
Deutschen Wehrmacht hintergeblie-
ben, welche von den Wächtern des
Wache- und Schutzdienstes bewacht
werden sollen. Diese Güter befinden
sich aber weit entfernt von
~~[onleesbaar]~~ Teile des Geländes wo der
betreffende Hund erschossen
worden ist. Die Wachleute hatten
dort sogar nichts zu schaffen.

Der erschossene Hund, Eigentum
des Herrn K. Postma, Direktor des
Café- und Restaurantbetriebes... Het document is een zakelijke correspondentie waarin wordt geklaagd over de acties van de Duitse bewakingseenheden op de Centrale Markthallen in Amsterdam. De kern van het geschil is dat er een hond is doodgeschoten die toebehoorde aan K. Postma, de directeur van het horecabedrijf op de markt.

De schrijver voert aan dat de Duitse bewakers (van de Wache- und Schutzdienst) op die specifieke plek niets te zoeken hadden. Hoewel er nog goederen van de Wehrmacht op het terrein lagen, bevonden die zich op een ander deel van het terrein dan waar het incident plaatsvond. Bovendien was "Gebouw C" per 1 november officieel vrijgegeven door het Quartieramt. De brief is een poging om de bevoegdheden en de fysieke aanwezigheid van de Duitse militairen op het marktterrein strakker te reguleren. Tijdens de bezetting van Nederland was de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam van vitaal belang voor de voedselvoorziening. De Wehrmacht vorderde grote delen van de markthallen voor opslag. De Feldgendarmerie, gevestigd aan het Museumplein 13 (het huidige gebouw van het Van Gogh Museum was daar toen nog niet, het betrof de omliggende villa's), hield toezicht op militaire discipline en orde.

De genoemde "Herr K. Postma" is Cornelis Postma, die inderdaad de pachter/directeur was van het restaurant in de Centrale Markthallen. Dergelijke incidenten — het doodschieten van een huisdier van een burger door een bezetter — zorgden voor grote lokale spanningen, wat verklaart waarom dit administratief zo hoog werd opgenomen. De datum (oktober/november 1944) plaatst dit document midden in de Hongerwinter, een periode van extreme schaarste en hoogspanning tussen de Amsterdamse bevolking en de bezetter.

Samenvatting

Het document is een zakelijke correspondentie waarin wordt geklaagd over de acties van de Duitse bewakingseenheden op de Centrale Markthallen in Amsterdam. De kern van het geschil is dat er een hond is doodgeschoten die toebehoorde aan K. Postma, de directeur van het horecabedrijf op de markt.

De schrijver voert aan dat de Duitse bewakers (van de Wache- und Schutzdienst) op die specifieke plek niets te zoeken hadden. Hoewel er nog goederen van de Wehrmacht op het terrein lagen, bevonden die zich op een ander deel van het terrein dan waar het incident plaatsvond. Bovendien was "Gebouw C" per 1 november officieel vrijgegeven door het Quartieramt. De brief is een poging om de bevoegdheden en de fysieke aanwezigheid van de Duitse militairen op het marktterrein strakker te reguleren.

Historische Context

Tijdens de bezetting van Nederland was de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam van vitaal belang voor de voedselvoorziening. De Wehrmacht vorderde grote delen van de markthallen voor opslag. De Feldgendarmerie, gevestigd aan het Museumplein 13 (het huidige gebouw van het Van Gogh Museum was daar toen nog niet, het betrof de omliggende villa's), hield toezicht op militaire discipline en orde.

De genoemde "Herr K. Postma" is Cornelis Postma, die inderdaad de pachter/directeur was van het restaurant in de Centrale Markthallen. Dergelijke incidenten — het doodschieten van een huisdier van een burger door een bezetter — zorgden voor grote lokale spanningen, wat verklaart waarom dit administratief zo hoog werd opgenomen. De datum (oktober/november 1944) plaatst dit document midden in de Hongerwinter, een periode van extreme schaarste en hoogspanning tussen de Amsterdamse bevolking en de bezetter.

Locaties

Amsterdam (gezien het adres Museumplein 13 het hoofdkwartier van de Feldgendarmerie en de verwijzing naar de Centrale Markthallen).

Gerelateerde Documenten 6