20 januari 1944. [Briefhoofd]
BEDRIJFSCHAP VOOR VISSCHERIJPRODUCTEN
AFDEELING: Verd.
BETREFFENDE: bakzootje
'S-GRAVENHAGE, 20 Januari 1944.
BIJ ANTWOORD VERMELDEN: 1738/V/Vij.

De Directie van het Marktwezen
Jan van Galenstraat 14
AMSTERDAM.

[Hoofdtekst]
Hiermede berichten wij U, dat wij hebben besloten aan de politie te water, die speciaal is belast met het toezicht op de visch, wekelijks een bakzootje van een kg paling of andere visch per persoon te verstrekken. De visch zal in ontvangst worden genomen door den groepscommandant, die verder voor de verdeeling onder het personeel zal zorgdragen.

Voor deze toewijzing komt in aanmerking de groep Amsterdam (Hoofdsch. G. van Noord) bestaande uit 26 man en de groep Zaandam (Onderluit. J. de Man), groot 14 man.

Wij verzoeken U zich met de uitvoering hiervan te belasten door bovenstaande groepen wekelijks van een bakzootje te doen voorzien.

BEDRIJFSCHAP VOOR VISSCHERIJPRODUCTEN,
(Handtekening)
Directeur

[Handgeschreven kanttekeningen en stempels]
* Linksboven/Midden: "Weth. voorleggen of er aanleiding is tot NVC te wenken en te vragen om corr."
* Rechtsmidden: "m.i. duit!"
* Linkermarge (verticaal): "Aan dit toezicht is het nl. te danken dat de visschers vrijwel geen zwarte visch meer verhandelen ??"
* Stempels onderzijde: "Nº 46a/8/1 Mu." en een groot paars stempel "M. 1944 25/I". Het document is een formeel besluit van het Bedrijfschap voor Visscherijproducten om een extra rantsoen vis toe te kennen aan de waterpolitie van Amsterdam en Zaandam. Dit 'bakzootje' (een kilo paling of vis per week) dient als een vorm van extra beloning voor hun toezichthoudende taken.

De handgeschreven opmerking in de marge is bijzonder onthullend: de schrijver stelt dat dankzij dit toezicht de vissers "vrijwel geen zwarte visch meer verhandelen". Dit wijst erop dat de verstrekking van vis aan de politie mede bedoeld was om de motivatie voor handhaving van de distributiewetten hoog te houden. Het document toont de bureaucratische afhandeling van voedseltoewijzingen en de directe link tussen handhaving en beloning in natura. De brief is geschreven in januari 1944, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van toenemende voedselschaarste en een bloeiende zwarte markt. Het "Bedrijfschap voor Visscherijproducten" was een publiekrechtelijke organisatie die door de bezetter was opgezet om de productie en distributie van vis te controleren.

Een 'bakzootje' is van oudsher de benaming voor een kleine hoeveelheid vis die vissers na een vangst voor eigen gebruik mee naar huis mochten nemen. Dat dit recht hier officieel wordt uitgebreid naar de politie, onderstreept hoe schaars en waardevol eiwitrijk voedsel zoals vis was geworden. De Jan van Galenstraat in Amsterdam (waar het Marktwezen gevestigd was) was de locatie van de Centrale Markthallen, het hart van de Amsterdamse voedselvoorziening.