Zakelijke brief / correspondentie. 9 mei 1944. Engel Tol, Zeevischhandel-Ymuiden. [Briefhoofd links]
Telegram-Adres :
ENGEL-TOL-YMUIDEN
Telefoon : 6-12 uur 4421
Na 12 uur 5670
Postgiro 64323
Bankiers : Twentsche Bank n.v.
Ymuiden

[Briefhoofd rechts]
ENGEL TOL
ZEEVISCHHANDEL-YMUIDEN

YMUIDEN, 9 Mei 1944

[Adressering]
Den Wel Edelen Heer Inspecteur
van het Marktwezen
Amsterdam

[Aantekeningen en stempels in de marge/tekst]
Handgeschreven links: Inschrijving [onleesbare handtekening]
Rode handgeschreven markering: (vinkje)
Paars stempel: Nº 464/87/1 M. 1944 15/5

[Inhoud]
Mijnheer,

Door den Heer de Vaan werd ons medegedeeld dat U wel eens aanmerking maakt omdat ~~het~~ ^hij^ te laat met de vis aankomt.

De oorzaak hiervan is dat de Heer de Vaan wel eens moet wachten op een zending Wehrmachtvis waarvan de papieren nog niet in orde zijn. Bovendien kan de vis door personeel gebrek niet altijd direct schoongemaakt worden.

Wij zullen in de toekomst echter alles in het werk stellen om den Heer de Vaan zo vlug Mogelijk te laten vertrekken en verblijven,

Hoogachtend,

[Handtekening]
(w.g. Tol) In deze brief verweert de firma Engel Tol zich tegen klachten van de Inspecteur van het Marktwezen in Amsterdam over de verlate levering van vis. De transporteur, de heer de Vaan, zou regelmatig te laat arriveren. De firma voert twee hoofdredenen aan voor deze vertragingen:
1. Logistieke voorrang voor de bezetter: De transporteur moet vaak wachten op zendingen "Wehrmachtvis" waarvan de administratie niet tijdig gereed is.
2. Arbeidstekort: Er is een gebrek aan personeel ("personeel gebrek") om de vis direct schoon te maken.

De toon van de brief is formeel en verontschuldigend, waarbij de firma beterschap belooft voor de toekomst. Het document dateert van 9 mei 1944, een maand voor de invasie in Normandië, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De brief biedt een interessant inkijkje in de dagelijkse economische realiteit van die tijd:

• Wehrmachtvis: De Duitse bezetter eiste een groot deel van de voedselproductie op. De "Wehrmachtvis" kreeg blijkbaar prioriteit, en het wachten op de benodigde "Ausweise" of vrachtbrieven zorgde voor stagnatie in de reguliere civiele distributie.
• Personeelstekort: In 1944 was er een groot tekort aan mannelijke arbeidskrachten in de Nederlandse industrie en handel, aangezien veel mannen waren opgeroepen voor de Arbeitseinsatz in Duitsland of waren ondergedoken.
• Marktwezen: De bemoeienis van de Inspecteur van het Marktwezen wijst op de strikte regulering en controle op de voedselvoorziening tijdens de oorlogsjaren om zwarte handel tegen te gaan en de rantsoenering te handhaven. Marktwezen