Officiële waarschuwing/sanctiebrief.
Origineel
Officiële waarschuwing/sanctiebrief. 21 april 1944. De Directeur van de Centrale Markt Amsterdam. Den Heer G.J. Stout, Pretoriusstraat 43 huis, Amsterdam-Oost. (Handgeschreven in paarse inkt:)
Verzonden 21/4 Bedr Chef
77/15/2 M. RP.
21 April 1944
Den Heer G.J.Stout
Pretoriusstraat 43 huis
Amsterdam-Oost
==============
Mij is gerapporteerd, dat U
op 15 April 1944 heeft getracht een
persoon op onrechtmatige wijze toe-
gang tot de Centrale Markt te verschaffen
door hem onder kanten te verbergen. In
verband hiermede ontzeg ik U gedurende
één week den toegang tot bovengenoemde
markt en wel van Maandag 24 April tot
en met Zondag 30 April 1944.
De Directeur, * **Inhoud:** De brief informeert de heer Stout over een disciplinaire maatregel. Hij is betrapt op het illegaal binnensmokkelen van een persoon op het terrein van de Centrale Markt. De straf is een toegangsontzegging van één week.
- Methode: De persoon werd verborgen "onder kanten". In de context van de markt kan dit verwijzen naar 'kanten' als benaming voor een bepaald type manden of kratten, of wellicht is het een zetfout voor 'kisten'.
- Snelheid: Het incident vond plaats op 15 april, de brief is gedateerd op 21 april en de straf gaat in op 24 april. Dit getuigt van een zeer strikte en snelle handhaving van de marktregels in die tijd.
- Toon: De toon is zakelijk, autoritair en direct, passend bij de formele communicatie van een overheidsinstelling of semi-overheidsinstelling tijdens de bezetting. * Tijdsbeeld: De brief is gedateerd april 1944, de late fase van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De voedselsituatie was precair en de Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) was een streng bewaakt knooppunt voor de voedseldistributie.
- Toegangscontrole: Tijdens de bezetting was de toegang tot markthallen streng gereguleerd om zwarte handel tegen te gaan en de distributie te beheersen. Het "onrechtmatig toegang verschaffen" kon duiden op hulp bij illegale handel, maar ook op het verbergen van onderduikers of personen die de Arbeitseinsatz (dwangarbeid) wilden ontduiken.
- Locatie: De ontvanger woonde in de Pretoriusstraat in Amsterdam-Oost (Transvaalbuurt). Dit was een buurt die gedurende de oorlogsjaren zwaar getroffen was door de deportaties van Joodse bewoners. In 1944 heerste er in deze wijken grote schaarste en angst.
- De Centrale Markt: Dit was in die tijd een 'stad in de stad' met eigen regels en een eigen politiedienst. Dergelijke sancties waren bedoeld om de orde op de cruciale marktplaats te handhaven onder het toeziend oog van zowel de Nederlandse directie als de Duitse bezetter. G.J. Stout