Handgeschreven rapport/proces-verbaal van een marktcontroleur. Nº 77/16/1 | M. 1944 [Stempel] | 19/4 Rapport.

Hedenmorgen circa 8.30 uur bij controle toegangs-
kaarten is mij controleur H. de Vries gebleken, dat
in een met paard bespannen vierwielige wagen een
jongen van circa 18 jaar verborgen zat. De eigenaar van
de wagen is koper J v Gurne wiens kaart ik bij dit rapport voeg.
De koper beweerde er niets van te weten, maar mijn
indruk is dat hij er wel van af wist.

Den Heer Bedrijfschef
der Centrale Markt.

De Controleur.
(w.g.) H de Vries

[Links onderaan:]
F wiens kaart

[Rechts onderaan in ander handschrift:]
Stel voor s.v. 1 dag
uit te sluiten
20/4 - 44
[initialen]

[Rode aantekeningen:]
Ver
gepst [?]
77/16/2
20-4-44 Het document is een zakelijk rapport over een overtreding van de marktreglementen op de Centrale Markt (zeer waarschijnlijk die van Amsterdam). Controleur De Vries rapporteert de vondst van een 18-jarige verstekeling in de paardenwagen van koper J. van Gurne.

De kern van het rapport is de verdenking van medeplichtigheid: hoewel de koper ontkent, gelooft de controleur hem niet ("mijn indruk is dat hij er wel van af wist"). Als direct gevolg is de toegangskaart van de koper geconfisqueerd en als bewijsstuk bij het rapport gevoegd. De afhandeling van het incident is zichtbaar in de kantlijn: er wordt voorgesteld om de koper voor de duur van één dag de toegang tot de markt te ontzeggen ("1 dag uit te sluiten"). Dit document stamt uit april 1944, een periode van schaarste en strenge Duitse bezetting in Nederland. De Centrale Markt was in die tijd een streng bewaakte zone vanwege de voedseldistributie en de bestrijding van de zwarte handel.

De aanwezigheid van een 18-jarige jongen die zich verbergt is historisch gezien significant. Jongemannen van deze leeftijd liepen in 1944 groot risico te worden opgeroepen voor de Arbeitseinsatz (dwangarbeid in Duitsland). Veel jongeren probeerden dit te ontlopen door onder te duiken of zich te verplaatsen op manieren die buiten het zicht van de autoriteiten bleven. Het feit dat de koper slechts één dag uitsluiting als strafvoorstel krijgt, suggereert dat de marktautoriteiten de zaak intern en relatief mild afhandelden, mogelijk om verdere escalatie naar de Duitse bezetter te voorkomen. De Vries (Controleur) H. de Vries J. van Gurne