Getypte rapportage of verslag (pagina 2). 2.
t.w. de United Fruit Co. (Fyffes) en de Jamaïca Products Co. prijs-
afspraken e.d. met elkaar hebben. De handelaren hebben de door deze
maatschappijen gedicteerde voorwaarden te accepteeren of worden an-
ders uitgesloten. Omtrent de af te nemen hoeveelheden worden geen
eischen gesteld. De prijzen zijn zeer opgeloopen; 3 jaar geleden werd
per ton groene bananen f 100,-- betaald zonder eenige bijkomende
rechten; thans is de prijs f 170,-- per ton, waarbij nog komt f 25,--
monopolie-rechten. Zoowel de
Fyffes-banaan als de door de Jamaïca Mij. geïmporteerde zijn Gros-
Michel-bananen. Voor beide wordt evenveel betaald; echter heeft
de Fyffes-banaan door zijn merk en door betere sorteering der vruch-
ten enz. een beteren naam en is de concurrentie daardoor voor de
groothandelaren van het Jamaïca-product moeilijker. De thans gel-
dende hooge prijzen houden de consumptie tegen; de heer Nooij heeft
betoogd, dat Nederland dringend behoefte heeft aan een "volksbanaan",
welke tegen $\pm$ f 0.25 per kilo detailprijs zou moeten kunnen worden
verkocht. 5 à 6 jaar geleden werd door hem 30.000 K.G. verkocht,
thans 15 à 16.000 K.G., hetgeen hij aan den verhoogden prijs toe-
schrijft.
Voor de banaan uit Suriname, waarvan hij kleine hoeveelheden ver-
handelt, acht de heer Nooij zeker toekomst aanwezig mits de prijs niet
te hoog is. In verband met het uiterlijk van de Surinaamsche ba-
naam meent hij, dat de prijs daarvan ongeveer 70% van die voor de
Fyffes-banaan zou moeten bedragen. In dit geval is concurrentie
zeer wel mogelijk. Hij zou bereid zijn den afzet voor Amsterdam
op zich te nemen en zou dan $\pm$ 2.000 trossen per week kunnen
verhandelen.
In Jamaïca wordt, in verband met het groote aantal kleine producen-
ten ($\pm$ 1.600) geen eenvormig product gekweekt zooals wel op de
plantages van de United Fruit Co. het geval is.
De aanvoer (wekelijks) van alle bananen vindt te Rotterdam plaats,
vanwaar de vrucht verder wordt gedistribueerd. Het vervoer voor
den heer Nooij vindt per tractor plaats.
De heer Nooij heeft voor het proeven nog Surinaamsche bananen gege-
ven, welke reeds 14 dagen gerijpt waren. De algemeene indruk is,
dat de wmaak zeer lekker en de geur zeer goed is.
Een karakteristieke uitlating van den heer Nooij was wel, dat het
rijpen bij hem plaats vindt door "oogen en neus".
Op de markt is ook nog bezocht een rijpings-installatie van den heer
H.J.G. Wubben. Deze installatie vertoont groote overeenkomst met
die * Marktsituatie: Het document beschrijft een duopolie van de United Fruit Co. (Fyffes) en de Jamaica Products Co. Handelaren zijn volledig afhankelijk van de voorwaarden van deze partijen.
* Prijsontwikkeling: Er is sprake van een sterke prijsstijging van 100 naar 195 gulden per ton (inclusief rechten), wat leidt tot een halvering van de afzet voor handelaar Nooij.
* Productdifferentiatie: Hoewel beide partijen de 'Gros Michel' banaan leveren, geniet Fyffes de voorkeur door betere sortering en branding. De Surinaamse banaan wordt gezien als een goedkoper alternatief, mits de prijs laag genoeg blijft (70% van de Fyffes-prijs).
* Logistiek: Rotterdam fungeert als centrale invoerhaven, waarna distributie per tractor (voor Nooij naar Amsterdam) plaatsvindt.
* Kwaliteit: Interessant is de vermelding van de rijpingstechniek "oogen en neus", wat wijst op een ambachtelijk proces van kwaliteitscontrole op basis van ervaring en zintuigen. Dit verslag maakt waarschijnlijk deel uit van een onderzoek naar de voedselvoorziening of koloniale handel in Nederland tijdens het interbellum. De roep om een "volksbanaan" van 25 cent per kilo illustreert de maatschappelijke wens om bananen, destijds een opkomend maar duur product, toegankelijk te maken voor een breder publiek. De focus op Suriname toont de pogingen om de afhankelijkheid van Amerikaanse monopolies (zoals United Fruit) te verkleinen door eigen koloniale productie te stimuleren. De 'Gros Michel' banaan die hier wordt genoemd, was destijds de standaardmarktvariant voordat deze later in de 20e eeuw bijna volledig werd weggevaagd door de Panamaziekte en werd vervangen door de huidige Cavendish-banaan.