Verslag van een werkbezoek / Notulen. 23 juni 1939. Bezoek aan de Marktcentrale te Amsterdam en aan eenige rijpings-
installaties aldaar op Vrijdag, 23 Juni 1939.

Aanwezig zijn:
Dr. J. Alingh Prins, voorzitter,
Prof. Dr. L. Ph. le Cosquino de Bussy,
Prof. Dr. G. van Iterson, Jr.,
C.F. Sixma,
Prof. Dr. Joha. Westerdijk,
ir. A. de Mooij A.Czn., secretaris,
Dra. A.E. Winkel.
Mede aanwezig is de heer Dr. A.A.L. Rutgers.

Bericht van verhindering is ontvangen van den heer G.W.J. Putman
Cramer.

Een situatie-teekening van de marktcentrale is aan de bezoekers o-
verhandigd. Deze centrale is in 1934 in bedrijf gesteld.
Een groote hal, welke een oppervlakte heeft van ± 6.000 m$^2$, heeft
aan weerszijden pakhuizen, welke aan grossiers worden verhuurd en
welke voor een gedeelte of geheel als opslagplaats worden gebruikt.
Enkele dezer ruimten zijn ingericht voor het rijpen van bananen.
Een bezoek is gebracht aan de rijperij van de N.V. Nooij's Fruit
Import Mij., welke capaciteit biedt voor 2.000 trossen bananen. De
rijperij bestaat uit eenige eenvoudige kleine kamers met houten
wanden en plafond, terwijl de vloer van cement is. Aan den zolder
zijn een menigte haken aangebracht, waaraan de trossen bananen
worden opgehangen. De verwarming geschiedt met gaspitten. Door
het open en dicht schuiven van luikjes wordt de ventilatie geregeld,
afvoer van koolzuur vindt eveneens op deze manier plaats. In een
dergelijke ruimte kunnen 200 trossen behandeld worden. De eerste
nacht wordt verhit tot 80 à 85$^\circ$F.; vooral de eerste 8 uren wordt
goed verwarmd. Ook wordt den eersten nacht voor een hoog vocht-
gehalte gezorgd door het plaatsen van een of meer bakken met water
op de gaspitten. De temperatuur wordt na den eersten dag op ± 75$^\circ$
gehouden; tegen verbroeiing door te hooge temperatuur moet worden
gewaakt. Al naar gelang van den afzet worden de bananen gerijpt in
4 dagen, oploopende tot 10 dagen. Omtrent den bananenhandel heeft de
heer Nooij het volgende medegedeeld. De handel van de geïmporteerde
banaan berust eigenlijk op monopolie, daar de twee groote importeurs,
t.w. Dit document is een zakelijk verslag van een technisch-wetenschappelijke delegatie die de toen relatief nieuwe Marktcentrale (geopend in 1934) bezocht. De focus ligt op de logistieke inrichting van de groothandelshallen en specifiek op de methodiek van het kunstmatig rijpen van bananen.

Er worden gedetailleerde technische parameters genoemd:
* Ruimtegebruik: Pakhuizen bij een centrale hal van ca. 6.000 m$^2$.
* Techniek: Gebruik van gaspitten voor verwarming, handmatige ventilatie via luikjes voor CO$_2$-afvoer en het creëren van een hoge luchtvochtigheid met waterbakken.
* Temperatuurbeheersing: Een start op 80-85$^\circ$ Fahrenheit (ca. 27-29$^\circ$ Celsius), later getemperd naar 75$^\circ$F (ca. 24$^\circ$C) om "verbroeiing" te voorkomen.
* Marktobservatie: De opmerking over de monopoliepositie in de bananenimport duidt op de economische structuur van de sector vlak voor de Tweede Wereldoorlog. De datum, 23 juni 1939, plaatst dit bezoek in de laatste maanden van vrede voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De aanwezigen vormen een illuster gezelschap uit de Nederlandse wetenschappelijke wereld van die tijd. Onder hen bevindt zich Johanna Westerdijk, de eerste vrouwelijke hoogleraar in Nederland en een wereldberoemd fytopatholoog (plantenziektekundige). Ook de andere aanwezigen, zoals Van Iterson en Rutgers, waren prominente figuren in de landbouwwetenschappen en de koloniale handel.

De Centrale Markthallen in Amsterdam-West (tegenwoordig het Food Center Amsterdam) waren in de jaren '30 een toonbeeld van moderne distributie. Bananen waren destijds een luxe overzeese import die specialistische behandeling vereiste. Het verslag geeft een uniek inkijkje in de vroege industriële rijpingstechnieken voordat geautomatiseerde klimaatcellen de standaard werden. De tekst breekt af bij "t.w." (te weten), wat suggereert dat de namen van de twee grote importeurs (vermoedelijk de United Fruit Company/Chiquita en de Fyffes-groep) op de volgende pagina stonden.