10 oktober 1939 (met administratieve stempel van 11 oktober 1939). S. Piller, Nieuwe Uilenburgerstraat 76 III, Amsterdam. [Stempel in paarse inkt:]
N° 64/52/1 M. 1939 11/10

adam. 10 oct. 1939.

Aan Den. Wel Ed. Geleerde Heer.
Dr J v d Laan. Directeur van het.
Marktwesen.
Alhier.

Daar de omstandige zich voordoen.
dat. ik niet verder kan. wegens.
financieele. omstandigheden zoo
vraag ik u. beleefd om ontheffing
van het pakhuis D 24. voor de
overige huur. termijnen. Daar.
het zich. voordoet. dat ik een.
betrekking kan aanvaarden bij
een Wagenen Zaak in Fruit en.
Groenten. Vraag ik u of het mijn.
vergund is het marktterrein
verder. te bezoeken. anders ben.
ik weer genoodzaak om aan de
steun. te belanden. wat ik tot mijn.
spijt niet mag hopen. daar dat. niets
voor mij is Ik hoop dat u daarin
goed gunstig moogt antwoorden Teeken ik
u dienaar S. Piller
nieuwe uilen burger str. 76 III Stad. * Inhoud: De schrijver, S. Piller, geeft aan dat hij door financiële problemen de huur van zijn pakhuis (locatie D 24 op het marktterrein) niet langer kan opbrengen. Hij heeft echter uitzicht op een baan bij een "Wagenen Zaak" (waarschijnlijk een transport- of groothandelsbedrijf met karren) in de groenten- en fruitsector. Hij verzoekt om beëindiging van het huurcontract en vraagt expliciet of hij in zijn nieuwe functie nog wel op het marktterrein mag komen werken.
* Taal en Stijl: De brief is geschreven in een eerbiedige, formele stijl ("U dienaar", "Wel Ed. Geleerde Heer"), passend bij de tijdgeest en de hiërarchische verhoudingen van 1939. De interpunctie is wat onregelmatig met veel punten midden in zinnen, wat vaker voorkwam bij minder geoefende schrijvers.
* Sociaal-economisch aspect: De brief toont de kwetsbaarheid van kleine marktkooplieden aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. Zeer treffend is de vermelding dat hij anders "aan de steun" (werkloosheidsuitkering/steuntrekkers) moet belanden, wat destijds als een grote schande en sociaal dieptepunt werd ervaren ("wat ik tot mijn spijt niet mag hopen"). * Historische context: Oktober 1939. Nederland is neutraal, maar de mobilisatie is in volle gang en de economische onzekerheid groeit na de Duitse inval in Polen in september. De crisisjaren '30 werken nog na in de angst voor de "steun".
* Lokale context: De Nieuwe Uilenburgerstraat lag in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. Veel bewoners van deze wijk waren werkzaam in de ambulante handel en op de markten (zoals de nabijgelegen Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat, waar Dr. J. van der Laan de scepter zwaaide).
* Persoonsgegevens: Uit archieven blijkt dat op het adres Nieuwe Uilenburgerstraat 76-III inderdaad de familie Piller woonde. Salomon Piller (geboren in 1898) was een bekende naam in de marktwereld van die buurt. Dit document biedt een uniek inkijkje in de persoonlijke strijd om economische zelfstandigheid in een zeer roerige periode.