Officiële brief/kennisgeving. 14 juli 1925. Kantoor AMSTERDAM-ACC. (waarschijnlijk Accijnzen), Amsterdam. KANTOOR
AMSTERDAM-ACC. Amsterdam, 14 Juli 1925.
No. 360.
den Heer S. van Kleef
Onderwerp:
te AMSTERDAM,
Maatregelen ten behoeve
van kleinfabrikanten. Rapenburgerstraat 35.

In opdracht van den Minister van Financiën deel ik U mede, dat Uwe ontheffing ex Artikel 88a binnenkort als vervallen zal worden aangemerkt, aangezien U in gebreke zijt gebleven de gevorderde waarborgsom ad $f$.100.- geheel aan te storten.

Teneinde U de voortzetting van Uw bedrijf als fabrikant in eene aan de Tabakswet voldoende lokaliteit mogelijk te maken is genoemde Minister bereid U een werklokaal te verhuren in een als "centrale werkplaats" in te richten gebouw, staande op de Marinewerf te Amsterdam, ingang Groote Kattenburgerstraat. Van bedoelde werkplaatsen heeft een gedeelte een breedte van pl.m. 1.50 meter en eene diepte van pl.m. 4.- meter en een ander gedeelte een breedte van pl.m. 3 meter en eene diepte van pl.m. 2 meter. Enkele werkplaatsen zijn eenigszins kleiner. Elke werkplaats is van andere soortgelijke lokaliteiten gescheiden door schotten, gedeeltelijk uit hout, gedeeltelijk uit metalen vlechtwerk bestaande.
De toegang tot de door U te huren lokaliteit wordt verkregen door een deur, waarvan de sleutel in Uw bezit is; de toegang tot het gebouw door eene deur, waarvan de sleutel in het bezit is van den met de contrôle belasten ambtenaar der accijnzen. In elke lokaliteit treedt het daglicht zeer voldoende in. Het meerendeel der lokaliteiten ligt op het Noorden. De kunstverlichting geschiedt door electrische gloeilampen, het gebouw wordt centraal verwarmd.
In elke lokaliteit bevindt zich een kastje tot het bergen van grondstof (ruwe tabak); grootere hoeveelheden ruwe tabak kunnen plaats vinden op den zolder van het gebouw. Sigaren kunnen worden gedroogd in eene daarvoor bestemde centrale drooginrichting, waarin zoo mogelijk aan elken huurder eene afzonderlijke ruimte zal worden afgestaan. Voor het vochtig maken van de te verwerken tabak zal eene ruimte beschikbaar worden gesteld.
Aangezien elke lokaliteit aan de eischen der Tabakswet voldoet, staat het den fabrikant vrij zijne sigaren hetzij stuksgewijs, hetzij op de verpakkingen te banderolleeren.
Overwogen wordt in het gebouw gelegenheid te bieden tot het koopen en de dadelijke aflevering van de meest voorkomende zegels.
De huur en verhuur geschiedt onder de volgende voorwaarden en bepalingen:
1. Voor het gebruik van eene lokaliteit ter grootte van pl.m. 6 m2, met inbegrip van verwarming en verlichting en het medegebruik van de drooginrichting is eene huur verschuldigd van twee gulden vijf en twintig cent per week. Deze huur moet wekelijks worden afgedragen aan den door den ondergetekende daarvoor aangewezen ambtenaar, die deswege eene quitantie afgeeft. In de huur is niet begrepen de kosten van aanschaffing en vervanging van gloeilampen. Voorts zal voor den opslag van tabak op den hiervoorbedoelden zolder boven eene zekere door den Minister te bepalen hoeveelheid eene vergoeding moeten worden betaald. * Juridische Context: De brief is een directe consequentie van de Tabakswet. De ontvanger, S. van Kleef, dreigt zijn status als erkend fabrikant te verliezen omdat hij de waarborgsom van 100 gulden niet heeft betaald.
* Oplossingsgerichtheid: In plaats van de fabrikant direct te sluiten, biedt de overheid (Ministerie van Financiën) een alternatief: het huren van een kleine, gestandaardiseerde werkruimte die wel aan alle wettelijke eisen voldoet.
* Faciliteiten: De beschreven werkplaatsen zijn zeer klein (ca. 6 m2), maar voorzien van moderne gemakken voor die tijd, zoals elektrisch licht en centrale verwarming. Ook zijn er gedeelde faciliteiten voor het drogen en bevochtigen van tabak.
* Controle: Er is een duidelijke nadruk op toezicht. Hoewel de huurder een eigen sleutel heeft voor zijn lokaal, beheert de accijnsambtenaar de sleutel van het hoofdgebouw. Dit vergemakkelijkt de controle op het banderolleren (het aanbrengen van belastingzegels).
* Kosten: De huurprijs is vastgesteld op 2,25 gulden per week, inclusief verwarming en licht, wat duidt op een gesubsidieerd of sociaal-economisch project voor kleine ondernemers. In de jaren '20 van de vorige eeuw werd de regelgeving rondom de productie van tabak in Nederland aangescherpt. Veel kleine sigarenmakers ("kleinfabrikanten") werkten vanuit huis of in kleine, onhygiënische werkplaatsen die niet voldeden aan de nieuwe eisen van de Tabakswet. Bovendien was de inning van accijnzen bij deze verspreide producenten lastig voor de overheid.

Om te voorkomen dat deze kleine ondernemers massaal werkloos zouden worden, en om de fiscale controle te centraliseren, initieerde de overheid projecten zoals de hier genoemde "centrale werkplaats" op de Marinewerf in Amsterdam. De Marinewerf was een uitgestrekt terrein waar in deze periode diverse gebouwen werden herbestemd voor civiele en industriële doeleinden.

De geadresseerde, S. van Kleef, woonde aan de Rapenburgerstraat. Dit was een straat in de oude Amsterdamse Jodenbuurt waar vanouds veel kleine tabaksnijverheid gevestigd was. Dit document is een tastbaar bewijs van de transitie van ambachtelijke huisvlijt naar gereguleerde kleine industrie onder toezicht van de fiscus.