Brief (doorslag/kopie van een officieel schrijven). Juli 1939. Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. Een niet nader genoemde "Excellentie" (waarschijnlijk de Minister van Sociale Zaken of Binnenlandse Zaken). No. 506 L.M.-1939- Juli 1939.

                                      -2-

de te treffen regeling jaarlijks belangrijke kosten voor onze Gemeen-
te blijven meebrengen.

      Wij zouden het in dat geval zeer op prijs stellen, indien Uwe

Excellentie zou willen besluiten, om de maandelijksche uitkeering
van f 10.- voor de groep "vrijwillige" huurders te brengen van een
half jaar op een jaar en die van de groep "verplichte" huurders
van twee jaar op twee en een half jaar.

      In dit verband doen wij Uwe Excellentie opmerken, dat de door

ons te treffen regeling het zeer wenschelijk maakt, dat door Uwe
Excellentie wordt bepaald, dat de sigarenmakers, die van het aanbod
onzer Gemeente geen gebruik maken, geen uitkeering van Uw Depar-
tement, in welken vorm ook, zullen ontvangen. Wij meenen tevens Uwe
Excellentie te mogen verzoeken er in te bewilligen, dat aan onze
Gemeente kosteloos ter beschikking worden gesteld, het houtwerk
(tusschenschotten, afscheidingen, tafels, kasten enz), benevens de
ijzeren drooginrichtingen, welke thans in de te ontruimen werk-
plaatsen aan de Marinewerf aanwezig zijn.

      Ten slotte richten wij tot Uwe Excellentie het verzoek aan

de betrokken ambtenaren te willen opdragen ook in de nieuwe werk-
plaatsen toezicht op de sigarenmakers uit te oefenen op dezelfde
wijze, als in het gebouw aan de Marinewerf geschiedt.

      Daar de ontruiming van dit gebouw binnen zeer korten tijd zal

moeten plaats hebben, zullen wij een spoedig antwoord van Uwe Ex-
cellentie op hoogen prijs stellen.
vW
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam,

                                      get. Rustige
                                                    Weth

                                      de Secretaris,

                                      **(get.) VAN LIER.**

--- Dit document is het tweede blad van een brief van het Amsterdamse college van Burgemeester en Wethouders aan een minister. De kern van de brief betreft de verhuizing van sigarenmakers vanuit werkplaatsen op de Marinewerf naar nieuwe locaties.

De Gemeente Amsterdam probeert hier drie zaken te regelen met het Rijk:
1. Financiële compensatie: Men verzoekt om verlenging van de termijn van de maandelijkse uitkering van 10 gulden voor zowel "vrijwillige" als "verplichte" huurders (sigarenmakers die moeten verhuizen).
2. Middelen en Dwang: De gemeente vraagt om de inventaris van de oude werkplaatsen (schotten, tafels, drooginrichtingen) gratis over te nemen. Tegelijkertijd vragen ze de minister om sigarenmakers die niet meewerken aan de gemeentelijke regeling uit te sluiten van enige vorm van rijkssteun.
3. Toezicht: Er wordt verzocht om het bestaande overheidstoezicht op de werkplaatsen voort te zetten op de nieuwe locaties.

De toon is formeel-ambtelijk maar dwingend, waarbij de tijdsdruk ("binnen zeer korten tijd") wordt benadrukt.

--- De datum van de brief, juli 1939, is historisch saillant. Het is slechts enkele maanden voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Nederland was in staat van mobilisatie en de economische druk was groot.

De Marinewerf op Oostenburg was een gebied dat in die periode ingrijpende veranderingen onderging. De sigarenindustrie was in Amsterdam een belangrijke, maar vaak kleinschalige sector die kampte met overcapaciteit en mechanisatie. De overheid probeerde deze sector te reguleren en te centraliseren. De verhuizing van de werkplaatsen op de Marinewerf was onderdeel van een groter plan voor stadsvernieuwing of militaire uitbreiding van de werf. De genoemde uitkering van f 10,- was een aanzienlijk bedrag voor die tijd (vergelijkbaar met ongeveer 100 à 120 euro nu) en diende als sociaal vangnet tijdens de gedwongen transitie.