Getypt afschrift van een officiële brief. 9 augustus 1939. Ministerie van Financiën, Afdeling Accijnzen (namens de Minister door de Secretaris-Generaal). Heeren Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. [Rechtsboven handgeschreven:] M. Müller

No. 66/15/7 M. 1939. AFSCHRIFT.

MINISTERIE VAN FINANCIËN.

No. 506 L.M. 1939.
Afdeeling Accijnzen
No. 158
Onderwerp:
Beschikbaarstelling van
werkplaatsen voor sigaren-
fabrikanten.

's-Gravenhage, 9 Augustus 1939.

In antwoord op Uwen brief van 29 Juli jl., Afd. L.M. no. 506 1939, heb ik de eer U mede te deelen, dat ik het daarin gedane aanbod tot het van gemeentewege beschikbaar stellen van lokalen, welke als werkplaatsen aan sigarenfabrikanten zullen worden verhuurd, gaarne aanvaard.

[In de kantlijn handgeschreven: voor de] In verband met de veranderingen welke [in de tekst gemarkeerd met /] thans aan die lokalen te geven bestemming daaraan zullen moeten worden aangebracht, mheb ik er geen bezwaar tegen dat de bedragen welke naar de dezerzijdsche bedoeling bij een gewone verhuizing aan de betrokken fabrikanten zouden worden uitgekeerd, thans aan de gemeente Amsterdam zullen worden uitgekeerd.

Ik verklaar mij derhalve bereid de door U genoemde bedragen, zijnde eene eenmalige vergoeding van f 50,- voor iederen verhuizenden fabrikant, en voorts tegemoetkomingen van f 10,- per maand gedurende [handgeschreven boven de regel: de] door U genoemde tijdvakken van een jaar en twee en een half jaar, aan de gemeente Amsterdam te doen uitbetalen.

Het zal mij aangenaam zijn indien de uitvoering van de in de lokalen aan te brengen veranderingen geschiedt in overleg met den Hoofdinspecteur der invoerrechten en accijnzen te Amsterdam.

Aan de in het laatste gedeelte van Uwen brief vervatte verzoeken zal worden voldaan. Wat de beschikbaarstelling van het door U bedoelde houtwerk enz. betreft, moge ik onder Uwe aandacht brengen, dat hieromtrent overleg zal moeten plaats vinden met de autoriteiten, die het gebouw van de Marinewerf beheeren.

Ten slotte zal ik er prijs op stellen nog van U te mogen vernemen of een en ander zoodanig kan worden geregeld dat de verhuizing van de fabrikanten op 1 October a.s. zal kunnen plaats hebben.

De Minister van Financiën,
Voor den Minister,
De Secretaris-Generaal,
get. onleesbaar.

Voor eensluidend afschrift
De Secretaris,
Van Lier.

Aan: Heeren Burgemeester en
Wethouders van Amsterdam.

[Onderaan handgeschreven notities:]
scheens(?)
chef afd a
04

--- * Kernboodschap: Het Ministerie van Financiën stemt in met een voorstel van de gemeente Amsterdam om lokalen in te richten als werkplaatsen voor sigarenfabrikanten. Het Ministerie neemt de verhuiskosten en tijdelijke maandelijkse tegemoetkomingen op zich, maar betaalt deze direct aan de gemeente (ter compensatie van de aanpassingskosten aan de panden) in plaats van aan de fabrikanten zelf.
* Financiële details: Er is sprake van een eenmalige uitkering van 50 gulden per fabrikant en een maandelijkse bijdrage van 10 gulden gedurende 1 tot 2,5 jaar. In 1939 waren dit aanzienlijke bedragen voor kleine ondernemers.
* Procedure: Er wordt benadrukt dat de verbouwingen in overleg met de Belastingdienst (Invoerrechten en Accijnzen) moeten gebeuren, aangezien de tabaksindustrie destijds (en nu nog steeds) streng gecontroleerd werd vanwege accijnsheffingen.
* Logistiek: Voor materialen (houtwerk) wordt verwezen naar de Marinewerf in Amsterdam. De streefdatum voor de verhuizing is 1 oktober 1939.
* Taalgebruik: Het document hanteert de typische formele, ambtelijke stijl van de vooroorlogse periode ("Uwen brief", "dezerzijdsche", "moge ik onder Uwe aandacht brengen").

--- Dit document dateert van augustus 1939, slechts enkele weken voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. In Amsterdam was de sigarenindustrie een belangrijke sector, vaak kleinschalig en gevestigd in de dichtbevolkte oude wijken (zoals de Jodenbuurt en de Jordaan).

De gemeente Amsterdam was in deze periode actief bezig met stadsvernieuwing en het saneren van ongezonde werkplaatsen in woonhuizen. Het verplaatsen van fabrikanten naar speciaal ingerichte lokalen (mogelijk in voormalige industriële of militaire gebouwen, gezien de referentie naar de Marinewerf) paste in dit beleid. Tegelijkertijd zorgde de naderende oorlogsdreiging voor een behoefte aan strakkere centrale organisatie en controle op economische activiteiten. De betrokkenheid van de "Afdeeling Accijnzen" is cruciaal, omdat de overheid via deze weg toezicht hield op de productie en de fiscale opbrengsten van tabak. Gemeente Amsterdam