Extract uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. Vrijdag, 28 juli 1939. Nº 66 / 15 / 19 M. 1939 21/9
Nº 506 hm. 1939.

Markth.

Gezien
[handtekening]

Huisvesting sigarenmakers.
[handgeschreven paraaf/aantekening]

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten van
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam
Vrijdag, 28 Juli 1939.

De Wethouder voor het Onderwijs voor den Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen brengt, onder herinnering aan de laatste-lijk in de vergadering van 14 Juli l.l. ter zake gehouden bespreking, ter tafel een schrijven van een van de beide leiders van het Bureau tot Bestrijding der Werkloosheid, den heer Ir. E. de Kruyff, waarbij deze mededeelt, dat het schoolgebouw aan de Frederik Hendrikstraat ongeschikt is gebleken voor de huisvesting van de sigarenmakers, die niet meer op de Marinewerf kunnen worden ondergebracht. Genoemde leider stelt nu voor, voor de sigarenmakers, die niet voldoen aan de Tabakswet en die thans aan de Marinewerf werken, lokaliteiten beschikbaar te stellen op de Centrale Markt, welke lokaliteiten door den Hoofdinspecteur der Invoerrechten en Accijnzen voor dit doel geschikt zijn bevonden; alsmede aan het controleerend personeel van het Departement van Financiën kosteloos een lokaal af te staan.

Genoemde leider deelt nog mede, dat op het Departement van Financiën de billijkheid werd ingezien, dat de verhuis- en verbouwingskosten door het Rijk worden gedragen. Deze acht het voorts billijk, dat de door het Rijk toegezegde bedragen van f. 50 voor verplaatsingskosten en f. 10 per maand gedurende een half jaar en twee jaar onderscheidenlijk aan de groepen "vrijwillige" en "verplichte" huurders aan de Gemeente worden uitgekeerd en dat deze maandelijksche uitkeeringen worden gebracht op onderscheidenlijk

[Onderaan rechts:]
66
oud m. Dit document is een officieel besluit van het Amsterdamse college van B&W over de herhuisvesting van een specifieke groep arbeiders: sigarenmakers die werkten op het terrein van de Marinewerf. Omdat een eerder geopperde locatie (een school in de Frederik Hendrikstraat) ongeschikt bleek, wordt besloten hen onder te brengen in ruimtes op de Centrale Markt.

De kernpunten zijn:
* Locatie: Verplaatsing van de Marinewerf naar de Centrale Markt.
* Doelgroep: Sigarenmakers die niet voldoen aan de (strenge eisen van de) Tabakswet, wat suggereert dat het hier gaat om kleinschalige zelfstandigen of werklieden in een informele setting die extra toezicht behoeven.
* Financiën: Het Rijk draagt de kosten voor de verhuizing en verbouwing. Er is sprake van een tegemoetkoming van 50 gulden en een tijdelijke maandelijkse uitkering van 10 gulden voor de huurders.
* Toezicht: Er wordt gratis ruimte beschikbaar gesteld aan ambtenaren van Financiën (Invoerrechten en Accijnzen) om toezicht te houden op de tabaksproductie. Het document dateert van juli 1939, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de werkloosheid in Nederland nog steeds een groot probleem en de overheid probeerde via het 'Bureau tot Bestrijding der Werkloosheid' (onder leiding van de genoemde Ir. de Kruyff) de arbeidsmarkt te reguleren.

De verhuizing weg van de Marinewerf (een militair terrein) kan te maken hebben met de toenemende mobilisatie en de noodzaak om militaire terreinen vrij te maken voor defensiedoeleinden. De vermelding van de "Tabakswet" is cruciaal: in deze tijd werd de productie van tabak streng gecontroleerd vanwege accijnzen. Door deze 'niet-conforme' sigarenmakers op één gecontroleerde plek (de Centrale Markt) onder te brengen, kon de Belastingdienst (Invoerrechten en Accijnzen) gemakkelijker toezicht houden op de naleving van de wet en het innen van belastingen.