Ambtelijk schrijven/intern memorandum van de gemeente Amsterdam. 5 en 6 oktober 1939. De Wethouder voor de Financiën (E.P. van Zanten). De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en Schoonmaak-, Bad- en Zweminrichtingen (B.C. Franke). [Bovenaan links:]
No.1022/825 Fin.'39

[Bovenaan rechts, paarse stempels en handgeschreven toevoegingen:]
Nº 506 L.M. 1939 5/10 X M
t b

[Hoofdtekst:]
De Wethouder voor de Financiën heeft de eer deze stukken te doen toekomen aan den Heer Wethouder voor de Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen, onder mededeeling, dat naar de meening van hem – Wethouder voor de Financiën – de ontvangsten en uitgaven verband houdende met bedoelde werkplaatsen voor sigarenmakers als baten en lasten in de bedrijfsrekening van de Centrale Markt dienen te worden verantwoord.
v.Z.

Amsterdam, 5 October 1939.
De Wethouder,
[Handtekening:] Van Zanten

[Linksonder, stempel met handgeschreven aanvullingen:]
De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en Schoonmaak-, Bad- en Zweminrichtingen stelt deze in handen van den Heer Directeur van het Marktwezen ~~om advies.~~ ter verdere behan- deling.
A'dam, 6 October 1939.

[Onderaan, paarse stempels:]
Nº 66/15/24 M. 1939 6/10 [handgeschreven:] 7/10 Het document is een administratief besluit over de boekhoudkundige verwerking van gelden binnen de gemeente Amsterdam. De wethouder van Financiën stelt vast dat de financiële resultaten (baten en lasten) van de werkplaatsen voor sigarenmakers opgenomen moeten worden in de bedrijfsrekening van de Centrale Markt.

Interessant is de bureaucratische route: het stuk gaat van Financiën naar de wethouder die verantwoordelijk is voor de 'Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen' (waaronder blijkbaar ook marktzaken en bepaalde werkplaatsen vielen), die het de volgende dag direct doorstuurt naar de Directeur van het Marktwezen voor uitvoering. Dit getuigt van een strikte hiërarchische en functionele scheiding van taken binnen het toenmalige Amsterdamse gemeentebestuur. De datum, oktober 1939, plaatst dit document in de vroege fase van de mobilisatie in Nederland, vlak na het begin van de Tweede Wereldoorlog maar vóór de Duitse inval. Ondanks de internationale spanningen ging het reguliere stedelijke beheer gewoon door.

De Centrale Markt (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat) was een vitaal onderdeel van de Amsterdamse economie. Dat de gemeente werkplaatsen voor sigarenmakers faciliteerde, is typerend voor die tijd; de sigarenindustrie was een grote werkgever in Amsterdam, maar de kleinschalige makers werkten vaak in slechte omstandigheden. Door deze werkplaatsen onder te brengen bij het Marktwezen, kreeg de gemeente meer grip op de hygiëne en de economische verantwoording van deze sector. De genoemde wethouder Van Zanten (SDAP) stond bekend om zijn strakke financiële beleid tijdens deze crisisjaren. B.C. Franke E.P. van Zanten Z. Gemeente Amsterdam Marktwezen