Ambtelijke correspondentie / memorandum (doorslag).
Origineel
Ambtelijke correspondentie / memorandum (doorslag). 11 september 1939. [Handgeschreven rechtsboven:]
1ex. Hr. Müller
[Links- en rechtsboven getypt:]
vP/HG.
66/22/1 M.
[Handgeschreven schuin:]
Verzonden 11/9-'39
[Rechts getypt:]
11 September 1939.
[Onderwerp links:]
Huurcontract pakhuisafdeeling
hal Centrale Markt.
[Adressering rechts:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat H.J.G. Wubben, Groenteweg 127 's-Gravenhage, die pakhuisafdeeling no. H 27 in de Hal op de Centrale Markt heeft gehuurd voor de periode van 1 April 1939 tot en met 31 Maart 1940, sedert de mobilisatie in militairen dienst is en ~~niet~~ in staat is om zijn zaken te doen. Wubben gebruikt het bedoelde pakhuis uitsluitend voor het rijpen en verkoopen van bananen, die momenteel niet van overzee worden aangevoerd, zoodat hij ook door zijn personeel geen zaken in het pakhuis kan laten doen. Hij heeft daarom verzocht hem gerekend te zijn ingegaan 1 September jl. uit de verplichtingen van het met hem gesloten huurcontract te ontslaan.
Teneinde evenwel de door hem in het pakhuis aangebrachte rijpinrichtingen voor bananen aldaar te kunnen bewaren, alsook het fust, dat voor zijn handel wordt gebruikt, is Wubben bereid om het bedoelde pakhuis, gerekend te zijn ingegaan 1 September jl., als bergplaats te huren voor den prijs van ƒ 10,- per week. Weliswaar bepaalt het desbetreffende besluit van Burgemeester en Wethouders (d.d. 7 April 1939 No. 97 L.M. 1939), dat leegstaande pakhuisafdeelingen uitsluitend [tekst loopt af] Dit document illustreert de directe economische en persoonlijke gevolgen van het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog (september 1939) voor kleine ondernemers in Nederland. De heer Wubben, een bananenhandelaar op de Haagse Centrale Markt, wordt geconfronteerd met een dubbele crisis:
1. Persoonlijke afwezigheid: Hij is door de mobilisatie opgeroepen voor militaire dienst.
2. Stagnatie van handel: Door het uitbreken van de vijandelijkheden op zee is de aanvoer van bananen (import van overzee) volledig stilgevallen.
Omdat hij zijn bedrijf niet kan voortzetten, verzoekt hij om ontslag uit zijn huurverplichtingen per 1 september 1939. Hij stelt echter een pragmatische oplossing voor: de ruimte tegen een lager tarief aanhouden enkel als opslagplaats ("bergplaats") voor zijn rijpinventaris en lege kisten (fust). De ambtenaar die de brief opstelt, wijst er echter op dat dit mogelijk in strijd is met de geldende regelgeving die voorschrijft waarvoor pakhuisafdelingen gebruikt mogen worden. De brief is gedateerd op 11 september 1939, slechts tien dagen nadat de Duitse inval in Polen het begin van de Tweede Wereldoorlog markeerde. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was, was het leger al op 28 augustus 1939 algeheel gemobiliseerd. Dit betekende dat tienduizenden mannen hun werk moesten verlaten om de grenzen en belangrijke stellingen te bewaken.
De Centrale Markt in Den Haag was een vitaal punt voor de voedselvoorziening van de stad. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" speelde een sleutelrol in het beheer van deze markt en de distributie van schaars wordende goederen. Het document toont aan hoe de overheid direct werd geconfronteerd met verzoeken van burgers om clementie vanwege de buitengewone oorlogsomstandigheden. De doorgehaalde "niet" in de eerste alinea is waarschijnlijk een typefout van de klerk; de context van de brief maakt immers duidelijk dat Wubben juist niet in staat is zijn zaken te doen.