Getypt ambtelijk verslag/advies. 17 april (vermoedelijk 1939, gezien de verwijzingen naar 1938 en "maart jl."). 1                                               17 April                       9
77/30/4                           den Heer Wethouder voor de
Amsterdam.                                       Levensmiddelen

                           Ten aanzien van A.Swaab, wonende Rapenburgerstraat
83 II, staat de zaak anders. Swaab ontkent alle schuld, doch
gezien de antecedenten van dezen man is het noodzakelyk, dat
strenge maatregelen tegen hem worden genomen.
                           By Besluit van Burgemeester en Wethouders d.d. 16
Juli 1936 (No.48/7 L.M.1936) is Swaab voornoemd wegens dief-
stal van ledig fust gestraft met ontneming van het recht van
toegang tot de Centrale Markt voor den tyd van één maand.
                           By Besluit van Burgemeester en Wethouders d.d.28
October 1938 (No.48/14 L.M.1938) is Swaab wegens diefstal
van ledig fust gestraft met ontneming van het recht van toe-
gang tot de Centrale Markt voor den tyd van 1½ maand, terwyl
daaraan werd toegevoegd, dat hem de toegang weder zou worden
ontnomen, indien hy zich binnen den tyd van drie jaar weder-
om aan een strafbaar feit op de Centrale Markt schuldig zou
maken. Voor dit feit is hy bovendien door den Rechter ver-
oordeeld tot zes weken gevangenisstraf, welke straf hy nog
moet ondergaan. Als bewys voor de mentaliteit van Swaab
moge dienen, dat hy tegenover den Rechter deed voorkomen
alsof hy in een droom zou hebben gehandeld (vide het als
bylage overgelegde uitknipsel uit "De Telegraaf" van 9 Maart
jl.). By een verhoor, dat ik hem heb afgenomen hield hy
eveneens vol, dat hy het feit in een droomtoestand moest
hebben gepleegd. Hy beweerde zelfs nimmer door het Marktwe-
zen over deze zaak te zyn gehoord, hoewel hy destyds tegen-
over den marktopzichter den diefstal heeft toegegeven (zie
het by myn voorstel d.d. 20 October 1938 no.77/102/3 M over-
gelegde rapport van den marktopzichter Buenting).
                           Wat het onderhavige geval betreft, deelde Swaab my
mede, dat hy tegen Grevenstuk zou hebben gezegd, dat hy de
kisten wel weg wilde brengen, doch dat hy er geen geld voor
in ontvangst zou nemen. Dit zou "Tabak" zelf maar moeten
doen. Grevenstuk zou hierop hebben geantwoord: "Dat is goed".
Klaarblykelyk deed hy deze mededeeling om eventueel niet
als tusschenpersoon by den diefstal te kunnen worden aange-
merkt, doch zy wyst juist op het feit, dat Swaab geweten
moet hebben, dat er iets niet in orde was met deze kisten. * De kern van het document: Dit is een ambtelijke rapportage over de recidive van een zekere A. Swaab, die herhaaldelijk betrokken is bij diefstal van leeg fust (kisten/verpakkingen) op de Centrale Markt in Amsterdam.
* Recidive: Swaab werd in 1936 en 1938 al gestraft. Hij riskeert nu een definitieve ontzegging van de toegang tot de markt omdat hij binnen zijn proeftijd van drie jaar opnieuw de fout is ingegaan.
* Opmerkelijke verdediging: De verdachte voert een opvallend excuus aan: hij beweert in een "droomtoestand" te hebben gehandeld. De opsteller van het rapport gebruikt dit om de onbetrouwbare "mentaliteit" van Swaab aan te tonen, mede omdat hij eerder tegenover een marktopzichter (Buenting) wel bekend zou hebben.
* Namen en locaties: Het rapport noemt specifieke personen zoals marktopzichter Buenting en medeplichtigen/getuigen als Grevenstuk en "Tabak". Dit document stamt uit de late jaren '30 in Amsterdam. De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat (geopend in 1934) was het centrum van de voedseldistributie. Diefstal van fust was een groot probleem; het had waarde omdat het hergebruikt kon worden of statiegeld bevatte.

Het adres Rapenburgerstraat 83 II plaatst de hoofdpersoon in de Amsterdamse Jodenbuurt. De naam Swaab is een veelvoorkomende Joodse achternaam in die periode. Het document toont de strenge handhaving van de marktorde: naast een strafrechtelijke veroordeling door de rechter kon het gemeentebestuur (Burgemeester en Wethouders) administratieve sancties opleggen, zoals een toegangsverbod, wat voor marktarbeiders of handelaren feitelijk een beroepsverbod betekende. A. Swaab