Proces-verbaal van aangifte van diefstal. Donderdag 13 oktober 1938. (Linksboven handgeschreven initialen "WP" en paarse stempel: Nº 77/102/4 M. 1938. Rechtsboven stempel "Gezien" met handtekening)

Diefstal van 14 ledige kisten, gemerkt B.P.& O., ten nadeele van den groente- en fruitgrossier Levie Kloots,

contra:
Abraham Swaab, geboren te Amsterdam 7 Januari 1888, kruier, wonende Rapenburgerstraat 106 I te Amsterdam (Centrum).

Op Donderdag dertien October 1900 achtendertig, werd my, Carel Lodewyk Buenting, ambtenaar van het Marktwezen te Amsterdam, tevens onbezoldigd veldwachter dezer gemeente, door Levie Kloots, oud 50 jaar, groente- en fruitgrossier, wonende Hofmeyerstraat 21 I te Amsterdam (Oost) de navolgende aangifte gedaan en verklaarde hy: "Toen ik heden om 5.30 uur voormiddags in myn pakhuis D. 9 op de terreinen van de Centrale Markt, Jan van Galenstraat arriveerde, toonde myn knecht Kropveld my 9 groote kisten, 4 platte kisten en 1 druivenbak, allen gemerkt B.P.& O. Deze kisten herkende ik onmiddellyk als myn eigendom. Kropveld deelde my daarop mede dat hy deze 14 kisten had aangetroffen op een handkar van den kruier Swaab en dat genoemde kruier zich hiermede om ongeveer 4.45 uur voormiddags in de richting van de "Hal" verwyderde. (Ik, verbalisant voeg hieraan toe dat onder "Hal" op de terreinen van de Centrale Markt begrepen wordt het zich op dit terrein bevindende groote overdekte gebouw). Myn knecht verklaarde my door den grossiersknecht Hakker gewaarschuwd te zyn dat Swaab de kisten had weggenomen. Onmiddellyk na deze waarschuwing ging Kropveld den kruier achterna. Swaab, die bemerkte dat zyn handelingen ontdekt waren, gaf toe de kisten by my te hebben weggenomen. Op de betreffende veiling, genaamd Beemster, Purmerend en Omstreken, moet ik Fl. 0.30 statiegeld per kist betalen, zoodat ik door dezen diefstal voor Fl. 4.20 benadeeld zou zyn geworden. Ik heb aan niemand toestemming gegeven om de besproken kisten weg te nemen of daarover op andere wyze te beschikken. Na voorlezing en volharding teeken ik met U deze aangifte."

In verband met het vorenstaande hoorde ik, verbalisant op dertien October 1900 achtendertig Isaac Hakker, oud 43 jaar, knecht wonende Tugelaweg 97 I te Amsterdam (Oost), die verklaarde: "Heden te ongeveer 4.30 uur voormiddags bevond ik my in het pakhuis D. 8, hetwelk myn patroon op de Centrale Markt in huur heeft. Ik stond achter de gesloten achterdeuren van bedoeld pakhuis. In deze achterdeuren bevonden zich ramen en zag ik op dat oogenblik dat de my bekende kruier Swaab achtereenvolgens een 14 tal B.P.& O. kisten op een handkar laadde. Deze kisten werden door Swaab weggehaald achter of uit het geopende pakhuis van den grossier L. Kloots, hetwelk genummerd is D. 9. Swaab verwyderde zich in de richting van de Hal met de met kisten beladen handkar. Na eenige oogenblikken kwam de knecht van Kloots, genaamd Kropveld, die even was weg geweest, bij het pakhuis van zyn patroon terug. Ik vroeg hem onmiddellyk of hy aan Swaab toestemming had gegeven om een 14 tal ledige B.P.& O. kisten weg

(Tekst breekt hier af aan de onderzijde van het document) * Delict: De diefstal betreft 14 lege houten kisten (9 grote, 4 platte en 1 druivenbak). Hoewel het gaat om "ledige kisten", vertegenwoordigen ze een concrete waarde van Fl. 4,20 aan statiegeld (0,30 cent per stuk), wat voor die tijd een substantieel bedrag was voor een kleine diefstal.
* Locatie: Het incident vond plaats bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam, specifiek bij de pakhuizen D.8 en D.9. De Centrale Markt was destijds het logistieke hart van de voedselvoorziening in de stad.
* Bewijsvoering: De getuigenis van Isaac Hakker is cruciaal; hij observeerde de diefstal vanuit een naburig pakhuis door de ramen van de achterdeuren. De verdachte, Abraham Swaab, werd direct na de daad geconfronteerd door knecht Kropveld en bekende ter plekke de diefstal.
* Taalgebruik: Het document hanteert de destijds gebruikelijke ambtelijke spelling (zoals "my", "onmiddellyk", "teeken") en de specifieke notatie "1900 achtendertig" voor het jaartal 1938. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse gang van zaken en de sociale verhoudingen op de Amsterdamse Centrale Markt aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. De namen van de betrokkenen (Kloots, Swaab, Hakker) wijzen op de sterke vertegenwoordiging van de Joodse gemeenschap in de Amsterdamse markt- en groothandel.

Het Marktwezen had eigen beëdigde ambtenaren (zoals verbalisant Buenting) die toezagen op de orde en kleine criminaliteit op het terrein. De diefstal van emballage (kisten) was een veelvoorkomend probleem, aangezien de kisten eigendom bleven van veilingen (in dit geval "Beemster, Purmerend en Omstreken") en het statiegeld een eenvoudige manier was voor kruiers of dagloners om snel aan contant geld te komen. L. Kloots O. Deze Marktwezen