Proces-verbaal van de politie (afschrift/uittreksel).
Origineel
Proces-verbaal van de politie (afschrift/uittreksel). 29 oktober 1938 (betreft feiten van 13 oktober 1938). te nemen en op te laden. Kropveld antwoordde ontkennend, waarop ik hem mededeelde hetgeen ik gezien had. Daarop ging Kropveld per rywiel Swaab achterna."
Op dertien October 1900 achtendertig nog gehoord Hartog Kropveld, oud 22 jaar, knecht, wonende 2e Oosterparkstraat 77 II te Amsterdam(Oost). Hy verklaarde het volgende: "Toen ik heden te ongeveer 5 uur voormiddags van Hakker hoorde dat de kruier Swaab ledige B.P. & O. kisten by myn patroon had weggenomen heb ik dezen kruier onmiddellyk opgezocht. Ik trof hem aan in de nabyheid van de "Hal" op de terreinen van de Centrale Markt. Swaab reed een handkar, waarop 9 groote kisten, 4 platte kisten en 1 druivenkistje, allen gemerkt B.P. & O. waren geplaatst. De kisten behoorden tot de soorten, welke myn patroon Kloots in zijn pakhuis had staan. Na oorspronkelyk anders verklaard te hebben gaf Swaab toe de kisten uit het pakhuis van Kloots weggenomen te hebben. Ik stelde myn patroon toen hy te ongeveer 5.30 uur voormiddags op de Centrale Markt kwam van een en ander in kennis en plaatste de kisten weer in het pakhuis. Deze kisten overhandig ik U hierby." (Ik, verbalisant neem van Kropveld de besproken B.P. & O. kisten over.)
Op dertien October 1900 achtendertig voorloopig verhoord een persoon, die my desgevraagd opgaf te zijn genaamd
ABRAHAM SWAAB,
geboren te Amsterdam, 7 Januari 1888, kruier, wonende Rapenburgerstraat No 106 I te Amsterdam(Centrum). Hy verklaarde: "Ik heb hedenmorgen te ongeveer 4.30 uur voormiddags uit het pakhuis van den grossier Kloots op pier D een partytje ledige B.P. & O. kisten weggenomen. Het zijn de 14 kisten, welke U my toont (Ik, verbalisant toon Swaab de door my in beslaggenomen 9 groote kisten, 4 platte kisten en 1 druivenkistje, allen gemerkt B.P. & O.) Door belastingschuld ben ik er toe gekomen de kisten weg te nemen. Ik wist namelyk dat de kisten Fl. 0.30 per stuk zouden opbrengen. Als ik niet betrapt was zou ik de kisten te gelde hebben gemaakt. Niemand heeft my toegestaan de kisten weg te nemen of daarover op andere wyze te beschikken."
Van de in beslaggenomen ledige kisten heb ik 1 groote kist, 1 platte kist en het druivenbakje in beslaggenomen. Deze 3 kisten zullen door my op wettige wijze worden gedeponeerd ter Griffie van de Arrondissementsrechtbank alhier. De overige 11 kisten heb ik aan den eigenaar Kloots teruggegeven.
Hakker verklaarde nog dat de in beslaggenomen kisten dezelfden waren die Swaab by Kloots wegnam.
Vervolgens heb ik den verdachte Swaab ~~getoond~~ vertoond aan de getuigen Hakker en Kropveld. Eerstgenoemde verklaarde dat hy de persoon was die de kisten bij Kloots wegnam, terwijl Kropveld bevestigde dat Swaab de persoon was op wiens kar hy de besproken kisten aantrof.
[In de kantlijn:] doorhaling één woord ggk.
Ik, verbalisant heb Swaab na voorloopig verhoor heengezonden en hem een proces-verbaal aangezegd.
Verder dient nog opgemerkt dat de Directeur van het Marktwezen aan Swaab den toegang tot de Centrale Markt gedurende 14 dagen heeft ontzegd. In aansluiting daarop hebben Burgemeester en Wethouders van Amsterdam op 28 October 1938 (Besluit 48/14 L.M. van 28 October 1938) besloten om aan Swaab den toegang tot de Centrale Markt gedurende 1 1/2 maand te ontzeggen, terwijl bovendien 1 1/2 maand voorwaardelyk werd opgelegd. Dit gedeelte van de straf zal worden uitgevoerd, indien Swaab binnen 3 jaar opnieuw een strafbaar feit op de Centrale Markt pleegt.
Hiervan op ambtseed opgemaakt en gesloten te Amsterdam dit proces-verbaal, den 29 sten October 1900 achtendertig.
Gezien:
De Commissaris van Politie
in de 2e Sectie: Dit document betreft de verslaglegging van een diefstal van relatief geringe waarde (emballage), gepleegd op de Centrale Markt in Amsterdam. De verdachte, Abraham Swaab, bekent de diefstal van 14 kisten van grossier Kloots. Als motief geeft hij "belastingschuld" op; hij hoopte de kisten te verkopen voor 30 cent per stuk (totale waarde Fl. 4,20).
Interessant is de directe administratieve sanctie die bovenop de strafrechtelijke vervolging komt: een ontzegging van de toegang tot de markt door zowel de Directeur van het Marktwezen als het College van B&W. Dit onderstreept hoe streng het toezicht op de Centrale Markt was, waar de orde van groot belang was voor de voedselvoorziening van de stad. De gebeurtenissen spelen zich af in oktober 1938. De Centrale Markt (gelegen aan de Jan van Galenstraat, geopend in 1934) was destijds het kloppende hart van de Amsterdamse groothandel. De genoemde Rapenburgerstraat lag in de Joodse buurt van Amsterdam; Abraham Swaab was een veelvoorkomende naam binnen de Joodse gemeenschap aldaar.
De spelling "1900 achtendertig" voor 1938 is een formele, juridische schrijfwijze die destijds gebruikelijk was in officiële akten om fraude met jaartallen te voorkomen. De afkorting "B.P. & O." verwijst vermoedelijk naar de eigendomsmerken van een specifieke veiling of exportorganisatie (bijv. "Bond van Producten & Oogst" of een vergelijkbare coöperatie). Abraham Swaab (verdachte) Hartog Kropveld (getuige/knecht) Hakker (getuige) Kloots (benadeelde/grossier).