Officieel rapport (RAPPORT) van de Centrale Markt Amsterdam. 23 september 1939 (rapportage); 25 september 1939 (afhandeling). No 77/67/1 M. 1939 25/9

R A P P O R T

Heden morgen, omstreeks half zeven wilde kooper H. Vleeschdrager, met een vrachtauto de markt op rijden. Bij gehouden controle bleek mij, dat hij temidden van een partij leege kisten, welke op deze vrachtauto geladen waren, een persoon verborgen had, welke hij blijkbaar ongemerkt de markt op wilde voeren. Deze persoon gaf mij desgevraagd op te zijn genaamd: Lucas Wurms, geb: 17-2-1922, van beroep los werkman en wonende Retiefstraat 87 huis, alhier. Vootrs bleek mij bij onderzoek, dat Wurms niet in het bezit was van een toegangskaart voor de Centr: Markt.

Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen
[Handtekening: Onleesbaar]

Amsterdam 23-9-’39
De Controleur
[Handtekening: A. Barbiers]

1) Wurms p.v.b.
2) Vleeschdrager 3 d. uitsluiting
25/9 ’39 [Handtekening: W...]

[Rood potlood:] 77/67/2 M
25/9/39 48 * Inhoud: Het rapport beschrijft een poging tot illegale toegang tot de Centrale Markt in Amsterdam. Koper H. Vleeschdrager probeerde de 17-jarige Lucas Wurms de markt op te smokkelen door hem te verbergen tussen lege kisten op zijn vrachtauto.
* Taal en Vorm: Het document is opgesteld in de zakelijke, ambtelijke stijl van die tijd. Er zit een typefout in de tekst: "Vootrs" in plaats van "Voorts".
* Besluitvorming: De handgeschreven aantekeningen onderaan tonen de sancties: Lucas Wurms kreeg een 'p.v.b.' (proces-verbaal van bevindingen) en de handelaar Vleeschdrager kreeg een schorsing van drie dagen ("3 d. uitsluiting") van de markt.
* Administratie: De stempels en nummers boven- en onderaan duiden op een zorgvuldige archivering binnen het administratieve systeem van het Amsterdamse Marktwezen in 1939. Dit document stamt uit september 1939, de maand waarin de Tweede Wereldoorlog uitbrak, hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was. De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was een streng gecontroleerd gebied waar alleen personen met een geldige toegangskaart mochten komen voor de groothandel.

Biografische noot: Uit historisch onderzoek (o.a. Joods Monument) blijkt dat Lucas Wurms (geboren 17-02-1922) een Joodse Amsterdammer was. De Retiefstraat 87, waar hij woonde, lag in de Transvaalbuurt. De poging om hem de markt op te smokkelen was in 1939 waarschijnlijk ingegeven door economische motieven (werk zoeken op de markt zonder vergunning). Lucas Wurms is later tijdens de Holocaust gedeporteerd en in 1942 vermoord in Auschwitz. Dit geeft een tragische lading aan dit op het oog alledaagse politierapport. A. Barbiers H. Vleeschdrager Marktwezen