Dienstbrief (getypt met handgeschreven kanttekeningen). 21 juli 1939. Luchtbeschermingsdienst der Gemeente Amsterdam. Den Heer Directeur van het Marktwezen, J.v. Galenstraat 14, Amsterdam. LUCHTBESCHERMINGSDIENST
DER GEMEENTE AMSTERDAM
——————
No. 235.
Gr. C.
Bijlage(n): -

[Stempel/Nummering rechtsboven:]
Nº 96/1/M. 1939 ^22/7

AMSTERDAM, 21 Juli 1939.
Keizersgracht 611, Tel. 40122-41122

[Adresseringskader:]
Γ Aan den Heer Directeur van het Marktwezen, ┐
J.v.Galenstraat 14,

**A M S T E R D A M M.W.**

∟ ┘

[Handgeschreven aantekeningen boven adres:]
ni. Dir
Hr. Sipma.

Door den Directeur der Gemeentewaterleidingen
is een voorstel gedaan tot het aanschaffen van sta-
len cellen, voor die leden van het personeel, welke
tijdens een luchtaanval bij bepaalde machines op
hun post moeten blijven.
In verband hiermede wenscht de Wethouder voor
de Financiën te weten:
1º voor welke bedrijven naar mijn meening aanschaf-
fing van dergelijke cellen noodig zou zijn;
2º welke maatregelen voor luchtbescherming bij de
gemeentebedrijven nog noodig zijn.
Het bovenstaande geeft mij aanleiding U beleefd
te verzoeken mij ten aanzien van Uw bedrijf de bedoel-
de gegevens te willen doen toekomen.

V/R. Het Hoofd van den Luchtbeschermingsdienst,

[Handtekening]

[Handgeschreven linksonder:]
*

[Handgeschreven rechtsonder:]
nieuw dossier
Luchtbe-
scherming In deze brief verzoekt de Luchtbeschermingsdienst (LBD) van Amsterdam de Directeur van het Marktwezen om informatie over noodzakelijke beschermingsmaatregelen. De aanleiding is een voorstel van de Gemeentewaterleidingen om 'stalen cellen' aan te schaffen. Dit zijn kleine, verplaatsbare bunkers die individuele werknemers bescherming bieden tegen bomscherven en puin, zodat zij vitale machines kunnen blijven bedienen tijdens een luchtaanval.

De Wethouder van Financiën wil inventariseren welke andere gemeentelijke diensten (zoals het Marktwezen) behoefte hebben aan dergelijke cellen en welke andere luchtbeschermingsmaatregelen nog ontbreken. De brief is een typisch voorbeeld van de ambtelijke voorbereidingen op de dreigende oorlogssituatie. De datum van de brief, 21 juli 1939, is cruciaal. Het is minder dan zes weken voordat Duitsland Polen binnenvalt (1 september 1939), wat het startsein is voor de Tweede Wereldoorlog. Nederland was op dat moment koortsachtig bezig met de passieve luchtbescherming.

De Luchtbeschermingsdienst (LBD) had de taak om burgers en vitale infrastructuur te beschermen. Bij gemeentelijke diensten zoals het Marktwezen en de Waterleidingen was het essentieel dat de bedrijfsvoering bij een alarm niet direct volledig stil kwam te liggen. 'Stalen cellen' (vaak van het type 'Sinterklaas' of soortgelijke eenpersoonsbunkers) waren een relatief goedkope en snelle manier om personeel op hun werkplek te beschermen zonder dat zij naar een centrale schuilkelder hoefden te vluchten. De brief toont aan dat de gemeente Amsterdam op het hoogste niveau (Wethouder van Financiën) bezig was met de budgettering en planning van deze defensieve maatregelen. R. Het Gemeente Amsterdam Marktwezen