Getypte dienstmededeling / instructiebrief. Amsterdam, 23 augustus 1939. De Luchtbeschermingsdienst (namens de Burgemeester). [Handgeschreven: Markthallen]
Nº 96/7 / M. 1839 23/8 [Stempel: M. 1839]

LUCHTBESCHERMINGSDIENST
DER GEMEENTE AMSTERDAM. Amsterdam, 23 Augustus 1939.

Aan alle H.H. Wijkhoofden.

Indien het noodzakelijk mocht blijken den luchtbeschermingsdienst te mobiliseeren, ontvangt U hiervoor door de bemiddeling van Uw Vakhoofd opdracht van den Burgemeester.

De werkzaamheden, die U dan te verrichten heeft zijn moeilijk in chronologische volgorde op te geven, daar veel tegelijkertijd zal moeten geschieden. Echter volgt hieronder de gang van werkzaamheden zooveel mogelijk naar tijdorde gerangschikt.

1º Met Uw vervangers treft U een regeling, opdat Uw wijkpost altijd bezet is.
Het is noodzakelijk dat minstens 4 ordonnansen doorloopend aanwezig zijn.
Is Uw post bezet, dan geeft U daarvan onmiddellijk kennis aan Uw Vakhoofd.

2º De wijkhoofden, die een opstellingsplaats Vakbrandweer in hun wijk hebben, laten de motorspuit halen op de wijze zooals afzonderlijk met hen geregeld is.

3º Wijkhoofden voor wier gebied wijk- of blokbrandweren aanwezig zijn, doen dit materiaal halen (Nieuwe Uilenburgerstraat 34-28, 30-32, 64-58 en 60-62) per auto, transportrijwiel of iets dergelijks. Zij dragen zorg, dat de ontvanger zich behoorlijk kan legitineerenen/of [sic] in het bezit is van een geteekend reçu.

4º Het wijkhoofd roept onmiddellijk de blokhoofden op voorzoover deze te bereiken zijn.
Hiertoe worden bijgaand de noodige oproepingskaarten toegezonden.
Bezorging dient te geschieden door ordonnansen.
In ieder blok dient ten allen tijde een blokhoofd aanwezig te zijn.
Mocht dit om welke reden dan ook niet mogelijk zijn, dan is het

[Einde pagina/tekst breekt af] * Doel: Het document dient als een protocol voor wijkhoofden van de LBD in geval van een noodmobilisatie. Het legt de hiërarchie (Burgemeester - Vakhoofd - Wijkhoofd - Blokhoofd) en de eerste logistieke stappen vast.
* Kernpunten:
* Personele bezetting: De noodzaak van een constante bezetting van de wijkpost, inclusief minimaal vier ordonnansen (boodschappers te voet of per fiets).
* Brandbestrijding: Instructies voor het ophalen van brandweermateriaal (motorspuiten en blusmateriaal voor blokbrandweren).
* Logistiek: Gebruik van auto's en transportrijwielen (bakfietsen) voor transport, en het belang van formele legitimatie en ontvangstbewijzen (reçu's).
* Communicatie: Het fysiek verspreiden van oproepingskaarten via ordonnansen om de fijnmazige structuur van blokhoofden te activeren.
* Stijl: Formeel, zakelijk en dwingend (typisch voor ambtelijke en semi-militaire communicatie van die tijd). De spelling is de toen geldende spelling-De Vries en Te Winkel (bijv. "mobiliseeren", "zooveel"). * Historisch moment: De datum, 23 augustus 1939, is cruciaal. Dit is exact de dag waarop het Molotov-Ribbentroppact (het niet-aanvalspact tussen nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie) werd getekend. De oorlogsdreiging was op dat moment maximaal; ruim een week later (1 september) viel Duitsland Polen binnen. Nederland kondigde op 28 augustus de algemene mobilisatie af.
* Luchtbeschermingsdienst (LBD): Deze organisatie werd in de jaren '30 opgericht om de burgerbevolking voor te bereiden op luchtaanvallen. Hoewel Nederland neutraal hoopte te blijven, werd de dreiging van bombardementen zeer serieus genomen.
* Geografie: De genoemde adressen in de Nieuwe Uilenburgerstraat bevinden zich in de Amsterdamse Jodenbuurt. Dat er juist daar centrale opslagplaatsen voor brandweermateriaal waren, is een relevant lokaal-historisch gegeven.
* Organisatiestructuur: Het document illustreert hoe Amsterdam was opgedeeld in vakken, wijken en blokken om in tijden van crisis de stad beheersbaar te houden en hulpverlening op straatniveau te garanderen. H.H. Wijkhoofden Gemeente Amsterdam