H.H. Wijkhoofden

Getypte dienstmededeling / instructiebrief.

* **Doel:** Het document dient als een protocol voor wijkhoofden van de LBD in geval van een noodmobilisatie. Het legt de hiërarchie (Burgemeester - Vakhoofd - Wijkhoofd - Blokhoofd) en de eerste logistieke stappen vast. * **Kernpunten:** * **Personele bezetting:** De noodzaak van een constante bezetting van de wijkpost, inclusief minimaal vier ordonnansen (boodschappers te voet of per fiets). * **Brandbestrijding:** Instructies voor het ophalen van brandweermateriaal (motorspuiten en blusmateriaal voor blokbrandweren). * **Logistiek:** Gebruik van auto's en transportrijwielen (bakfietsen) voor transport, en het belang van formele legitimatie en ontvangstbewijzen (reçu's). * **Communicatie:** Het fysiek verspreiden van oproepingskaarten via ordonnansen om de fijnmazige structuur van blokhoofden te activeren. * **Stijl:** Formeel, zakelijk en dwingend (typisch voor ambtelijke en semi-militaire communicatie van die tijd). De spelling is de toen geldende spelling-De Vries en Te Winkel (bijv. "mobiliseeren", "zooveel").

Brief (getypt)

Deze brief is een officiële mededeling aan de lagere echelons van de Amsterdamse luchtbescherming (wijk- en blokhoofden). Het doel is de introductie van een gespecialiseerde afdeling: de Vrijwillige Bouwtechnische Dienst. De brief stelt dat er vakmensen beschikbaar zijn gesteld om te helpen bij bouwtechnische vraagstukken, waarschijnlijk gerelateerd aan het verstevigen van panden of het inrichten van schuilplaatsen. Er wordt nadrukkelijk gevraagd om verzoeken voor advies schriftelijk in te dienen bij de aangewezen vakman voor het betreffende vakgebied (of district), om de organisatie gestroomlijnd te houden.

Brief/Circulaire

In deze brief stelt de Vrijwillige Bouwtechnische Dienst van de Amsterdamse Luchtbeschermingsdienst (LBD) een lijst met deskundigen (Vakbouwkundigen) beschikbaar aan de wijk- en blokhoofden. De kernpunten van de brief zijn: 1. **Introductie van experts:** Er zijn bouwtechnische specialisten aangesteld die de lokale civiele verdedigingsstructuur (de wijk- en blokhoofden) moeten ondersteunen. 2. **Ondersteunende rol:** Zij dienen als adviseurs voor bouwtechnische kwesties. 3. **Procedurele instructie:** Om de werkdruk of chaos te beheersen, wordt strikt verzocht om aanvragen voor consulten alleen schriftelijk in te dienen bij de aangewezen vakman voor de betreffende sector ("Vak").

Getypte brief op officieel briefpapier.

* **Doel:** De brief dient als officiële aankondiging en instructie voor de lagere echelons van de Luchtbeschermingsdienst (LBD) in Amsterdam. Het doel is om wijk- en blokhoofden te informeren over de beschikbaarheid van deskundige bouwtechnische ondersteuning. * **Inhoud:** Er wordt een lijst met namen en adressen van "Vakbouwkundigen" meegestuurd (niet zichtbaar in deze scan). Deze experts kunnen adviseren bij bouwtechnische vraagstukken. Er wordt benadrukt dat communicatie met deze deskundigen uitsluitend schriftelijk dient te geschieden om de organisatie gestroomlijnd te houden. * **Toon:** De brief is zeer formeel en hiërarchisch van aard, kenmerkend voor ambtelijke en semimilitaire organisaties in de jaren dertig.

Getypte brief (circulaire) op officieel briefpapier.

* **Taalgebruik:** De brief is opgesteld in het formele Nederlands van de vroege 20e eeuw (gebruik van de naamvallen 'n' in "den", "onzen", "vrijwilligen"). De toon is uiterst beleefd doch directief. * **Inhoud:** De brief dient als introductie van een lijst met vakspecialisten (architecten, aannemers of bouwkundigen) die vrijwillig hun expertise ter beschikking stellen aan de lokale civiele verdediging. Er wordt nadruk gelegd op de hiërarchie en procedure: verzoeken om advies mogen uitsluitend schriftelijk worden ingediend bij de toegewezen deskundige. * **Administratieve structuur:** De adressering aan "Wijkhoofden en Blokhoofden" wijst op de fijnmazige organisatie van de Luchtbeschermingsdienst, waarbij de stad was opgedeeld in kleine eenheden voor effectieve hulpverlening en toezicht.

Getypte brief / Dienstmededeling.

* **Taal en Spelling:** De tekst is geschreven in de destijds gangbare formele spelling en grammatica (bijv. "onzen", "den", "aanvrage", "October"). De toon is uiterst beleefd en hiërarchisch ("Heeren", "met de meeste hoogachting"). * **Doel:** Het document dient om de lokale leidinggevenden van de Luchtbeschermingsdienst (LBD) te informeren over de beschikbaarheid van technische experts die kunnen adviseren bij bouwtechnische vraagstukken. * **Procedure:** Er wordt nadrukkelijk vermeld dat aanvragen voor consulten schriftelijk moeten gebeuren om de communicatielijnen ordelijk te laten verlopen. * **Vrijwilligheid:** Het benadrukt het karakter van de dienst als een vrijwillige organisatie, waarbij professionals (architecten, ingenieurs) hun expertise inzetten voor de algemene veiligheid.

Officiële brief.

* **Inhoud:** De brief dient ter introductie van vakbouwkundigen die zijn aangesteld bij de nieuw opgerichte Vrijwillige Bouwtechnische Dienst van de LBD in Amsterdam. De wijk- en blokhoofden worden geïnformeerd dat zij deze experts kunnen consulteren voor bouwtechnische zaken, mits dit schriftelijk gebeurt. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en hoffelijk ("Het is mij een genoegen", "U beleefd verzoeken"), kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd. Er wordt gebruikgemaakt van de toen gangbare spelling (bijv. "onzen", "Heeren", "aanvrage"). * **Vorm:** Een zakelijke brief met een duidelijke hiërarchische structuur. De afzender bekleedt een leidinggevende functie binnen een civiele beschermingsorganisatie.

Brief / Officiële circulaire.

* **Doel van de brief:** Het formeel introduceren van vakbouwkundigen bij de lokale leiding van de luchtbescherming (wijk- en blokhoofden). Deze experts boden ondersteuning bij technische vraagstukken gerelateerd aan passieve luchtverdediging. * **Organisatie:** De brief getuigt van een strikte bureaucratische structuur. Er wordt nadrukkelijk verzocht om communicatie uitsluitend schriftelijk te laten verlopen ("ter voorkoming van onnoodige moeilijkheden"), wat wijst op het belang van dossiervorming en het voorkomen van informele wildgroei aan verzoeken in een tijd van oplopende spanning. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige formele schrijftaal (spelling-Marchant), herkenbaar aan verbuigingen zoals "onzen Vrijwilligen Bouwtechnischen Dienst" en de aanspreekvorm "U" met een hoofdletter.

Brief (getypt)

* **Doel van de brief:** Het informeren van de lokale hiërarchie van de Luchtbeschermingsdienst (wijk- en blokhoofden) over de beschikbaarheid van gespecialiseerde bouwtechnische ondersteuning. * **Procedure:** Er wordt nadrukkelijk gevraagd om communicatie via schriftelijke weg te laten verlopen om de organisatie stroomlijnen ("ter voorkoming van onnoodige moeilijkheden"). * **Organisatiestructuur:** De brief illustreert de fijnmazige structuur van de LBD, waarbij 'Vakbouwkundigen' werden toegewezen aan specifieke sectoren ('Vakken') om de vrijwilligers in de wijken bij te staan. * **Taalgebruik:** Formeel, afstandelijk en typerend voor de ambtelijke correspondentie van voor de Tweede Wereldoorlog (gebruik van de naamvals-n in "onzen", "den").

Getypte brief op officieel briefpapier.

De brief is een formeel bericht van de leiding van de Vrijwillige Bouwtechnische Dienst (een onderdeel van de Luchtbeschermingsdienst) aan de lokale wijk- en blokhoofden van Amsterdam. Het doel is de introductie van gespecialiseerde vakbouwkundigen die de lokale commandanten kunnen ondersteunen bij technische vraagstukken. Opvallend is de bureaucratische toon die kenmerkend is voor die periode: hoewel de deskundigen "gaarne ter zijde staan", wordt er strikt op aangedrongen dat consultatieaanvragen uitsluitend schriftelijk gebeuren. Dit diende waarschijnlijk om de informatiestroom te beheersen en een officiële verslaglegging te garanderen in een tijd van toenemende spanningen. De brief is getypt met een typemachine en bevat een originele handtekening.

Getypte brief met handgeschreven ondertekening.

* **Doel:** De brief dient ter introductie van gespecialiseerde vakbouwkundigen bij de lokale leidinggevenden van de luchtbescherming in Amsterdam. Het doel is de communicatie tussen deze partijen te structureren. * **Toon:** Zeer formeel en zakelijk, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd. * **Structuur:** De brief bevat een duidelijke aanhef, een mededeling over de bijgevoegde lijst (die in dit beeld ontbreekt), een instructie over de gewenste wijze van communiceren (uitsluitend schriftelijk) en een formele afsluiting. * **Terminologie:** Termen als "Wijkhoofden", "Blokhoofden" en "Vakbouwkundigen" wijzen op een strakke hiërarchische organisatie binnen de civiele verdediging.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven aantekening bovenaan midden:] Verzonden 20/11 [Handgeschreven initialen rechtsboven:] HG. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r . 96/16/1 M. 20 November 1940. Hiermede heb ik de eer U voor de goede orde te berichten, dat de heer Dr. A.v.d.Laan, in zijn hoedanigheid van directeur van het Marktwezen, do...

# TRANSCRIPTIE HG. den Heer W.H.J. Hilgeroord, "De Poost van Weesp", Sarphatistraat 52, Amsterdam-Centrum. Wijk 10. 53/108/2 M. 15 December 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 9 dezer verzoek ik U zich een dezer dagen te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No.H.69, des voormid- dags tusschen 10 en 11 uur. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE HG. den Heer H. Bakker, Wormerveerstraat 28 I, Amsterdam-Centrum. Wijk 16. 53/100/2 M. 1 December 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 25 November jl. verzoek ik U zich een dezer dagen te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No.H.69, des voormiddags tusschen 10 en 11 uur. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE HG. den heer H.A.Ravestijn, Nieuwe Leliestraat 174, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 7. 53/99/2 M. 27 November 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 22 dezer verzoek ik U zich een dezer dagen te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No.H.69, des voormiddags tusschen 9½ - 10½ uur. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE HG. *Extra* 53/50/2 M. 20 Juni 1939. den Heer J. Dikkes, Egelantiersstraat 8 I, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 9. Naar aanleiding van Uw op 19 dezer ingekomen brief verzoek ik U zich te willen vervoegen bij den be- drijfschef van mijn dienst, den heer J. Broerse, die kantoor- houdt in de Centrale Hal, No.H.69, des voormiddags tusschen 9 en 10 uur. De Directeur,