Archief 745
Inventaris 745-304
Pagina 104
Dossier 95
Jaar 1939
Stadsarchief

Notulen of verslag van een ambtelijke/bestuurlijke vergadering (waarschijnlijk een College van B&W of een speciaal defensiecomité).

Omstreeks najaar 1939 (er wordt gerefereerd aan een besluit van 31 mei 1939 dat "nog steeds" niet is goedgekeurd).

Origineel

Notulen of verslag van een ambtelijke/bestuurlijke vergadering (waarschijnlijk een College van B&W of een speciaal defensiecomité). Omstreeks najaar 1939 (er wordt gerefereerd aan een besluit van 31 mei 1939 dat "nog steeds" niet is goedgekeurd). [Pagina 1, links]

zicht zal houden en zal toezien, dat alles zoo zuinig mogelijk toegaat, besluit de vergadering, het aan den Voorzitter over te laten, de door het Hoofd van den Luchtbeschermingsdienst noodig geachte bedragen ter beschikking te stellen.

  1. Verzoek van het Hoofd van den Luchtbeschermingsdienst, een opslagplaats van de Centrale Markt te mogen huren tegen een huurprijs van f. 1.000 per jaar.
    Op voorstel van den Voorzitter wordt de Wethouder voor de Levensmiddelen, Was- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen uitgenoodigd, verlaging van den huurprijs te bezien.

  2. Rondschrijven van den Minister van Sociale Zaken, waarin toegezegd wordt te bevorderen, dat schuilloopgraven zoo mogelijk in werkverschaffing worden aangelegd.
    Besloten wordt van deze toezegging gebruik te maken.

  3. Mededeeling van den Commandant der Vesting Holland, dat de Minister van Defensie last heeft gegeven tot voorbereiding van militaire inundatiën.
    De vergadering merkt in verband hiermede op, dat de waterleidingkwesties dienen te worden bezien.

  4. Het Raadsbesluit van 31 Mei 1939 tot beschikbaarstelling van f. 570.375 voor schuilplaatsen is nog steeds niet goedgekeurd. Aan Gedeputeerde Staten is verzocht, met den meesten spoed de vereischte machtiging te verleenen.
    De vergadering neemt deze mededeeling voor kennisgeving aan.

  5. Het Hoofd van den Luchtbeschermingsdienst stelt, te zamen met den Directeur van het Marktwezen voor, bijzondere gedragsregels, bedoeld in artikel 12 der Luchtbeschermingswet, vast te stellen voor de huurders van pakhuisafdeelingen der Cen-

[Pagina 2, rechts]

-trale Markt in geval van oorlog. Deze gedragsregels waren af te kondigen bij eventueele mobilisatie van den luchtbeschermingsdienst.
De vergadering hecht hieraan haar goedkeuring.

  1. Het Hoofd van den Luchtbeschermingsdienst verzoekt, den Hoofden van Gemeentediensten opdracht te geven, voorbereidingen te treffen, ten einde zoo goed mogelijk te voorzien in de bescherming van personeel en gebouwen, ook van die, welke niet in het luchtbeschermingsplan zijn genoemd, omdat zij niet direct deelnemen aan den luchtbeschermingsdienst.
    De vergadering gaat hiermede accoord.

  2. De Commissarissen van politie in de verschillende secties zijn tevens vakhoofd bij den luchtbeschermingsdienst. Een tweetal hunner heeft verzocht, hun assistent-vakhoofd (tot nu toe een vrijwilliger) een vergoeding (f. 100 per maand) toe te kennen. Het Hoofd van den Luchtbeschermingsdienst acht zulks niet onbillijk, doch wijst op consequenties.
    Besloten wordt geen bezwaar te maken tegen toekenning van bedoelde vergoeding.

  3. Telegram van den Minister van Binnenlandsche Zaken, betreffende onder meer de onteigening van artikelen.
    De Voorzitter deelt mede, aan genoemden Minister machtiging te hebben verzocht tot aankoop, zoodra hij zulks noodig oordeelt, van de volgende artikelen:
    1000 kg zachte zeep, 1000 overalls, 1000 paar klompen, 1000 meter katoen, 1100 paar gummi laarzen, 1100 paar gummi handschoenen, 1000 oliepakken, 1000 stormlantaarns, 2000 waterdichte jassen en broeken, 1.000.000 zandzakken, 6000 liter benzine, 5000 liter Het document getuigt van de koortsachtige voorbereidingen in een grote Nederlandse gemeente (gezien de verwijzing naar de 'Centrale Markt' en 'Marktwezen' zeer waarschijnlijk Amsterdam) aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. De toon is zakelijk en administratief, maar de inhoud verraadt de naderende dreiging.

Belangrijke punten:
* Logistiek: De aanleg van schuilloopgraven via de 'werkverschaffing' (punt 3) koppelt de economische crisis van de jaren '30 aan de nieuwe militaire realiteit.
* Bureaucreatie: Er is een duidelijke spanning zichtbaar tussen de urgentie van de situatie en de trage ambtelijke molens (punt 5, waar een besluit uit mei nog steeds op goedkeuring van Gedeputeerde Staten wacht).
* Militair: De melding over 'militaire inundatiën' (het onder water zetten van land als verdedigingslinie) door de Commandant der Vesting Holland wijst op de activering van de Hollandse Waterlinie.
* Materieel: De lijst onder punt 9 is indrukwekkend en geeft een uniek beeld van wat men essentieel achtte voor de burgerbescherming: van zeep en klompen tot de enorme hoeveelheid van 1.000.000 zandzakken. Dit document stamt uit de periode van de Mobilisatie (1939-1940). De Nederlandse regering probeerde de neutraliteit te handhaven, maar bereidde de civiele sector voor via de Luchtbeschermingswet. De Luchtbeschermingsdienst (LBD) speelde hierin een centrale rol. Het document laat zien hoe lokale overheden verantwoordelijk waren voor de praktische uitvoering: van het regelen van schuilplaatsen tot het aanleggen van noodvoorraden. De genoemde 'Vesting Holland' was het strategische hart van de Nederlandse defensie, dat bij een aanval verdedigd moest worden door het oosten van het land onder water te zetten.

Samenvatting

Het document getuigt van de koortsachtige voorbereidingen in een grote Nederlandse gemeente (gezien de verwijzing naar de 'Centrale Markt' en 'Marktwezen' zeer waarschijnlijk Amsterdam) aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. De toon is zakelijk en administratief, maar de inhoud verraadt de naderende dreiging.

Belangrijke punten:
* Logistiek: De aanleg van schuilloopgraven via de 'werkverschaffing' (punt 3) koppelt de economische crisis van de jaren '30 aan de nieuwe militaire realiteit.
* Bureaucreatie: Er is een duidelijke spanning zichtbaar tussen de urgentie van de situatie en de trage ambtelijke molens (punt 5, waar een besluit uit mei nog steeds op goedkeuring van Gedeputeerde Staten wacht).
* Militair: De melding over 'militaire inundatiën' (het onder water zetten van land als verdedigingslinie) door de Commandant der Vesting Holland wijst op de activering van de Hollandse Waterlinie.
* Materieel: De lijst onder punt 9 is indrukwekkend en geeft een uniek beeld van wat men essentieel achtte voor de burgerbescherming: van zeep en klompen tot de enorme hoeveelheid van 1.000.000 zandzakken.

Historische Context

Dit document stamt uit de periode van de Mobilisatie (1939-1940). De Nederlandse regering probeerde de neutraliteit te handhaven, maar bereidde de civiele sector voor via de Luchtbeschermingswet. De Luchtbeschermingsdienst (LBD) speelde hierin een centrale rol. Het document laat zien hoe lokale overheden verantwoordelijk waren voor de praktische uitvoering: van het regelen van schuilplaatsen tot het aanleggen van noodvoorraden. De genoemde 'Vesting Holland' was het strategische hart van de Nederlandse defensie, dat bij een aanval verdedigd moest worden door het oosten van het land onder water te zetten.

Kooplieden in dit dossier 7

A. Heideman Uilenburg
A. Heideman Uilenburg
A. Heideman Uilenburg
A. Heideman Uilenburg
A. Heideman Uilenburg
A. Heideman Uilenburg
A. Heideman Uilenburg

Gerelateerde Documenten 6