Ambtsbrief / Circulaire. 12 september 1939. Gemeente Amsterdam, namens het College van Burgemeester en Wethouders. Heeren Hoofden van Diensten, Bedrijven en Administratiën (van de gemeente Amsterdam). [Stempel linksboven, paars:]
Nº 96 / 11 / 1 M. 1939 13/9

GEMEENTE AMSTERDAM

No. 434 Bur.G. Amsterdam, 12 September 1939.

[Handgeschreven aantekeningen in de linkermarge/bovenzijde:]
20 / 7 [onduidelijk]
vidit WB
H. Hijmans [onderstreept in rood potlood]
H. Broese.

[Getypt kader rechtsboven:]
MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD
NAUWKEURIG HET NUMMER EN DE AFDEELING
VAN DIT SCHRIJVEN TE VERMELDEN.

Namens Burgemeester en Wethouders breng ik onder Uw
aandacht, dat maatregelen ten behoeve van de luchtbescher-
ming niet mogen ten uitvoer worden gebracht, tenzij daar-
toe officieel toestemming is verleend. Hiermede vervallen
alle tot dusver mondeling of schriftelijk U gedane toezeg-
gingen te dezer zake. In het vervolg dient U alle maatre-
gelen, nodig voor de uitvoering van werkzaamheden, verband
houdende met de luchtbescherming, derhalve schriftelijk
bij het lid van het College van Burgemeester en Wethouders,
onder wien U ressorteert, aanhangig te maken.
EL

De Burgemeester van Amsterdam,

[Handtekening, onduidelijk, waarschijnlijk waarnemend]

Aan Heeren Hoofden van Diensten,
Bedrijven en Administratiën.

[Rechtsonder handgeschreven:]
96 * Kernboodschap: De brief trekt alle eerder gedane toezeggingen (zowel mondeling als schriftelijk) met betrekking tot luchtbeschermingsmaatregelen in. Er wordt een strikt regime ingesteld waarbij voor elke uitvoering van werkzaamheden in dit kader voorafgaand schriftelijke toestemming nodig is van het verantwoordelijke collegelid.
* Toon en stijl: De stijl is formeel, directief en bureaucratisch. Het doel is centralisatie van de besluitvorming en het voorkomen van ongecontroleerde uitgaven of acties door afzonderlijke diensten.
* Administratieve sporen: De handgeschreven namen "H. Hijmans" en "H. Broese" en de paraaf "vidit" (gezien door) wijzen op de interne route van het document door de gemeentelijke hiërarchie. De initialen "EL" onder de tekst verwijzen waarschijnlijk naar de opsteller van de brief (een secretaris of referendaris). * Historisch moment: De datum van 12 september 1939 is cruciaal. De Tweede Wereldoorlog was net begonnen (Duitsland viel Polen binnen op 1 september; Groot-Brittannië en Frankrijk verklaarden de oorlog op 3 september). Hoewel Nederland nog neutraal was, bevond het land zich in een staat van mobilisatie.
* Luchtbescherming: In Amsterdam werden in deze periode koortsachtig maatregelen voorbereid tegen luchtaanvallen, zoals de bouw van schuilkelders en het voorbereiden van verduistering. Dit document getuigt van de noodzaak van het stadsbestuur om grip te houden op deze plotselinge, grootschalige en kostbare operatie.
* Bestuur: Willem de Vlugt was in maart 1939 afgetreden als burgemeester. In september 1939 werd de stad bestuurd door een waarnemer of was men in afwachting van de installatie van een nieuwe burgemeester. De strakke regie in de brief reflecteert de gespannen sfeer van de vroege mobilisatietijd. G. Amsterdam H. Broese H. Hijmans Gemeente Amsterdam