Ambtelijk rapport/brief (doorslag van een getypt exemplaar). 21 november (jaar onvolledig, waarschijnlijk 1919 of 1920 gezien de context van de Burgerwacht). Waarschijnlijk de directeur van de Centrale Markt te Amsterdam. 1
96/12/5
Amsterdam.

21 November 9
den Heer Wethouder voor de
Levensmiddelen,

Markt; voorts de ruimte voor groothandelsveilingen met 4 daaraan
grenzende importeurs-kantoren (de bedoelde ruimte met de 4
importeurs-kantoren moeten worden ontruimd op dagen, dat even-
tueel import-veilingen worden gehouden); bovendien heeft de
Burgerwacht op reserveterrein der markt een schietbaan aangelegd
en zij houdt op het marktterrein zoowel overdag als des avonds
regelmatig oefeningen, waaraan dikwijls honderden personen deel-
nemen.
In mijn rapport d.d. 6 September jl. (No.96/4/2 M.)
stelde ik voor, dat de Burgerwacht voor de acht kantoren in de
hal ƒ 120,- per maand en voor de importeurs-kantoren ƒ 40,- per
maand, dus totaal ƒ 160,- per maand vergoeding zou betalen. Ik
nam daarbij aan, dat de kantoren in de hal dezerzijds centraal
zouden worden verwarmd, doch dat de Burgerwacht, desgewenscht,
voor verwarming van de importeurs-kantoren (die niet op de
centrale verwarming zijn aangesloten) zou zorgdragen. Thans
blijkt het voor de Burgerwacht wenschelijk, dat niet alleen alle
kantoren (ook de laatstbedoelde), maar zelfs de geheele groot-
handels-veilingruimte worden verwarmd, hetgeen belangrijke
kosten veroorzaakt, die alleen voor de veilingruimte reeds
± ƒ 600,- per seizoen zullen bedragen. De kosten der centrale
verwarming worden per kantoor in de hal op ƒ 40,- 's jaars
geraamd, weshalve voor de acht kantoren aldaar een bedrag van
ƒ 320,- moet worden uitgegeven.
Ten behoeve van de oefeningen, die des avonds worden ge-
houden, moet op verschillende punten der Centrale Markt de ver-
lichting worden ontstoken, die anders des avonds slechts zeer
spaarzaam brandt. Het bedrag aan stroomverbruik en slijtage der
lampen, dat hiermede is gemoeid, wordt op ƒ 600,- per jaar ge-
raamd.
De kosten voor waterverbruik, onderhoud en schoonmaken
(zoowel de slijtage van verfwerk, enz. als de verontreiniging
van de trappenhuizen en gangen zijn tengevolge van het intensieve
gebruik, dat de Burgerwacht van de objecten maakt, belangrijk),
zijn moeilijk te schatten, doch zeker niet gering. Indien in
overeenstemming met een door de Burgerwacht geuiten wensch, de
Centrale Markt de verlichting der kantoorlokalen, enz. voor haar * Kernboodschap: De beheerder van de Centrale Markt rapporteert aan de wethouder over de aanzienlijke onvoorziene kosten die het gevolg zijn van de huisvesting en activiteiten van de Burgerwacht op het marktterrein.
* Financiële aspecten: Er wordt gedetailleerd ingegaan op huurvergoedingen (ƒ 160,- p/m), stookkosten (± ƒ 600,- per seizoen voor de veilingruimte), en extra verlichtingskosten (ƒ 600,- p/j). De bedragen in guldens (ƒ) waren voor die tijd aanzienlijk.
* Logistieke impact: De Burgerwacht gebruikt niet alleen kantoren, maar heeft ook een schietbaan aangelegd en houdt grootschalige oefeningen met honderden deelnemers. Dit botst met de primaire functie van de markt (zoals het verplicht ontruimen van ruimtes voor veilingen).
* Onderhoud: De schrijver wijst op de indirecte kosten van "intensief gebruik", zoals extra schoonmaakwerk en slijtage van schilderwerk in publieke ruimtes. * Historische periode: Dit document stamt uit de periode direct na de Eerste Wereldoorlog. De vrijwillige Burgerwacht werd in november 1918 opgericht als reactie op de revolutiedreiging (de 'vergissing van Troelstra'). Deze burgerwachten moesten de lokale overheid bijstaan in het handhaven van de openbare orde.
* Locatie: De Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat, maar daarvoor gevestigd op diverse locaties; dit document betreft mogelijk de voorloper of de vroege planningsfase/tijdelijke huisvesting). De betrokkenheid van de "Wethouder voor de Levensmiddelen" onderstreept het belang van de markt voor de stedelijke voedselvoorziening in een tijd van schaarste.
* Bestuurlijke spanning: Het document illustreert de spanning tussen de noodzaak om een semi-militaire organisatie als de Burgerwacht te faciliteren en de economische realiteit van het exploiteren van een gemeentelijke instelling als de Centrale Markt.