[Stempel in paars]: № 96/16/2 M. 1939 6/11

[Briefhoofd]:
KEURINGSDIENST VAN WAREN
KEIZERSGRACHT 732-734 (C.)
TELEFOON 37385

AMSTERDAM, 2 November 1939

No. 53/VIII-7 K.W.

Den Heer Directeur van het Marktwezen
Jan van Galenstraat 14
Amsterdam W.

Verzoeke bij de beantwoording van dit
schrijven datum en nummer aan te halen.

Bi/ 01.
1 bylage

[Handgeschreven aantekening]: ni Hr Simons / Hr [onleesbaar]

Hierby zend ik U het resultaat van de op 25 September 1939 gehouden keuring voor gasverkenner van 8 leden van Uw personeel. Wat betreft de te houden cursus zal de Heer Bickel zich zoo spoedig mogelyk met U in verbinding stellen.

De Directeur van den Keuringsdienst van waren,

[Handtekening]

plv.

[In de marge linksonder een vaag blindstempel of watermerk: "VG ... OND"]
[Rechtsonder handgeschreven paginanummer]: 96 Deze ambtelijke brief is een zakelijke mededeling tussen twee Amsterdamse gemeentelijke instanties. De kern van de brief is het overhandigen van de resultaten van een medische of technische keuring van acht personeelsleden van het Marktwezen voor de functie van 'gasverkenner'. Tevens wordt een vervolgcursus aangekondigd die gecoördineerd zal worden door een zekere de heer Bickel.

De brief is formeel van aard, getypt op briefpapier met het wapen van Amsterdam. Opvallend is de spelling "morgelyk" (mogelijk) en "bylage", die past bij de toenmalige spellingnormen. De ondertekening geschiedt namens de directeur door een plaatsvervanger (plv.). De handgeschreven notities rechtsboven wijzen op de interne routering binnen het bureau van de directeur van het Marktwezen naar specifieke ambtenaren (waaronder een heer Simons). De datum van de brief, 2 november 1939, is historisch zeer relevant. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was, was de Tweede Wereldoorlog twee maanden eerder uitgebroken met de inval in Polen. Nederland was op dat moment in staat van mobilisatie.

De term "gasverkenner" verwijst direct naar de Luchtbeschermingsdienst (LBD). Vanwege de traumatische ervaringen met gifgas tijdens de Eerste Wereldoorlog was de angst voor gasaanvallen groot. Overheidsinstellingen en gemeentelijke diensten (zoals het Marktwezen, dat verantwoordelijk was voor de Centrale Markthallen) trainden hun personeel op grote schaal in civiele verdediging. Een gasverkenner had de taak om na een bombardement vast te stellen of er chemische strijdmiddelen waren gebruikt en welk type gas het betrof.

De Keuringsdienst van Waren was in deze periode nauw betrokken bij de technische aspecten van de luchtbescherming, zoals het keuren van gasmaskers en het trainen van personeel in de detectie van gevaarlijke stoffen. De Jan van Galenstraat 14 was het adres van de toenmalige Centrale Markthallen, een vitale locatie voor de voedselvoorziening van de stad, wat de noodzaak voor getraind luchtbeschermingspersoneel aldaar verklaart. K.W. Marktwezen