Officiële circulaire / dienstbrief. 21 oktober 1939 (gebaseerd op de stempel "21/10" achter het jaartal). Het Hoofd van de Luchtbeschermingsdienst (J. Verschoor). H.H. Wijk- en Blokhoofden te Amsterdam. [Stempel linksboven:] № 96/21/1 M. 1939 21/10
[Stempel rechtsboven:] Gezien [Handgeschreven paraaf/naam]

LUCHTBESCHERMINGSDIENST
DER GEMEENTE AMSTERDAM.

No. 436.
Gr. C.
Bijlage(n): 1.

Amsterdam, datum Postmerk.
Keizersgracht 611. Tel. 31754.

[Handgeschreven aantekening rechts:] Luch. Lisman (?)

Aan H.H. Wijk- en Blokhoofden.

Hierbij deel ik U mede, dat opgericht is een vrij-
willige bouwtechnische dienst.
Deze dienst heeft zich ondermeer tot taak gesteld
om de burgerij van Amsterdam een antwoord te geven op de
vraag "met welke Bouwtechnische maatregelen de gevolgen van
een bombardement verminderd zullen kunnen worden"
Ik verzoek U vanaf heden alle adviezen, welke
bouwtechnische aangelegenheden raken onverwijld schrifte-
lijk door te zenden aan de Vakbouwkundige in Uw Vak.
In bijgaande bijlage vindt U de namen en adressen
dezer Vakbouwkundigen.
Het richten van telefonische aanvragen kan uit een
organisatorisch oogpunt niet worden toegelaten.

Be/R. Het Hoofd van den Luchtbeschermingsdienst,

[Handtekening:] J Verschoor Deze brief markeert een belangrijke stap in de civiele verdediging van Amsterdam vlak voor het uitbreken van de actieve oorlogshandelingen in Nederland. De kernpunten zijn:

1. Oprichting Bouwtechnische Dienst: Er wordt een gespecialiseerde, vrijwillige afdeling binnen de LBD opgezet. De focus ligt op preventie: hoe kunnen gebouwen door aanpassingen beter bestand worden gemaakt tegen luchtaanvallen.
2. Communicatielijnen: De hiërarchie is duidelijk. Burgers moeten zich wenden tot hun lokale Wijk- of Blokhoofd. Deze fungeert als filter en moet de vragen schriftelijk doorsturen naar de aangewezen 'Vakbouwkundigen'.
3. Efficiëntie: Er wordt streng op gewezen dat dit proces schriftelijk moet verlopen. Telefonische overbelasting van de dienst was in 1939 al een punt van zorg voor de organisatie.
4. Adres: De LBD was destijds gevestigd aan de Keizersgracht 611, een pand dat nog steeds bestaat. Het document dateert van oktober 1939. Hoewel Nederland op dat moment neutraal was, was de Tweede Wereldoorlog in Europa al begonnen met de inval in Polen (september 1939). In Nederland heerste de "Mobilisatie-tijd".

De angst voor grootschalige luchtbombardementen op burgerdoelen was enorm, mede gevoed door de verwoesting van Guernica tijdens de Spaanse Burgeroorlog enkele jaren daarvoor. De Luchtbeschermingsdienst (LBD) werd in alle grote steden versneld geprofessionaliseerd. Men richtte zich op verduisteringsmaatregelen, het bouwen van schuilkelders en — zoals in dit document te zien is — het adviseren van burgers over het verstevigen van hun eigen woningen (bijvoorbeeld door het stutten van kelders of het aanbrengen van splintervrije voorzieningen). De "Wijk- en Blokhoofden" waren onmisbare vrijwillige schakels tussen het centrale gezag en de individuele Amsterdammer in de straat. H.H. Wijk J. Verschoor R. Het Gemeente Amsterdam