Archiefdocument
Origineel
4 oktober 1939 (gebaseerd op het stempel "M. 1939 4/10"). Het Hoofd van den Luchtbeschermingsdienst (ondertekend door J.H. Verschuur). [Stempel blauw/paars:] № 96/21/1
[Stempel blauw/paars:] M. 1939 [handgeschreven:] 4/10
LUCHTBESCHERMINGSDIENST
DER GEMEENTE AMSTERDAM.
No. 436.
Gr. C.
Bijlage(n): 1.
Amsterdam, datum Postmerk.
Keizersgracht 611. Tel. 31754.
Aan H.H. Wijk- en Blokhoofden.
Hierbij deel ik U mede, dat opgericht is een vrijwillige bouwtechnische dienst.
Deze dienst heeft zich ondermeer tot taak gesteld om de burgerij van Amsterdam een antwoord te geven op de vraag "met welke bouwtechnische maatregelen de gevolgen van een bombardement verminderd zullen kunnen worden"
Ik verzoek U vanaf heden alle adviezen, welke bouwtechnische aangelegenheden raken onverwijld schriftelijk door te zenden aan de Vakbouwkundige in Uw Vak.
In bijgaande bijlage vindt U de namen en adressen dezer Vakbouwkundigen.
Het richten van telefonische aanvragen kan uit een organisatorisch oogpunt niet worden toegelaten.
Be/R.
Het Hoofd van den Luchtbeschermingsdienst,
[handgeschreven handtekening: Verschuur] Dit document is een officiële mededeling van de Amsterdamse Luchtbeschermingsdienst (LBD) aan de wijk- en blokhoofden. De kern van de brief is de aankondiging van een nieuwe, vrijwillige bouwtechnische dienst.
De belangrijkste punten zijn:
* Doel: Het adviseren van burgers over constructieve aanpassingen aan gebouwen om schade door bombardementen te beperken.
* Procedure: Vragen van burgers moeten door de wijk/blokhoofden schriftelijk worden doorgeleid naar specifieke 'vakbouwkundigen' per district.
* Beperking: Er wordt expliciet vermeld dat telefonische vragen niet in behandeling worden genomen, waarschijnlijk om overbelasting van het systeem te voorkomen en een papieren spoor (dossiervorming) te garanderen.
Het document getuigt van een strakke hiërarchische en bureaucratische organisatie binnen de LBD, waarbij de communicatielijnen strikt gedefinieerd zijn. De datum van het document, oktober 1939, is zeer relevant. Hoewel Nederland op dat moment neutraal was in de Tweede Wereldoorlog (die in september 1939 was begonnen met de Duitse inval in Polen), was de dreiging voor Nederland tastbaar. De Nederlandse overheid en gemeenten waren volop bezig met de 'passieve luchtbescherming'.
De Luchtbeschermingsdienst (LBD) werd in veel steden opgeschaald. Het aanstellen van bouwtechnische vrijwilligers laat zien dat men zich serieus voorbereidde op luchtaanvallen op stedelijk gebied. Het systeem van wijk- en blokhoofden was de ruggengraat van de civiele bescherming; zij waren de directe link tussen de overheid en de individuele burger in de straat. De genoemde ondertekenaar is zeer waarschijnlijk J.H. Verschuur, die destijds aan het hoofd stond van de Amsterdamse Luchtbeschermingsdienst.