Getypte officiële brief. 1939 (volgens stempel 21 oktober 1939). [Stempel in paarse inkt:]
Nº 96/21/1 M. 1939 21/10

[Briefhoofd linksboven:]
LUCHTBESCHERMINGSDIENST
DER GEMEENTE AMSTERDAM.

No. 436.
Gr. C.
Bijlage(n): 1.

[Tekst rechtsboven:]
Amsterdam, datum Postmerk.
Keizersgracht 611. Tel.31754.

[Geadresseerde midden:]
Aan H.H. Wijk- en Blokhoofden,

[Inhoud:]
Hierbij deel ik U mede, dat opgericht is een vrij-
willige bouwtechnische dienst.
Deze dienst heeft zich ondermeer tot taak gesteld
om de burgerij van Amsterdam een antwoord te geven op de
vraag "met welke Bouwtechnische maatregelen de gevolgen van
een bombardement verminderd zullen kunnen worden"
Ik verzoek U vanaf heden alle adviezen, welke
bouwtechnische aangelegenheden raken onverwijld schrifte-
lijk door te zenden aan de Vakbouwkundige in Uw Vak.
In bijgaande bijlage vindt U de namen en adressen
dezer Vakbouwkundigen.
Het richten van telefonische aanvragen kan uit een
organisatorisch oogpunt niet worden toegelaten.

[Ondertekening:]
Be/R. Het Hoofd van den Luchtbeschermingsdienst,

        [Handgeschreven handtekening, vermoedelijk Verschuur] Deze brief markeert de oprichting van een gespecialiseerde 'vrijwillige bouwtechnische dienst' binnen de Amsterdamse Luchtbeschermingsdienst (LBD). Het doel van deze nieuwe afdeling was het adviseren van burgers over preventieve maatregelen aan hun woningen of panden om de impact van mogelijke bombardementen te minimaliseren.

Opvallend is de strakke hiërarchische en bureaucratische instructie: wijk- en blokhoofden fungeren als doorgeefluik, maar mogen vragen uitsluitend schriftelijk indienen bij specifieke 'vakbouwkundigen'. Het verbod op telefonische aanvragen duidt op een behoefte aan beheersbaarheid en dossieropbouw binnen de organisatie, die in deze periode van mobilisatie snel groeide. De brief dateert van oktober 1939, enkele weken na de Duitse inval in Polen en de daaropvolgende oorlogsverklaringen in Europa. Hoewel Nederland op dit moment nog neutraal was en niet direct in oorlog verkeerde, was de dreiging van luchtaanvallen zeer reëel. De Nederlandse overheid en gemeenten waren koortsachtig bezig de civiele bescherming (de LBD) op poten te zetten.

De Luchtbeschermingsdienst leunde zwaar op tienduizenden vrijwilligers, waaronder de in de brief genoemde wijk- en blokhoofden. Zij waren verantwoordelijk voor het toezicht op de verduistering en de veiligheid in hun eigen buurt. De oprichting van een bouwtechnische dienst laat zien dat de focus versverschoof van louter organisatie naar praktische, technische ondersteuning van de burgerbevolking ter voorbereiding op een mogelijke luchtoorlog. C. Gemeente Amsterdam