№ 96/21/1 [handgeschreven] M. 1939 21/10 [stempel]

LUCHTBESCHERMINGSDIENST
DER GEMEENTE AMSTERDAM.
–––––––––––
No. 436.
Gr. C.
Bijlage(n): 1.

Amsterdam, datum Postmerk.
Keizersgracht 611. Tel.31754.

Aan H.H. Wijk- en Blokhoofden.

Hierbij deel ik U mede, dat opgericht is een vrij-
willige bouwtechnische dienst.
Deze dienst heeft zich ondermeer tot taak gesteld
om de burgerij van Amsterdam een antwoord te geven op de
vraag "met welke bouwtechnische maatregelen de gevolgen van
een bombardement verminderd zullen kunnen worden"
Ik verzoek U vanaf heden alle adviezen, welke
bouwtechnische aangelegenheden raken onverwijld schrifte-
lijk door te zenden aan de Vakbouwkundige in Uw Vak.
In bijgaande bijlage vindt U de namen en adressen
dezer Vakbouwkundigen.
Het richten van telefonische aanvragen kan uit een
organisatorisch oogpunt niet worden toegelaten.

Be/R. Het Hoofd van den Luchtbeschermingsdienst,

[handgeschreven handtekening: Verschoor]

--- * Kernboodschap: De Luchtbeschermingsdienst (LBD) van Amsterdam kondigt de oprichting aan van een gespecialiseerde 'vrijwillige bouwtechnische dienst'. Deze is bedoeld om Amsterdammers te adviseren over preventieve bouwkundige maatregelen tegen bombardementsschade.
* Procedure: Er wordt een strikte hiërarchie en communicatiewijze voorgeschreven. Wijk- en blokhoofden dienen als intermediair; zij moeten vragen schriftelijk doorsturen naar toegewezen vakbouwkundigen. Telefonisch contact wordt expliciet verboden om de organisatie niet te overbelasten.
* Administratieve details: De code "Be/R" linksonder verwijst waarschijnlijk naar de initialen van de opsteller en de typist(e). Het adres Keizersgracht 611 was het hoofdkantoor van de Amsterdamse LBD.

--- * Tijdsbeeld: Het document dateert van oktober 1939. Hoewel Nederland op dat moment neutraal was, was de Tweede Wereldoorlog in september 1939 in Europa al uitgebroken (inval in Polen). De Nederlandse overheid en gemeenten waren koortsachtig bezig met de civiele verdediging.
* De Luchtbeschermingsdienst (LBD): Deze dienst werd in de jaren '30 opgericht om de bevolking te beschermen tegen luchtaanvallen. Dit omvatte taken zoals verduistering, brandbestrijding, eerste hulp en het inrichten van schuilplaatsen.
* Wijk- en Blokhoofden: Dit waren burgers die een sleutelrol speelden in de sociale structuur van de luchtbescherming. Zij waren verantwoordelijk voor kleine sectoren (een blok huizen) en moesten de bewoners instrueren en controleren.
* Angst voor bombardementen: In 1939 was de angst voor grootschalige luchtaanvallen op steden (gevoed door de ervaringen in de Spaanse Burgeroorlog, zoals Guernica) zeer groot. Bouwkundig advies richtte zich vaak op het verstevigen van kelders, het splintervrij maken van glas en brandwerende maatregelen op zolders. C. Gemeente Amsterdam