Extract uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders (B&W) van Amsterdam. 17 oktober 1939. No. 96/24/1 M.1939 20/11

Huur gemeentelokalen in verband met luchtbescherming.

No. 515/147 Kab. Bn.
No. 867 L.M.1939

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten van
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam
Dinsdag 17 October 1939.

De Voorzitter brengt ter tafel, onder herinnering aan het besprokene in de vergadering van 15 September jl., verzoekschriften van de Vrijwillige Burgerwacht, het Korps Vrouwelijke Vrijwilligers en de Amsterdamsche Vereeniging voor Luchtbescherming om, in verband met de buitengewone tijdsomstandigheden, gratis verschillende lokalen van de Gemeente in bruikleen te mogen ontvangen, alsmede de te dezer zake uitgebrachte adviezen van den Wethouder voor de Financiën.

Na gehouden bespreking besluit de vergadering, het volgende te bepalen:
1. in den regel dienen, bij het in bruikleen afstaan van gebouwen, lokalen en terreinen der Gemeente, de huur en de uit de ingebruikneming voortvloeiende onkosten, welke in den regel niet ten laste van den verhuurder komen, aan de Gemeente te worden betaald;
2. geen huur te erlangen, indien de objecten anders niet verhuurd zouden zijn;
3. aan bovengenoemde instellingen, in verband met de buitengewone tijdsomstandigheden, de gevraagde lokalen in bruikleen af te staan;
4. de uit de ingebruikgeving der onder 3 bedoelde lokalen voor de Gemeente ontstane kosten (derving van huur, verlichting, verwarming, enz.) voor het jaar 1939 te bestrijden uit het krediet van ƒ 1.300.000 ten behoeve van maatregelen in verband met de buitengewone omstandigheden, waarvan de beschikbaarstelling aan den Gemeenteraad is gevraagd bij voordracht van 12 October 1939 No. 689 (Gemeenteblad 1939, Afd. I, blz. 1563).

Afschrift hiervan zal worden gegeven aan de afdeelingen Algemeene Zaken (4 stuks), Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (2 stuks), Onderwijs (2 stuks), Publieke Werken (4 stuks) en Financiën (2 stuks) en voorts aan alle overige afdeelingen der Gemeentesecretarie, alsmede aan het Pensioenbureau en den Gemeenteontvanger.

Voor eensluidend extract,
de Secretaris,

get. Van Lier.

--- Dit document legt een formeel besluit vast van het Amsterdamse stadsbestuur om af te wijken van de normale financiële regels. Waar normaal gesproken huur en bijkomende kosten (gas, licht, warmte) voor gemeentelijke panden altijd door de gebruiker betaald moeten worden, wordt hier besloten dat drie specifieke organisaties gratis gebruik mogen maken van gemeentelijke faciliteiten.

De kernpunten zijn:
* Financiële constructie: De misgelopen inkomsten en de directe kosten worden gedekt uit een noodfonds van 1,3 miljoen gulden dat speciaal voor de "buitengewone omstandigheden" is gecreëerd.
* Doelgroep: De begunstigden zijn de Vrijwillige Burgerwacht, het Korps Vrouwelijke Vrijwilligers (KVV) en de Amsterdamsche Vereeniging voor Luchtbescherming.
* Administratieve spreiding: Het besluit wordt breed gecommuniceerd binnen het ambtelijk apparaat, wat duidt op de impact die dit heeft op diverse gemeentelijke panden (van scholen tot badhuizen).

--- De datum van het document, 17 oktober 1939, is cruciaal voor het begrip van de tekst. De Tweede Wereldoorlog was op 1 september 1939 uitgebroken met de Duitse inval in Polen. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was, heerste er een staat van mobilisatie en grote bezorgdheid over mogelijke luchtaanvallen.

De "buitengewone tijdsomstandigheden" waar de tekst naar verwijst, is de eufemistische ambtelijke term voor de oorlogsdreiging. De genoemde organisaties speelden een centrale rol in de civiele verdediging:
* Luchtbescherming: Men bereidde zich voor op bombardementen (verduistering, schuilkelders).
* Vrijwillige Burgerwacht & KVV: Deze groepen boden ondersteuning aan politie en leger en hielpen bij de sociale organisatie van de stad in crisistijd.

Het krediet van 1,3 miljoen gulden laat zien dat de gemeente Amsterdam op dat moment al op grote schaal investeerde in defensieve maatregelen, nog voordat Nederland daadwerkelijk in de oorlog betrokken raakte (mei 1940).