Getypte brief op officieel briefpapier. 3 februari 1936. Schillenophalersvereeniging „DOOR EENDRACHT STERK”, Secretariaat Amstelveenscheweg 832, Amsterdam. No 1/16/1 M.1936 4/2
Schillenophalersvereeniging
„DOOR EENDRACHT STERK”
Secretariaat Amstelveenscheweg 832
AMSTERDAM

Amsterdam 3 Februari 1936.

Aan den Weled. Zeergeleerden Heer
Dr. A. v. d. Laan
Directeur van Marktwezen
A M S T E R D A M .

Weled. Zeergeleerde Heer,

Naar aanleiding van het aangenaam onderhoud wat ons Bestuur met Ued. op 30 Januari 1936 mocht hebben, deelen wij Ued. mede, dat wij bij het opgeven van het aantal schillenophalers (duizend) oorspronkelijk zijn afgegaan op gegevens van het vorige bestuur van opgemelde vereeniging, doch bij nader inzien dit aantal op 6 a 700 geschat moet worden.

Verder nemen wij aan, dat opgemeld aantal schillenophalers wat hun woonplaats betreft als volgt is verdeeld :
" in Amsterdam 5% - Amstelveen en omstreken 32% - Sloten en Haarlemmermeer 23% - Nieuwer Amstel en Ouder Amstel tot en met Bovenkerk 29% - Aalsmeer 'Oost 4% - Diemen 3% - o/h Y tot Oostzaan 4% - "

Tevens deelen wij U mede, dat meergenoemde schillenophalers zes dagen per week te Amsterdam huis aan huis schillen alsmede etensresten ophalen, welke schillen en etensresten kosteloos worden afgestaan.

Terwijl bovendien een andere categorie schillenophalers (ongeveer een twintigtal) in Amsterdam werkzaam is, die speciaal schillen en etensresten aan Hotels/Restaurants en Ziekenhuizen * Inhoud: De brief dient als correctie op eerder verstrekte informatie. Het bestuur van de vereniging stelt het aantal actieve schillenophalers naar beneden bij (van 1000 naar 600-700). Daarnaast wordt een gedetailleerde geografische spreiding gegeven van waar deze ophalers woonachtig zijn.
* Gegevens over de beroepsgroep: Het document onthult dat het merendeel van de schillenophalers (95%) van buiten de stad Amsterdam komt (vooral uit Amstelveen en de omliggende polders). Zij werken zes dagen per week en halen het organisch afval kosteloos op bij particulieren. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de algemene ophalers en een gespecialiseerde groep van circa 20 personen die zich richt op de horeca en ziekenhuizen.
* Taalgebruik: Formeel en beleefd, kenmerkend voor zakelijke correspondentie uit de jaren '30 (gebruik van "Ued.", "Weled. Zeergeleerde Heer"). De "schillenboer" was tot halverwege de 20e eeuw een vertrouwd gezicht in het Nederlandse straatbeeld. Zij verzamelden groenteafval en etensresten om dit door te verkopen als veevoer (voornamelijk voor varkens). Deze brief illustreert de overgang van een informele handel naar een meer gereguleerde sector waar de gemeente Amsterdam (via de Directeur van het Marktwezen) toezicht op hield.

De datum (1936) plaatst dit document in de late crisisjaren, waarin het hergebruik van afval als goedkoop veevoer economisch van groot belang was. De vereniging "Door Eendracht Sterk" fungeerde hierbij als belangenbehartiger voor deze groep arbeiders/ondernemers. De geografische spreiding toont aan dat de ophaalactiviteit in de stad nauw verbonden was met de veeteelt in de direct omliggende landelijke gebieden zoals Amstelveen en de Haarlemmermeer. A. v. d. Laan A. v.d. Laan Gemeente Amsterdam Marktwezen