Handgeschreven ambtelijke notitie / inspectierapport. 25 november 1940. 2A/18/1     25/11/40 [initialen, mogelijk VR]

Vrijdag klacht Baars.
Uit partijtje v.d. Bij 10 hl. terug.
gebracht door klant waar
schatting 20 à 25 % rotte
exemplaren.

—

Hierover met Amb.
gesproken.
Dr. Es deelt mee
pakte Baars tegen
waar hij met hem heeft
gesproken. — 50 aardappels
doorgesneden waarvan
1 rot.
Totale partij 137 hl.
Uit versch. wagens
afkomstig — niet geheel
uitgesloten dat nog in de
partij [doorgehaald: vnl] meerdere exemplaren
zouden zitten per zending Klacht Baars.
Daarna onderhoud
met RK. Combinatie
met Rijkscontroleur.
(Wiersum) omdat inmiddels De notitie doet verslag van een kwaliteitsgeschil. Een handelaar genaamd Baars heeft een klacht ingediend over een partij aardappelen. Hij claimt dat een klant 10 hectoliter (hl) heeft geretourneerd omdat naar schatting 20 tot 25% van de aardappelen rot zou zijn.

Een functionaris (aangeduid als Dr. Es) heeft de zaak onderzocht. Hij heeft Baars opgezocht en een steekproef gedaan door 50 aardappelen door te snijden. Hierbij werd slechts één rot exemplaar gevonden, wat neerkomt op een foutpercentage van slechts 2%. Dit staat in schril contrast met de 20-25% die Baars claimde. De totale partij betrof 137 hl, aangevoerd met verschillende wagens. Hoewel de steekproef gunstig uitviel, sluit de rapporteur niet uit dat er in specifieke zendingen toch meer rotte exemplaren kunnen zitten.

Er is vervolgens overleg gepleegd met een Rijkscontroleur (de heer Wiersum) en een instantie genaamd de RK. Combinatie (mogelijk een katholieke handelsorganisatie of coöperatie). Het document dateert van november 1940, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de voedselvoorziening reeds onder strikte controle gesteld van het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening. Alles werd gereguleerd om schaarste te beheersen en zwarte handel tegen te gaan.

Dergelijke inspecties waren essentieel: een handelaar die een te hoog percentage 'rot' opgaf, kon dit mogelijk gebruiken als voorwendsel om goede aardappelen buiten de boeken om (op de zwarte markt) te verkopen, of om een lagere inkoopprijs af te dwingen. Het grote verschil tussen de klacht van Baars en de bevindingen van de inspecteur suggereert een mogelijk vermoeden van fraude of onterechte kwaliteitsclaims in een tijd van toenemende schaarste. Rijksbureau