Archief 745
Inventaris 745-307
Pagina 95
Dossier 27
Jaar 1940
Stadsarchief

Getypte brief (vermoedelijk een denunciatie/klachtbrief).

Amsterdam, 11 juli 1940. Van: Anoniem, ondertekend met "EEN BENADEELDE". Dossier: 263/3/4

Origineel

Getypte brief (vermoedelijk een denunciatie/klachtbrief). Amsterdam, 11 juli 1940. Anoniem, ondertekend met "EEN BENADEELDE". Amsterdam 11 Juli 1940.

Den Weledele heer Inspecteur der Centrale Markt.

Daar ik weet dat het U bekend is dat de heer Pedro nog steeds niet in het bezit is van een Rijkserkenning en daar nooit voor in aanmerking kan komen,, is toch niet meer als plicht hem te weigeren tot toegang der markt. Daar er zo vele andere mensen ook geprobeerd hebben een Rijkserkenning in handen te krijgen, en daar ook niet voor in aanmerking komen, worden deze mensen van de markt geweerd, waarom bedoelde heer Pedro niet, is deze meer als de anderen.

Ook weet ik dat de heer C. Erbé vaste standplaatshouder van de Lindengracht verklaard heeft dat hij wel meer groenten voor hem heeft gekocht maar daar is niets van aan. Ook weet ik wanneer U bedoelde heer Erbé aan een onderzoek onderwerpt, deze wel zijn andere verklaring intrekt, en deze blij zal wezen dat hij van bedoelde heer Pedro verlost zal wezen, daar deze bedoelde heer zijn praktijk niet anders is dan zwendelen en oplichten. Wanneer U dat weten wil vraagt U maar eens aan heren grossiers der vischmarkt,, die U wel zullen inlichten, dat zij voor honderden guldens door hem zijn opgelicht. Daar zulke mensen wel toegang tot de markt krijgen en zoveel fatsoenlijke mensen niet is het nu toch wel tijd dat deze heer Pedro der Centrale Markt de toegang geweigerd wordt, daar deze er ook geen recht op heeft. Vertrouwende er goed recht doenende teken ik met de meeste achting een

BENADEELDE. * Inhoud: De schrijver van de brief beklaagt zich over een zekere "heer Pedro" die zonder de benodigde papieren (Rijkserkenning) handel drijft op de Centrale Markt in Amsterdam. De afzender beschuldigt Pedro van "zwendelen en oplichten" en beweert dat hij visgrossiers voor honderden guldens heeft benadeeld. Daarnaast wordt een andere koopman, C. Erbé, genoemd als iemand die valse verklaringen zou hebben afgelegd ten gunste van Pedro.
* Toon: De toon is verontwaardigd en beschuldigend. Er wordt geappelleerd aan een gevoel van rechtvaardigheid ("waarom bedoelde heer Pedro niet, is deze meer als de anderen") en fatsoen.
* Status van de afzender: De brief is anoniem ondertekend ("EEN BENADEELDE"). Dit wijst erop dat de afzender uit angst voor represailles of uit eigenbelang (concurrentie) handelt, maar niet met naam en toenaam bekend wil staan bij de autoriteiten of de beschuldigde. * Historische periode: De brief is geschreven op 11 juli 1940, slechts twee maanden na de Duitse inval in Nederland. De bezetting was nog in een vroeg stadium, maar de regelgeving omtrent handel en distributie werd direct aangescherpt.
* Rijkserkenning: Tijdens de bezetting werd de "Rijkserkenning" een cruciaal instrument voor de overheid (en de bezetter) om de markt te controleren. Zonder deze erkenning mocht men officieel niet handelen. Het werd ook gebruikt om bepaalde groepen, zoals Joodse handelaren of politieke tegenstanders, uit te sluiten van het economisch verkeer.
* Denunciatiecultuur: Dergelijke brieven waren in de oorlogsjaren schering en inslag. Burgers gebruikten de strengere regels van de autoriteiten vaak om persoonlijke vetes uit te vechten of om concurrenten uit de weg te ruimen door hen aan te geven bij instanties zoals de marktinspectie of de crisiscontroledienst.
* Locatie: De Centrale Markt in Amsterdam (het huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de voedselvoorziening in de stad. Controle op wie daar toegang had, was van groot belang voor de handhaving van de distributiewetten. C. Erb

Samenvatting

  • Inhoud: De schrijver van de brief beklaagt zich over een zekere "heer Pedro" die zonder de benodigde papieren (Rijkserkenning) handel drijft op de Centrale Markt in Amsterdam. De afzender beschuldigt Pedro van "zwendelen en oplichten" en beweert dat hij visgrossiers voor honderden guldens heeft benadeeld. Daarnaast wordt een andere koopman, C. Erbé, genoemd als iemand die valse verklaringen zou hebben afgelegd ten gunste van Pedro.
  • Toon: De toon is verontwaardigd en beschuldigend. Er wordt geappelleerd aan een gevoel van rechtvaardigheid ("waarom bedoelde heer Pedro niet, is deze meer als de anderen") en fatsoen.
  • Status van de afzender: De brief is anoniem ondertekend ("EEN BENADEELDE"). Dit wijst erop dat de afzender uit angst voor represailles of uit eigenbelang (concurrentie) handelt, maar niet met naam en toenaam bekend wil staan bij de autoriteiten of de beschuldigde.

Historische Context

  • Historische periode: De brief is geschreven op 11 juli 1940, slechts twee maanden na de Duitse inval in Nederland. De bezetting was nog in een vroeg stadium, maar de regelgeving omtrent handel en distributie werd direct aangescherpt.
  • Rijkserkenning: Tijdens de bezetting werd de "Rijkserkenning" een cruciaal instrument voor de overheid (en de bezetter) om de markt te controleren. Zonder deze erkenning mocht men officieel niet handelen. Het werd ook gebruikt om bepaalde groepen, zoals Joodse handelaren of politieke tegenstanders, uit te sluiten van het economisch verkeer.
  • Denunciatiecultuur: Dergelijke brieven waren in de oorlogsjaren schering en inslag. Burgers gebruikten de strengere regels van de autoriteiten vaak om persoonlijke vetes uit te vechten of om concurrenten uit de weg te ruimen door hen aan te geven bij instanties zoals de marktinspectie of de crisiscontroledienst.
  • Locatie: De Centrale Markt in Amsterdam (het huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de voedselvoorziening in de stad. Controle op wie daar toegang had, was van groot belang voor de handhaving van de distributiewetten.

Genoemde Personen 1

Locaties

Centrale Markt Lindengracht

Producten

A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Dieren: Hond Olie & Techniek: Olie Olie & Techniek: Vet Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vis & Zee: Visch Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Gerelateerde Documenten 6