Officieel rapport / ambtsbericht. 18 januari 1940. Controleur (ondertekening onduidelijk, mogelijk F. Utrecht). Nº 213/6/1 M. 1940 19/1

R A P P O R T
-----------------

In verband met een aanvrage van H.G.K. Meester, oud 16 jaar en wonende Schimmelstraat 33 alhier, om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit en met verwijzing naar een rapport d.d. 20 Februari 1939, van den heer Buenting, kan ondergeteekende controleur het navolgende rapporteeren. Meester is, blijkens de administratie van het Kaartenkantoor, van Januari 1935 tot ongeveer half Januari 1939 als personeel werkzaam geweest bij verschillende kleinhandelaren in groenten en fruit. In dien tijd heeft hij als personeel van dezen toegang tot de Centr: Markt gehad. Na dien is Meester voor eigen rekening kleinhandel gaan drijven in aardappelen, waaronder ook met nieuwe of zoogenaamde vroege aardappelen. Hiertoe verzorgt hij in het stadsdeeld West alhier een vaste wijk, welke voorheen aan een van zijn vroegere patroons, namelijk J. de Groot, toebehoorde. Sedert 21 Februari 1939 heeft Meester dan ook als kooper toegang tot de Centr: Markt. Benevens aardappelen wil Meester thans ook met groenten handelen. Bijonderzoek, onder andere in de administratie van Maatsch: Steun, is omtrent het kostwinnaarsschap van Meester het volgende gebleken. De vader van Meester is eenige jaren geleden vertrokken en heeft zijn gezin, bestaande uit vrouw en drie zonen, onverzorgd achtergelaten. De inkomsten van deze vrouw en haar zoons waren niet toereikend om in hun onderhoud te kunnen voorzien en werd het gezin eenige jaren in den steun opgenomen. Met zelfstandig handelen verdiende Meester blijkbaar meer dan toen hij in loondienst was, waardoor het gezins inkomen boven de door Maatsch: Steun vastgestelde norm kwam. Als gevolg hiervan is toen na 2 September 1939 geen steun meer aan het gezin uitgekeerd. Voor zoover door mij kan worden beoordeeld heeft Meester de vragen van zijn invulformulier naar waarheid ingevuld.

18 Januari 1940
Controleur,
[handtekening]

Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen.
[handtekening]

[Handgeschreven toevoegingen onderaan:]
Mogelijk stempelen en doorzenden naar Den Haag,
Accoord 20/1 '40 wp.
ZE
Doorgezonden 22/1 - '40 Dit document is een gunstig adviesrapport van een controleur van de gemeente Amsterdam betreffende een jonge ondernemer, de 16-jarige H.G.K. Meester. De kernpunten zijn:
* Vroegrijpe ondernemer: De jongeman werkt al sinds zijn 11e of 12e (gezien de startdatum januari 1935) in de groentehandel. Op 15-jarige leeftijd begon hij al voor eigen rekening in de aardappelhandel.
* Sociale context: Het gezin Meester verkeerde in een precaire situatie nadat de vader de moeder en drie zonen had verlaten ("onverzorgd achtergelaten"). Het gezin was afhankelijk van de armenzorg ("in den steun opgenomen").
* Economische zelfstandigheid: Door zijn eigen bedrijfje is de jongeman erin geslaagd het gezinsinkomen boven de steunnorm te tillen, waardoor het gezin sinds september 1939 niet meer ten laste van de gemeenschap komt.
* Aanbeveling: De controleur bevestigt de betrouwbaarheid van de aanvrager en ondersteunt de uitbreiding van zijn handel naar groenten en fruit. Het document dateert van januari 1940, de periode van de 'Schemeroorlog', vlak voor de Duitse inval in Nederland. De economische situatie was nog moeizaam als gevolg van de crisisjaren 30.
* Marktwezen: De Centrale Markt in Amsterdam (Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de voedselvoorziening. Toegang hiertoe was strikt gereguleerd via vergunningen en erkenningen.
* Maatschappelijke Steun: Dit was de voorloper van de bijstand. De controle op inkomsten was zeer streng; zodra een gezinslid genoeg verdiende, werd de steun direct stopgezet.
* Kinderarbeid/Kostwinners: Hoewel de leerplicht bestond, was het in arme gezinnen niet ongebruikelijk dat jonge tieners direct na de lagere school gingen werken. In dit specifieke geval fungeert een 16-jarige feitelijk als gezinshoofd en kostwinner.
* Locatie: De Schimmelstraat ligt in de Kinkerbuurt (Oud-West), destijds een typische volksbuurt waar veel kleine zelfstandigen en marktkooplieden woonden.