Officieel rapport / Ambtsbericht. 23 augustus 1940. № 2 B / 101 / 1 M. 1940 23/8

R A P P O R T

A.Kool, oud 48 jaar en wonende Rapenburgerstraat 14 alhier, verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit. Kool verklaart ongeveer dertig jaar in de betrokken handel als zelfstandig koopman werkzaam te zijn. Bij onderzoek in de administratie van Marktwezen is het volgende gebleken. Kool is in het bezit van een ventvergunning onder serie E.Z. No 46, welke van 1 September 1934 tot 7 November 1938 groenten en fruit als artikel aangeeft. Thans geeft deze sinaasappelen bananen en geringe eetwaren als artikelen aan. Sedert 1935 heeft Kool toegang tot de Centr: Markt als kooper van zuidvruchten. Verschillende op de Centr: Markt gevestigde grossiers verklaarden reeds jaren met Kool zaken te doen. Voor zoover door mij kan worden beoordeeld heeft hij de vragen van zijn invulformulier naar waarheid beantwoord.

Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen,

Amsterdam 23 Augustus 1940
Controleur,
[Handtekening: S. Elthim]

[Linkerzijde, handgeschreven met zwarte inkt:]
[Handtekening: J. v. Broek?]
Voorgesteld 27/8-'40 [Initialen]

[Onderaan, handgeschreven met potlood/blauwe inkt:]
Vragenlijst stempelen en doorzenden naar Den Haag.
Accoord: 26-8-'40 [Initialen] * Inhoud: Het rapport betreft de verificatie van een aanvraag van de heer A. Kool (48 jaar) om officieel erkend te worden als kleinhandelaar. De controleur stelt vast dat Kool al dertig jaar werkzaam is in de branche en een geschiedenis heeft van legale handel (ventvergunning sinds 1934 en toegang tot de Centrale Markt sinds 1935).
* Bureaucratie: Het document toont de nauwkeurige administratieve controle van het Marktwezen in Amsterdam. De controleur bevestigt dat de verklaringen van de aanvrager overeenkomen met de administratie en getuigenissen van grossiers.
* Administratieve weg: Het rapport is opgesteld op 23 augustus, akkoord bevonden op 26 augustus en formeel "voorgesteld" voor verdere verwerking op 27 augustus. De instructie is om de bijbehorende vragenlijst te stempelen en door te sturen naar Den Haag (vermoedelijk naar het overkoepelende ministerie of een regeringscommissaris). Dit document is opgesteld in augustus 1940, slechts drie maanden na de aanvang van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode begon de bezetter met het reguleren en centraliseren van de economie en de handel. De controle op kleinhandelaren werd aangescherpt, mede om de distributie van goederen en later de rantsoenering te beheersen.

De locatie van de aanvrager (Rapenburgerstraat 14) is historisch gezien van belang. Deze straat bevond zich in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. Hoewel de achternaam "Kool" veelvoorkomend is, werden dergelijke controles in 1940 en 1941 vaak gebruikt als opmaat naar de latere registratie en liquidatie van Joodse bedrijven door de bezetter (via de zogenaamde 'Omnia-Treuhand' of gelijkaardige instanties). Dit specifieke rapport lijkt echter nog een standaard procedure van het Marktwezen te betreffen om de professionele status van een koopman te bevestigen. A. Kool E.Z. No S. Elthim Marktwezen Omnia