Getypte statistische tabel / ambtelijke bijlage.
Origineel
Getypte statistische tabel / ambtelijke bijlage. 10 september 1940. Directeur van het Marktwezen. Directie van de Nederlandsche Akkerbouw-Centrale te 's-Gravenhage. Behoort bij brief no. 5/49/3 M. d.d. 10 September 1940 aan de Directie van de Nederlandsche Akkerbouw-Centrale te 's-Gravenhage van den Directeur van het Marktwezen.
Vergelijkende prijzen der verschillende soorten aardappelen op Maandag en Donderdag van iedere week met de overeenkomstige data in de maand Augustus van de jaren 1939 en 1940.
| Soorten | 31 Juli 1939 | 1 Aug. 1940 | 3 Aug. 1939 | 5 Aug. 1940 | 7 Aug. 1939 | 8 Aug. 1940 | 10 Aug. 1939 | 12 Aug. 1940 | 14 Aug. 1939 | 15 Aug. 1940 | 17 Aug. 1939 | 19 Aug. 1940 | 21 Aug. 1939 | 22 Aug. 1940 | 24 Aug. 1939 | 26 Aug. 1940 | 28 Aug. 1939 | 29 Aug. 1940 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Andijker blauwen | - | - | - | - | - | - | - | - | 2,2 - 2,6 | - | 2,2 - 2,6 | - | 2,6 - 3,2 | - | 2,6 - 3,2 | 4,6 | 2,8 - 3,2 | 4,6 |
| " bonten | - | - | - | - | - | 5,2 | - | 5 | 2,8 - 3,2 | 5,4 | 2,8 - 3,2 | 5,2 | 3,2 - 3,4 | 5,2 | 3,2 - 3,4 | 5,4 | 3 - 3,4 | 5,4 |
| Anna Paul.zand. | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 6 | 3,5 - 3,8 | 6 |
| Drentsche zand. | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 5 - 5,5 | 3,5 - 3,8 | 5 - 5,5 | |
| Duizendaardappelen | 4,4 - 5 | 5,4 - 6,2 | 4,4 - 5 | 6 | 4,5 - 5 | 5,6 | 4,5 - 5 | 5,6 | 4,4 - 4,8 | 5,6 | 4,4 - 4,6 | 4,8 - 5,6 | 4,4 - 4,8 | 4,8 - 6,4 | 4,4 - 4,8 | 6,4 | 4,2 - 4,8 | 4,8 - 6,4 |
| Friesche bintjes | - | - | - | - | - | - | - | - | 2,4 - 2,8 | 3,6 | 2,4 - 2,8 | - | 2,4 - 2,6 | - | 2,4 - 2,6 | 4,2 | 2,5 - 2,8 | 4,2 |
| N.H.blauwe eigenheimers | 3,2 - 3,8 | 5 | 3,2 - 3,8 | 3,6 | 3 - 3,4 | 3,6 | 3 - 3,4 | 3,6 | 2,4 - 2,8 | 3,6 | 2,4 - 2,8 | 3,6 | 2,6 - 3,2 | 4,4 | 2,4 - 2,9 | 4,4 | 2,8 - 3,4 | 4 - 4,4 |
| " bonte eigenheimers | 4 - 4,2 | 5,4 | 4 - 4,2 | 4 | 3,5 - 4 | 3,6 | 3,5 - 4 | 3,6 | 2,6 - 2,8 | 4 | 2,6 - 2,8 | 4 | 2,6 - 3,2 | 4 | 2,6 - 3,2 | 4 | 2,8 - 3,2 | 4 |
| " bintjes | - | - | - | - | - | - | - | 3,6 | - | 3,6 | - | 3,6 | - | 3,6 | - | 3,6 | - | 4 |
| " eigenheimers | 3 - 3,4 | 5 | 3 - 3,4 | 3 | 3 - 3,4 | 3 | 3 - 3,4 | 3 | 2,8 - 3,2 | 3 | 2,8 - 3,2 | 3 | 2,6 - 3 | 3 | 2,6 - 3 | 3 | 2,8 - 3,2 | 3 |
| " muizen | 2,6 - 3,2 | 4,6 | 2,6 - 3,2 | 4,4 | - | 4,8 | 3 - 3,4 | 4,8 | 2,5 - 3,4 | 4,8 | 2,5 - 3,4 | 4,8 | 2,4 - 2,9 | 4,8 | 2,4 - 2,9 | 4,8 | 2,8 - 3,2 | 4,8 |
| Zeeuwsche bintjes | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 4,2 | - | 4,2 |
| " blauwen | - | - | 4,5- 4,75 | - | 4 - 4,40 | - | 4 - 4,4 | - | 3,8 - 4 | - | 3,8 - 4 | - | 3,8 - 4,2 | 5 | 3,8 - 4,2 | 4,6 | 4 - 4,4 | 4,6 |
| " bonten | - | - | 4,5- 4,75 | - | 4 - 4,40 | - | 4 - 4,4 | - | 3,8 - 4,2 | - | 3,8 - 4,2 | - | 3,8 - 4,2 | 5,4 | 3,8 - 4,2 | 5,4 | 4 - 4,4 | 5,4 |
| " blauwe eigenh. | 3,2 - 4 | - | 3,2- 4 | 4 | 3,4 - 3,8 | 4 | 3,4 - 3,8 | 4 | 3,3 - 3,8 | 4 | 3,3 - 3,8 | 4 | 3,5 - 3,8 | 4 | 3,5 - 3,8 | 4 | 3,5 - 3,8 | - |
| " bonte eigenh. | 4 - 4,2 | - | 4 - 4,2 | 6 | 3,4 - 3,8 | 6 | 3,4 - 3,8 | - | 3,4 - 3,8 | - | 3,4 - 3,8 | - | 3,5 - 3,8 | - | 3,5 - 3,8 | - | 3,5 - 3,8 | - |
| " eigenheimers | 3,2 - 3,8 | - | 3,2- 3,8 | 4 | 3,2 - 3,4 | 4 | 3,2 - 3,4 | 3,6 | 3 - 3,4 | 3,6 | 3 - 3,4 | 4,4 | 3 - 3,3 | 4,4 | 3 - 3,3 | 4,4 | 3 - 3,4 | 4,6 |
| " poters | 2,4 - 3 | - | 2,4- 3 | 3,6 | 2,2 - 2,6 | 3,6 | 2,2 - 2,6 | 3,6 | 2,4 - 2,8 | 3,6 | 2,4 - 2,8 | 3,6 | 2,4 - 2,7 | 3,6 | 2,4 - 2,7 | 3,6 - 4,4 | 2,5 - 2,8 | 4 - 4,6 |
| Westlandsche muizen | 3,5 - 4,5 | 5 | 3,5- 4,5 | 5 | 5 | - | 5 | 5 | - | 5 | - | - | - | - | - | - | - | - |
| * Prijstrends: Bij vrijwel alle rassen is een duidelijke prijsstijging zichtbaar in 1940 ten opzichte van 1939. Bijvoorbeeld, 'Duizendaardappelen' stegen van een bandbreedte rond 4,4-5,0 naar 5,4-6,2. Sommige prijzen in 1940 lijken gestabiliseerd of vastgezet op ronde getallen (zoals 4,0 of 5,0), wat wijst op vroege prijsbeheersing door de autoriteiten. | ||||||||||||||||||
| * Structuur: De tabel is zeer gedetailleerd en georganiseerd per marktdata (maandagen en donderdagen). De prijzen zijn waarschijnlijk genoteerd in guldens per 100 kg. Dit document is opgesteld in september 1940, slechts enkele maanden na de Duitse inval in Nederland (mei 1940). De Nederlandsche Akkerbouw-Centrale (NAC) was een van de crisisorganen die tijdens de bezetting een centrale rol speelde in de voedselvoorziening en de distributie van landbouwproducten. |
Het monitoren van de aardappelprijzen was van cruciaal belang voor de bezetter en de Nederlandse administratie om de inflatie te beheersen en de voedselvoorziening voor de bevolking (en het Duitse leger) te garanderen. De overgang van een vrije markt naar een geleide economie met vastgestelde prijzen en rantsoenering is in deze tabel in een vroeg stadium zichtbaar. De prijsstijgingen reflecteren de beginnende schaarste en de ontregeling van de internationale handel door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.