Bijlage bij een officiële brief (prijslijst/overzichtstabel).
Origineel
Bijlage bij een officiële brief (prijslijst/overzichtstabel). Directeur van het Marktwezen. Directie van de Nederlandsche Akkerbouw-Centrale te 's-Gravenhage. Behoort bij brief no. 5/49/3 M. d.d. 10 September 1940 aan de Directie van de Nederlandsche Akkerbouw-Centrale te 's-Gravenhage van den Directeur van het Marktwezen.
Vergelijkende prijzen der verschillende soorten aardappelen op Maandag en Donderdag van iedere week met de overeenkomstige data in de maand Augustus van de jaren 1939 en 1940.
| Soorten | 31 Juli 1939 | 1 Aug. 1940 | 3 Aug. 1939 | 5 Aug. 1940 | 7 Aug. 1939 | 8 Aug. 1940 | 10 Aug. 1939 | 12 Aug. 1940 | 14 Aug. 1939 | 15 Aug. 1940 | 17 Aug. 1939 | 19 Aug. 1940 | 21 Aug. 1939 | 22 Aug. 1940 | 24 Aug. 1939 | 26 Aug. 1940 | 28 Aug. 1939 | 29 Aug. 1940 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Andijker blauwen | - | - | - | - | - | - | - | - | 2,2 - 2,6 | - | 2,2 - 2,6 | - | 2,6 - 3,2 | - | 2,6 - 3,2 | 4,6 | 2,8 - 3,2 | 4,6 |
| " bonten | - | - | - | - | - | 5,2 | - | 5 | 2,8 - 3,2 | 5,4 | 2,8 - 3,2 | 5,2 | 3,2 - 3,4 | 5,2 | 3,2 - 3,4 | 5,4 | 3 - 3,4 | 5,4 |
| Anna Paul.zand. | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 6 | 3,5 - 3,8 | 6 |
| Drentsche zand. | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 5 - 5,5 | 3,5 - 3,8 | 5 - 5,5 | |
| Duinzandaardappelen | 4,4 - 5 | 5,4- 6,2 | 4,4- 5 | 6 | 4,5 - 5 | 5,6 | 4,5 - 5 | 5,6 | 4,4 - 4,6 | 5,6 | 4,4 - 4,6 | 4,8 - 5,6 | 4,4 - 4,8 | 4,8 - 6,4 | 4,4 - 4,8 | 6,4 | 4,2 - 4,8 | 4,8 - 6,4 |
| Friesche bintjes | - | - | - | - | - | - | - | - | 2,4 - 2,8 | 3,6 | 2,4 - 2,8 | - | 2,4 - 2,6 | - | 2,4 - 2,6 | 4,2 | 2,5 - 2,8 | 4,2 |
| N.H.blauwe eigenheimers | 3,2 - 3,8 | 5 | 3,2- 3,8 | 3,6 | 3 - 3,4 | 3,6 | 3 - 3,4 | 3,6 | 2,4 - 2,8 | 3,6 | 2,4 - 2,8 | 3,6 | 2,6 - 3,2 | 4,4 | 2,4 - 2,9 | 4,4 | 2,8 - 3,4 | 4 - 4,4 |
| " bonte eigenheimers | 4 - 4,2 | 5,4 | 4 - 4,2 | 4 | 3,5 - 4 | 3,6 | 3,5 - 4 | 3,6 | 2,6 - 2,8 | 4 | 2,6 - 2,8 | 4 | 2,6 - 3,2 | 4 | 2,6 - 3,2 | 4 | 2,8 - 3,2 | 4 |
| " bintjes | - | - | - | - | - | - | - | 3,6 | - | 3,6 | - | 3,6 | - | 3,6 | - | 3,6 | - | 4 |
| " eigenheimers | 3 - 3,4 | 5 | 3 - 3,4 | 3 | 3 - 3,4 | 3 | 3 - 3,4 | 3 | 2,8 - 3,2 | 3 | 2,8 - 3,2 | 3 | 2,6 - 3 | 3 | 2,6 - 3 | 3 | 2,8 - 3,2 | 3 |
| " muizen | 2,6 - 3,2 | 4,6 | 2,6- 3,2 | 4,4 | - | 4,8 | 3 - 3,4 | 4,8 | 2,5 - 3,4 | 4,8 | 2,5 - 3,4 | 4,8 | 2,4 - 2,9 | 4,8 | 2,4 - 2,9 | 4,8 | 2,8 - 3,2 | 4,8 |
| Zeeuwsche bintjes | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 4,2 | - | 4,2 |
| " blauwen | - | - | 4,5- 4,75 | - | 4 - 4,40 | - | 4 - 4,4 | - | 3,8 - 4 | - | 3,8 - 4 | - | 3,8 - 4,2 | 5 | 3,8 - 4,2 | 4,6 | 4 - 4,4 | 4,6 |
| " bonten | - | - | 4,5- 4,75 | - | 4 - 4,40 | - | 4 - 4,4 | - | 3,8 - 4,2 | - | 3,8 - 4,2 | - | 3,8 - 4,2 | 5,4 | 3,8 - 4,2 | 5,4 | 4 - 4,4 | 5,4 |
| " blauwe eigenh. | 3,2 - 4 | - | 3,2- 4 | 4 | 3,4 - 3,8 | 4 | 3,4 - 3,8 | 4 | 3,3 - 3,8 | 4 | 3,3 - 3,8 | 4 | 3,5 - 3,8 | 4 | 3,5 - 3,8 | 4 | 3,5 - 3,8 | - |
| " bonte eigenh. | 4 - 4,2 | - | 4 - 4,2 | 6 | 3,4 - 3,8 | 6 | 3,4 - 3,8 | - | 3,4 - 3,8 | - | 3,4 - 3,8 | - | 3,5 - 3,8 | - | 3,5 - 3,8 | - | 3,5 - 3,8 | - |
| " eigenheimers | 3,2 - 3,8 | - | 3,2- 3,8 | 4 | 3,2 - 3,4 | 4 | 3,2 - 3,4 | 3,6 | 3 - 3,4 | 3,6 | 3 - 3,4 | 4,4 | 3 - 3,3 | 4,4 | 3 - 3,3 | 4,4 | 3 - 3,4 | 4,6 |
| " poters | 2,4 - 3 | - | 2,4- 3 | 3,6 | 2,2 - 2,6 | 3,6 | 2,2 - 2,6 | 3,6 | 2,4 - 2,8 | 3,6 | 2,4 - 2,8 | 3,6 | 2,4 - 2,7 | 3,6 | 2,4 - 2,7 | 3,6 - 4,4 | 2,5 - 2,8 | 4 - 4,6 |
| Westlandsche muizen | 3,5 - 4,5 | 5 | 3,5- 4,5 | 5 | 5 | - | 5 | - | - | 5 | - | - | - | - | - | - | - | - |
| * Inhoud: De tabel vergelijkt de prijzen van 19 verschillende aardappelsoorten over de maand augustus in de jaren 1939 (vlak voor de oorlog) en 1940 (tijdens de vroege bezettingsperiode). De prijzen worden per specifieke dag (maandag en donderdag) gegeven. | ||||||||||||||||||
| * Prijsontwikkeling: Bij bijna alle soorten is een duidelijke stijging van de prijzen waarneembaar tussen augustus 1939 en augustus 1940. Zo stijgen de "Andijker blauwen" van ca. 2,8-3,2 naar 4,6 en de "N.H. muizen" van ca. 2,8-3,2 naar 4,8. Dit duidt op inflatie of schaarste kort na het begin van de Duitse bezetting. | ||||||||||||||||||
| * Nomenclatuur: De aardappelsoorten zijn gerangschikt naar regio of grondsoort (Andijk, Anna Paulowna, Drenthe, Noord-Holland, Zeeland, Westland). Veelvoorkomende rassen zijn Eigenheimers, Bintjes en Muizen. Dit document stamt uit september 1940, slechts enkele maanden na de capitulatie van Nederland in mei 1940. De Nederlandsche Akkerbouw-Centrale (NAC) was een zogenaamd 'ordening-lichaam' dat in de jaren '30 was opgericht om de landbouwmarkt te reguleren tijdens de economische crisis. |
Tijdens de Duitse bezetting kreeg de NAC een nog crucialere rol. De bezetter wilde de voedselvoorziening strak controleren om zowel de Nederlandse bevolking rustig te houden als om overschotten naar Duitsland te kunnen exporteren. Het vaststellen en monitoren van prijzen voor basisvoedsel zoals aardappelen was essentieel voor het distributiesysteem en het tegengaan van de zwarte markt. Dit overzicht diende waarschijnlijk om de effecten van de eerste oorlogsmaanden op de marktwaarde van dit primaire volksvoedsel in kaart te brengen.