Archiefdocument
Origineel
22 januari 1940. № 7/1/3 M. 1940 24/I
MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN
RIJKSBUREAU VOOR METALEN
UITVOERING DER DISTRIBUTIEWET 1939
GIRONUMMER: 362100
TELEFOON: 182550 's-GRAVENHAGE, 22 Januari 1940
TELEGRAMADRES: RIJKSMETAAL HOOGE NIEUWSTRAAT 14
AANVULLING EN WIJZIGING
VAN DEN KOSTENOMSLAG 30 DECEMBER 1939
Onder verwijzing naar mijn circulaire d.d. 30 December 1939, betreffende den kostenomslag, deel ik U mede, dat de volgende aanvullende bepalingen zijn vastgesteld:
I. De kostenomslag, welke geheven is van na 1 Januari 1940 ingevoerde of afgeleverde metalen, zal worden gerestitueerd indien en voorzoover genoegzaam wordt aangetoond, dat deze invoer of deze aflevering de nakoming vormt van een vóór 2 September 1939 gesloten overeenkomst.
II. De kostenomslag, welke geheven is van na 1 Januari 1940 ingevoerde of afgeleverde metalen zal, in afwijking van de circulaire d.d. 30 December 1939, den afnemer afzonderlijk op de factuur in rekening mogen worden gebracht, indien en voor zoover genoegzaam wordt aangetoond, dat deze invoer of deze aflevering de nakoming vormt van een overeenkomst, gesloten in het tijdvak van 2 September tot en met 31 December 1939.
III. Voor overeenkomsten, gesloten na 1 Januari 1940, blijft de circulaire van 30 December 1939 van kracht, met dien verstande, dat met de hieronder vermelde wijziging rekening wordt gehouden:
IV. Bij aflevering van metalen door Nederlandsche producenten.
De redactie van de eerste en tweede alinea wordt als volgt gewijzigd:
De onderneming in den zin der Metaalbeschikking 1939 No. 1, die de in haar bedrijf bewerkte of verwerkte metalen in den zin dier beschikking aflevert, moet een omslag, als bovenbedoeld, aan het Rijksbureau voor Metalen voldoen, behoudens in geval van aflevering aan het buitenland. Dit document is een officiële bekendmaking van het Rijksbureau voor Metalen betreffende de financiële heffingen (kostenomslag) op metalen. Het wijzigt en vult een eerdere circulaire aan van slechts enkele weken daarvoor (30 december 1939).
De kernpunten zijn:
1. Restitutie: Voor contracten die vóór de mobilisatie (2 september 1939) zijn afgesloten, wordt de heffing terugbetaald.
2. Facturatie: Voor contracten getekend tussen de mobilisatie en het einde van 1939 mag de heffing apart aan de klant worden doorberekend op de factuur.
3. Producenten: Er wordt een specifieke tekstuele wijziging doorgevoerd voor Nederlandse producenten die bewerkte metalen afleveren; zij moeten de heffing betalen, behalve bij export naar het buitenland. Het document dateert van januari 1940, de periode van de "Schemeroorlog" (Phoney War). Nederland was op dat moment nog neutraal, maar de mobilisatie was al sinds augustus 1939 een feit (zoals blijkt uit de referentiedatum van 2 september 1939 in de tekst).
De Distributiewet 1939 gaf de overheid de bevoegdheid om de handel in en het verbruik van schaarse goederen en grondstoffen te reguleren. Het Rijksbureau voor Metalen was een van de crisisinstellingen die toezagen op de strategische voorraad en eerlijke verdeling van metalen, essentieel voor zowel de defensie-industrie als de reguliere economie in oorlogstijd. De "kostenomslag" was een heffing bedoeld om de bureaucratische en logistieke kosten van deze overheidsbemoeienis te financieren.