Officiële circulaire / Bekendmaking 22 januari 1940 Nº 7/1/4 M. 1940 24/1

MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN
RIJKSBUREAU VOOR METALEN

UITVOERING DER DISTRIBUTIEWET 1939

GIRONUMMER: 362100
TELEFOON: 182550
's-GRAVENHAGE, 22 Januari 1940
TELEGRAMADRES: RIJKSMETAAL
HOOGE NIEUWSTRAAT 14

KOSTENOMSLAG

Ter voorkoming van onnoodige kosten, verzoek ik U, indien U handelingen verricht, welke behooren tot een of meer der groepen A, B en C, vermeld in mijn circulaire van 30 December 1939, mij vóór 26 Januari 1940 mede te deelen, voor welke groep of groepen U afrekeningsstaten noodig hebt. Deze staten zullen U dan gratis worden toegezonden.

Nogmaals vestig ik er de aandacht op, dat de kostenomslag alleen betaald moet worden bij het verrichten van de volgende handelingen:

A. Bij import van metalen.

De kostenomslag is verschuldigd door elke onderneming, welke metalen in den zin der Metaalbeschikking 1939 No. 1 uit het buitenland of na voorafgaanden opslag in entrepôt in het vrije verkeer hier te lande te eigen name invoert of doet invoeren, (m.a.w. declareert of doet declareeren b.v. door een expediteur).

B. Bij aflevering van metalen door Nederlandsche producenten.

Elke onderneming, welke metalen in den zin der Metaalbeschikking 1939 No. 1 vervaardigt, bewerkt of verwerkt, is den vastgestelden kostenomslag verschuldigd:
1. Bij aflevering in het binnenland (dus niet bij export) van de in haar bedrijf vervaardigde metalen.
2. Bij bewerking of verwerking van in eigen bedrijf vervaardigde metalen tot andere metalen in den zin der Metaalbeschikking.

C. Verkoop van oude metalen.

De vastgestelde kostenomslag is alleen verschuldigd bij aflevering van oude metalen aan den verbruiker, dus b.v. niet bij aflevering aan handelaren. Oude metalen, welke in eigen bedrijf vrij komen en weer in eigen bedrijf worden verwerkt, zijn niet aan den kostenomslag onderhevig.

Uitzondering:

De invoer van oude metalen is alleen belast, indien deze plaats heeft door den verbruiker.

Uitdrukkelijk wordt erop gewezen, dat in het vervolg de ondernemingen, welke afrekeningsstaten noodig hebben, deze vóór den 25en van elke maand dienen aan te vragen.

RIJSKBUREAU VOOR METALEN,
De Directeur:

[Handtekening]

--- Dit document is een administratieve instructie gericht aan bedrijven die handelen in of werken met metalen. De kernboodschap is de heffing van een "kostenomslag" (een administratieve bijdrage of belasting) ter financiering van de bureaucratische uitvoering van de Distributiewet.

De tekst is strikt zakelijk en juridisch geformuleerd. Er wordt onderscheid gemaakt tussen drie categorieën handelingen (A, B en C) waarbij de heffing van toepassing is. Opvallend is de nadruk op het voorkomen van "onnoodige kosten", wat suggereert dat het Rijksbureau probeert de papierstroom efficiënt te beheren door alleen formulieren (afrekeningsstaten) te sturen naar partijen die daar daadwerkelijk behoefte aan hebben.

De uitzonderingen (zoals export en handel tussen handelaren onderling) geven aan dat de overheid de belastingdruk vooral wilde leggen bij de consumptie of de laatste fase van de productieketen binnen de landsgrenzen.

--- Het document dateert van 22 januari 1940. Dit is een cruciale periode in de Nederlandse geschiedenis: de periode van de Mobilisatie (de "Phoney War"). Hoewel Nederland nog neutraal was en niet in oorlog, bereidde de regering zich intensief voor op mogelijke schaarste en economische ontregeling.

De Distributiewet van 1939 vormde de wettelijke basis voor de overheid om in te grijpen in de handel en distributie van goederen. Het Rijksbureau voor Metalen was een van de vele sectorale crisisorganisaties die werden opgericht om strategische voorraden te beheren. Metalen waren essentieel voor de defensie-industrie en de algemene economie.

Dit document laat zien dat de infrastructuur voor de distributie en overheidscontrole al volledig functioneerde voordat de Duitse inval in mei 1940 plaatsvond. De bureaucratische kaders die hier beschreven worden, zouden later tijdens de bezetting door de Duitse autoriteiten worden overgenomen en verder aangescherpt voor de oorlogseconomie.