Officiële brief/circulaire van het Gemeentebestuur van Amsterdam. 21 mei 1940. Ir. E. de Kruyff, Hoofd van het Gemeentelijk Materialen Bureau. Heeren Hoofden van Diensten en Bedrijven (van de gemeente Amsterdam). Nº 7 / 1 / 7M. 1940 22/5 [handgeschreven]
GEMEENTEBESTUUR VAN AMSTERDAM

[Logo: Wapen van Amsterdam]
GEMEENTELIJK MATERIALEN BUREAU

AMSTERDAM (C.), 21 Mei 1940.
SINT AGNIETENSTRAAT 4, TEL. 43130, TOESTELLEN 483, 568, 569.

AAN
Heeren Hoofden van Diensten en Bedrijven.

[Handgeschreven aantekening linksboven de tekst:]
m. Dir. NL
de Sijstma
[Rode aantekening:] Org

Zooals U bekend is werd bij besluit van Burgemeester en Wethouders van 27 October 1939, Geheim, No. 638 V.H., mijn bureau - het Gemeentelijk Materialenbureau - ingesteld, waaraan werd opgedragen het voorbereiden en regelen van de verdeeling van materialen in den ruimsten zin van het woord, over de gemeentelijke diensten en bedrijven. Onder punt c. van bedoeld besluit werd voorts bepaald, dat alle contact met de Rijksbureaux door tusschenkomst van mijn bureau zou geschieden.

In verband met de veranderde tijdsomstandigheden is het thans noodzakelijk, dat alle contact [onderstreept] met de Rijksdistributiebureaux uitsluitend en alleen via mijn bureau loopt.

Het Hoofd van het
Gemeentelijk Materialen Bureau

Ir. E. de Kruyff.

1000-11-'39 [linksonder]
7 [handgeschreven rechtsonder] * Onderwerp: De strikte centralisatie van de communicatie tussen gemeentelijke diensten en de landelijke Rijksdistributiebureaux.
* Kernboodschap: Hoewel het Materialenbureau al in oktober 1939 was opgericht om de materiaalvoorziening te coördineren, wordt hier de instructie aangescherpt. Alle contacten met landelijke distributie-instanties móéten nu via dit ene bureau verlopen.
* Taalgebruik: De brief is formeel en direct. De term "veranderde tijdsomstandigheden" is een eufemisme voor de recente Duitse inval en de daaropvolgende bezetting.
* Bestuurlijke controle: De brief getuigt van een snelle bureaucratische reactie op de nieuwe realiteit van schaarste en de noodzaak voor de gemeente om een eenheidsfront te vormen naar de landelijke (en nu onder toezicht van de bezetter staande) distributieorganen. * Historische context: De datum van de brief, 21 mei 1940, is cruciaal. Dit is slechts zes dagen na de Nederlandse capitulatie (15 mei 1940). De bezetting is net begonnen en de overgang naar een oorlogseconomie met strikte rantsoenering van grondstoffen en materialen is in volle gang.
* De "Geheime" voorgeschiedenis: Uit de tekst blijkt dat de gemeente Amsterdam zich al voor de feitelijke inval voorbereidde op een crisissituatie. Het besluit van 27 oktober 1939 (vlak na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Polen) laat zien dat men toen al rekening hield met ernstige tekorten.
* Ir. E. de Kruyff: Dit was Ir. Etienne de Kruyff, die een belangrijke rol speelde in de logistieke organisatie van Amsterdam tijdens de vroege oorlogsjaren. Het centraliseren van de materiaalstroom was essentieel om vitale gemeentediensten (zoals de reiniging, energie en water) draaiende te houden in een tijd waarin alles "op de bon" ging.