Brief/Afschrift (getypt). 30 juli 1940. H.C. King, Bedrijfseconomisch Adviseur van het Bureau voor Organisatie en Efficiency, Amsterdam. De Heer Burgemeester (van Amsterdam). No.725 L.M.1940 No.7/15/1 M.1940 AFSCHRIFT.

BUREAU VOOR ORGANISATIE
EN EFFICIENCY. Amsterdam, 30 Juli 1940.

No.1063 Fin.1940 Dossier 25.9.
Onderwerp:
Verkoopen van materiaal, instal- Den Heer Burgemeester,
laties enz., waarvoor geen emplooi
meer te verwachten is.

        Er is op het oogenblik vraag naar tal van materialen, machines

enz., die in normale tijden slecht verkoopbaar waren, thans echter in verband
met de bijzondere omstandigheden een gunstige markt kunnen vinden (b.v. ge-
teisterde gebieden).
Ik denk b.v. aan de 2 paternosterliften van de Centrale Markt,
waarvan gebleken is, dat zij in de Gemeente wel niet meer nuttig gebruikt
zullen kunnen worden, de ijsfabriek aldaar, de materialen in de magazijnboot
van den Gemeentelijke Geneeskundigen en Gezondheidsdienst, verschillende oude
draaibanken (b.v. Binnengasthuis), verouderde Rontgeninstallaties, oude ver-
lichtingsornamenten en andere toestellen, kantoormachines enz. die bij gebrek
aan emplooi ergens opgeslagen worden. Zoo zullen er bij verschillende be-
drijven ook oude en overcomplete ketels, toestellen of machines zijn, die
thans een goeden kooper kunnen vinden.
Indien ons voorstel in zake de stoom- en stroomvoorziening voor
Wasscherij en Kindervoeding wordt aanvaard, komt b.v. ook de stoomgenerator
van de Wasscherij c.a. en de ketelinstallatie van de keuken ter beschikking,
die thans waarschijnlijk goed verkocht kunnen worden.
Het is niet gezegd dat met den verkoop in alle gevallen haast moet
worden betracht; de prijzen kunnen nog wel stijgen.
Het lijkt echter nuttig om deze bezittingen althans te inventari-
seeren en aan andere Diensten of ten verkoop aan derden aan te bieden. Voor-
keur zou ook kunnen worden verleend aan geteisterde gemeenten. Burgemeester
en Wethouders zouden de Diensten en Bedrijven aanschrijving kunnen doen om
een opgave te verstrekken; het Gemeentemagazijn zou belast kunnen worden met
den verkoop in het algemeen. Ik heb de eer U dit denkbeeld in overweging te
geven.

                                        w.g. H.C. King,
                                        Bedrijfseconomisch Adviseur, *   **Taal en Stijl:** Het document is geschreven in formeel, ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "oogenblik", "verkoopen", "Rontgeninstallaties"). De toon is adviserend en zakelijk.

• Kernboodschap: De adviseur stelt voor om overtollige gemeentelijke goederen te inventariseren en te verkopen. Door de oorlogsomstandigheden is er schaarste ontstaan, waardoor verouderde apparatuur die normaal gesproken weinig waarde had, nu juist zeer gewild en waardevol is geworden.
• Specifieke objecten: Er worden concrete voorbeelden genoemd van Amsterdamse bezittingen: de paternosterliften en ijsfabriek van de Centrale Markt, medische apparatuur van de GG&GD en het Binnengasthuis, en stoominstallaties van de centrale wasserij.
• Strategisch advies: De schrijver merkt op dat prijzen nog kunnen stijgen (speculatie op schaarste), maar adviseert om voorrang te geven aan "geteisterde gemeenten". * Historische periode: De brief is gedateerd op 30 juli 1940, slechts tweeënhalve maand na de Nederlandse capitulatie aan nazi-Duitsland. De bezetting is net begonnen.
• De "Bijzondere Omstandigheden": De brief refereert eufemistisch aan de oorlogssituatie. De "geteisterde gebieden" verwijzen naar plaatsen als Rotterdam, Middelburg en Wageningen, die in de meidagen van 1940 zwaar gebombardeerd of door gevechten verwoest waren. Daar was een enorme behoefte aan basismaterialen en machines voor herstel.
• Economie van schaarste: Door het wegvallen van de internationale handel en de focus van de industrie op de oorlogsvoering, ontstond er onmiddellijk een tekort aan metalen, machines en gereedschap. Dit maakte 'oude rotzooi' voor een gemeente plotseling tot een waardevol kapitaal.
• H.C. King: Henri Charles King was een pionier op het gebied van de bedrijfsorganisatie in Nederland. Zijn Bureau voor Organisatie en Efficiency was een voorloper van de moderne interne adviesdiensten bij de overheid.