Dienstbrief / Circulaire. 19 september 1940. Gemeentelijk Materialenbureau, Amsterdam. Heeren Hoofden van Diensten en Bedrijven (Amsterdam). [Links boven: Gemeentewapen Amsterdam]

Nº 7/26/M 1940 [gestempeld in paars] 20/9 [handgeschreven] 26 [handgeschreven]

Telefoon 43321, 43130
Toestellen 483, 568, 569, 576

No. ............ 26 ............ G.M.B.

Verzoeke bij beantwoording datum en nummer van dezen brief te vermelden

Amsterdam, ....... 19 Sept. ....... 194.0

Gemeentelijk Materialenbureau
Oudezijds Achterburgwal 213 Amsterdam (Centrum)

Aan: Heeren Hoofden van Diensten en Bedrijven.

[Links diagonaal, tweemaal onderstreept:]
Spoed
mi See [handgeschreven annotatie]

Hierbij verzoek ik U beleefd mij per ommegaande te willen opgeven het aantal auto's voor personenvervoer, dat bij Uw Dienst of Bedrijf in gebruik is.

M.
/. [handgeschreven]

Het Hoofd van het Gemeentelijk Materialenbureau,

[Handtekening: P. de Kruijff]

Ir. E. de Kruijff.

1000-8-'40 * Doel: Het document is een dringende inventarisatie van het wagenpark (personenauto's) van de verschillende Amsterdamse gemeentediensten.
* Urgentie: De term "Spoed" en de formulering "per ommegaande" (direct per kerende post) wijzen op een zeer hoge prioriteit.
* Administratieve stijl: De toon is ambtelijk en beleefd, kenmerkend voor de vroege 20e-eeuwse bureaucratie ("verzoek ik U beleefd").
* Kenmerken: Het gebruik van doorslagpapier (paarse inkt voor de geadresseerde) suggereert dat dit een circulaire was die naar meerdere afdelingen is gestuurd. De handgeschreven nummers "20/9" en "26" duiden op administratieve verwerking en archivering bij ontvangst. * Historische context: De datum, 19 september 1940, is cruciaal. Nederland bevindt zich in de vroege fase van de Duitse bezetting (vier maanden na de capitulatie).
* Schaarsche en Vorderingen: Tijdens de bezetting begonnen de Duitse autoriteiten vrijwel direct met het vorderen van grondstoffen, brandstof en transportmiddelen voor de eigen oorlogsvoering. Tegelijkertijd moest de gemeente Amsterdam haar diensten draaiende houden met steeds beperktere middelen (zoals benzinerantsoenering).
* Betekenis: Deze inventarisatie door het Gemeentelijk Materialenbureau was waarschijnlijk noodzakelijk om een overzicht te krijgen voor de Duitse bezetter, of om intern de verdeling van de schaars wordende brandstof en voertuigen te kunnen beheren. Het geeft een inkijkje in de logistieke druk waaronder het stadsbestuur kwam te staan kort na het begin van de Tweede Wereldoorlog.
* Persoon: Ir. E. de Kruijff was een hoge ambtenaar binnen de Amsterdamse bureaucratie; dergelijke figuren speelden een complexe rol in het faciliteren van het stadsbestuur onder toezicht van de bezetter.