Zakelijke brief (verzoekschrift). 10 juni 1940. N.V. Brandstoffenhandel v.h. F. van Oosten, De Wittenstraat 176-182, Amsterdam-W. [Briefhoofd]
N.V. BRANDSTOFFENHANDEL
V.H. F. VAN OOSTEN
DE WITTENSTRAAT 176-182
TELEFOON 81220
GEM. GIRO O. 488
AMSTERDAM-W.

GROOT- EN KLEINHANDEL IN HOLLANDSCHE,
BELGISCHE EN ENGELSCHE ANTHRACTIET
EIERKOLEN EN BRECHCOKES
AMSTERDAMSCHE GASCOKES, ENZ.

[Rechtsboven]
№ 21/27/1/ M. 1940 h/6
AMSTERDAM-W., 10 Juni 1940

[Adres]
Den WelEd. Heer Inspecteur
van het Markwezen.-
Jan v. Galenstraat 14
A m s t e r d a m. .W.

[Handgeschreven aantekening rechtsboven]
n.i. Zie we
H. Muller (Σ)

[Inhoud]
WelEd. Heer,

Daar er sinds 10 Mei j.l. een verbod is
om kolen te ontvangen of af te leveren, en er dientengevolge 4 van onze
6 dekschuiten, waarvoor wij reeds per 1/1/'40 bij vooruitbetaling marktgeld
voor het gehele jaar 1940 betaald hebben, die tijd geheel leeg zijn, ver-
zoeken wij U beleefd het door ons voor deze vaartuigen betaalde marktgeld
, van 13 Mei j.l. af, totdat het verbod wordt ingetrokken of in gunstige
zin gewijzigd, aan ons te willen restitueren. Het betreft hier de vaartui-
gen :
Nr. 3186 - groot 79 ton [Handgeschreven:] 21 week leeg. 22 week geladen 23 week geladen.
" 7642 " 68 " [Handgeschreven:] 21 geladen 22 week geladen 23 week geladen.
" 889 x " 57 " [Handgeschreven:] 21 leeg 22 leeg 23 week leeg.
" 3652 x " 111 " [Handgeschreven:] 21 leeg 22 leeg 23 leeg.

315 ton.-

Vertrouwende dat U aan ons verzoek gehoor
zult willen geven en U bij voorbaat reeds dankzeggend voor de door U te ne-
men moeite, tekenen wij,

Hoogachtend,

pp N.V. BRANDSTOFFENHANDEL
v/h F.v. Oosten.-
[Handtekening] * Inhoud: De firma Van Oosten verzoekt om teruggave van reeds betaald marktgeld voor vier van hun zes dekschuiten. De reden is dat deze schepen sinds 13 mei 1940 stilliggen en leeg zijn als gevolg van een transportverbod op kolen.
* Administratieve verwerking: In de lijst met scheepsnummers zijn handgeschreven aantekeningen gemaakt, waarschijnlijk door een ambtenaar van het Markwezen. Hierin wordt per schip de status (leeg of geladen) bijgehouden voor de weken 21, 22 en 23. Dit diende als verificatie voor het restitutieverzoek. De markering met een 'x' bij de onderste twee schepen duidt mogelijk op de schepen die op dat moment daadwerkelijk aanspraak maakten op de regeling.
* Locatie: De Jan van Galenstraat 14 was het adres van de Centrale Markthallen in Amsterdam, waar de Inspecteur van het Markwezen kantoor hield. De Wittenstraat (de vestigingsplaats van het bedrijf) ligt in de Staatsliedenbuurt, nabij de Kostverlorenvaart, een logische plek voor een kolenhandel die afhankelijk was van aanvoer over water. Dit document is een direct bewijsstuk van de economische ontwrichting in Nederland onmiddellijk na de Duitse inval op 10 mei 1940. Het "verbod om kolen te ontvangen of af te leveren" was een maatregel van de bezetter of de Nederlandse overheid om de distributie van schaarse brandstoffen te controleren en te rantsoeneren voor oorlogsdoeleinden.

Voor bedrijven zoals de N.V. Brandstoffenhandel v/h F. van Oosten betekende dit dat hun bedrijfsvoering van de ene op de andere dag tot stilstand kwam. Omdat zij marktgeld (liggeld/handelsrechten) voor het hele jaar vooruit hadden betaald aan de gemeente Amsterdam, probeerden zij via dit formele schrijven hun financiële schade te beperken. De brief toont de snelle overgang van een vrije markteconomie naar een strak gereguleerde oorlogseconomie.