Handgeschreven brief (verzoekschrift). 26 januari 1940. L. van der Gragt. [Linksboven, paars stempel/pen:] No 25/1/1 M. 1940 29/1
[Rechtsboven:] A'dam 26 Jan 1940

Weledelgestrengheer.

Een dezer dagen ontving ik van Uw E G. een schrijven
waarin mij mede gedeelt werd als dat mijn plaats met
ingang van 29 Jan 1940 wordt in getrokken wegens markt
geld schuld. Echter bezit ik geen Geld en ik ben in woonend
bij mijn Ouders L. G. van der Gragt pl No 106. die word onder
steunt door N. Z. Daar ik in woon bij mijn Ouders word ik niet
ondersteunt. Echter vermeen ik eveneens van vrijstelling voor marktgeld
in aanmerking te komen. Omdat ik feitelijk ook gemeentelijke onder-
steuning geniet. Beleeft verzoek ik uw U W E G. gedurende den
tijd als dat mijn vader steun geniet vrij stelling van marktgeld
betaling.

Hoogachtend
L v d Gragt

plaats No 105 * Stijl en Spelling: De brief is geschreven in een net courant handschrift, maar bevat diverse spelling- en grammaticale eigenaardigheden die typerend zijn voor die tijd en het opleidingsniveau van de schrijver (bijv. "mede gedeelt", "in woonend", "vrij stelling", "vermeen" in plaats van 'meen' of 'verneem').
* Inhoud: De schrijver heeft een aanzegging gekregen dat hun marktplaats (nummer 105) wordt ingetrokken wegens een achterstand in de betaling van het marktgeld. De schrijver voert aan dat zij/hij geen geld heeft en inwoont bij ouders die al op de markt staan (plaats 106).
* Argumentatie: Het kernargument is dat de vader "steun" (sociale uitkering) ontvangt van de N.Z. (mogelijk Noodzakelijke Zorg of een vergelijkbare instantie). Omdat de schrijver bij deze ouders inwoont, stelt zij/hij dat zij/hij feitelijk ook afhankelijk is van die steun en daarom recht zou moeten hebben op vrijstelling van marktgeld om de nering te kunnen voortzetten.
* Vorm: De brief is zeer beleefd opgesteld met formele aanspreekvormen zoals "Weledelgestrengheer" en "Uw E.G." (Uw EdelGrootachtbare). * Tijdsbeeld: Januari 1940 is de periode van de mobilisatie in Nederland, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De economische nasleep van de crisisjaren '30 is nog duidelijk voelbaar.
* Sociaal stelsel: "De Steun" was de gangbare term voor de armenzorg/werkloosheidsuitkering in die tijd. Het was vaak een karig bedrag waarvoor men streng werd gecontroleerd.
* Marktwezen: Amsterdam kende een streng gereguleerd systeem voor marktkooplieden. Het niet betalen van staangeld (marktgeld) leidde onherroepelijk tot intrekking van de vergunning, wat voor velen de enige bron van inkomsten was. Dit document illustreert de precaire overlevingsstrategieën van de Amsterdamse beroepsbevolking aan de vooravond van de oorlog.