AmbteIijke brief (sociale rapportage) 20 februari 1940 Directeur voor Maatschappelijken Steun Directeur van het Marktwezen, Amsterdam [Stempel linksboven:] Model No. 408
GEMEENTELIJK BUREAU VOOR
MAATSCHAPPELIJKEN STEUN
H/CS.

[Gedrukt:] Bijlagen :
[Gedrukt:] Gelieve bij beantwoording aan te halen :
[Gedrukt:] Lett. [Getypt:] I.
[Gedrukt:] No. [Getypt:] 3519

[Gecentreerd/rechts bovenin, stempel en getypt:] № 25/17/22 M. 1940 ^29/2^

[Gedrukt:] AMSTERDAM, [Getypt:] 20 Februari [Gedrukt:] 19 [Getypt:] 40.
[Gedrukt klein:] Reguliersdwarsstraat 65—71

[Handgeschreven paraaf/aantekening in de rechterbovenhoek]

[Gedrukt:] Aan
[Getypt:] den Heer Directeur van het
Marktwezen,
A m s t e r d a m . W.
Jan van Galenstraat 14

[Hoofdtekst:]
In antwoord op Uw brief no. 25/17/20 M. van 1 Febr. 1940 deel ik U mede, dat Benjamin de VRIES, wonende Nieuwe Heerengracht 213, gehuwd is en 5 kinderen heeft van 23, 21, 18, 15 en 13 jaar. Betrokkene is winkelier in schilderijen en lijsten en verdient pl.m. f. 10.- p.w. De 23-jarige zoon Samuel verdient als kleermaker bij Sijsling, N.Z. Voorburgwal 290 f. 20.- per week, de 21-jarige dochter Jansje als naaister bij Fortuin, de Ruyterkade 8, f. 15.- per week. De 18-jarige zoon Nathan is kleermaker bij De Groot, Heerengracht 52 en verdient f. 19.- per week.
De 15-jarige zoon Heiman bezoekt de H.B.S., de 13-jarige dochter Sophia de Industrieschool. De huur bedraagt f. 12.- per week.
Betrokkene steunt de vader van zijn vrouw, Krugerstraat 7, met f. 1,- per week.
Bij bezoek deelde belanghebbende mede, dat hij met den Marktmeester Moerkerk reeds een regeling had getroffen betreffende de afbetaling van de schuld aan Uw Dienst. Hij betaalt thans reeds de wekelijks verschuldigde rechten en zal ^de^ vier weken ~~tegelyk op de~~ schuld aflossen, als hij zijn standplaats op de markt aan de Alb. Cuypstraat weer inneemt.

[Ondertekening:]
DE DIRECTEUR VOOR MAATSCHAPPELIJKEN STEUN,
[Handtekening/Paraaf]

[Handgeschreven cijfer rechtsonder:] 25- * Inhoud: Het document is een ambtelijk overzicht van de gezinssituatie en het inkomen van de familie De Vries. Het doel is te bepalen of Benjamin de Vries in staat is zijn schulden bij de Dienst Marktwezen af te betalen. Het biedt een zeer specifiek inkijkje in de huishoudfinanciën: het totale gezinsinkomen wordt gevormd door de kleine winst uit de winkel van de vader en de lonen van de drie werkende kinderen (totaal f. 64,- per week voor het hele huishouden).
* Sociale Status: Hoewel het gezin schulden heeft en door de sociale dienst wordt onderzocht, duidt de schoolkeuze van de jongere kinderen (H.B.S. en Industrieschool) op een ambitie voor sociale stijging. De vader ondersteunt bovendien zijn schoonvader met een klein bedrag per week, wat duidt op sterke familiale solidariteit.
* Beroepen: De genoemde beroepen (winkelier, kleermaker, naaister) en werkgevers zijn typerend voor de Amsterdamse economie van die tijd. De afbetaling is gekoppeld aan het hervatten van de werkzaamheden op de Albert Cuypmarkt. * Historisch moment: De brief is gedateerd op 20 februari 1940, slechts drie maanden voor de Duitse inval in Nederland. Het document beschrijft de situatie in Amsterdam tijdens de laatste maanden van vrede.
* Joodse geschiedenis: Gezien de namen (De Vries, Samuel, Nathan, Heiman) en de woonlocatie (Nieuwe Heerengracht, in het hart van de toenmalige Joodse buurt), betreft dit een Joods gezin. Documenten als deze zijn van groot belang voor historisch onderzoek (zoals voor het Joods Monument), omdat ze de namen en adressen van gezinsleden vastleggen vlak voordat de Jodenvervolging de stad zou ontwrichten. De bureaucratische nauwkeurigheid van het Gemeentelijk Bureau voor Maatschappelijken Steun vormt hier een wrang contrast met de naderende rechteloosheid.
* Administratie: De vele stempels en referentienummers tonen de uitgebreide ambtelijke controle op burgers die in financiële moeilijkheden verkeerden tijdens de nasleep van de economische crisis van de jaren '30.