Brief / Verzoekschrift 13 Maart 1940 J. Wessels, eigenaar van 'Wessels’ Goedkoopste Levensmiddelen Bedrijf' WelEdele Geleerde Heer Dr. A. v.d. Laan, Directeur Marktwezen Amsterdam [Briefhoofd:]
WESSELS’ № 25/48/1 M. 1940 15/3
GOEDKOOPSTE LEVENSMIDDELEN BEDRIJF

KANTOOR VECHTSTRAAT 32
MAGAZIJN ALB. CUYPSTRAAT 238 b
TELEFOON [niet ingevuld]

Amsterdam, 13 Maart 1940

[Handgeschreven:]
Aan WelEdele Geleerde Heer
Dr A. v.d. Laan
Directeur Marktwezen
Amsterdam.

[Aantekening linksboven, schuin:] uithosp.

WelEd. Heer!
Ondergetekende J. Wessels Vechtstr: 32^II
Amsterdam. Z., dewelke een vaste standplaats heeft
op de dagmarkt Alb. Cuijpstraat, verzoekt UEd.
hem toestemming te willen verleenen, tot
het in dienst hebben van een leerling
[Aantekening links in de marge:] 15 jaar! [met een grote streep onder de naam en geboortedatum]
Jan Jacob Oltmans geboren 11.10/24. om hem
de openbare verkoop en het kruideniersvak te
leeren. Het is de bedoeling hem tot zijn 16^e jaar
[Vraagteken in de marge] volgens het marktreglement, alleen alle bij-
komende werken te laten doen, als helpen
de etalage van de kraam te verzorgen en schoon
te houden, het aanbrengen van de benoodigde
goederen uit het magazijn, diverse artikelen
te laten afwegen om hem het zakken vouwen
te leeren en verdere kleine bijkomende werken.
Daar het voor mij zeer nodig is, zoo een jong
mensch in dienst te hebben, twijfel ik dan
geenzins of UEd. zal aan mijn verzoek voldoen.
Een gunstig antwoord van UEd. verwachtende
teeken ik met de meeste hoogachting
J. Wessels In deze brief verzoekt J. Wessels, een marktkoopman met een vaste standplaats op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam, de directeur van het Marktwezen om toestemming voor het in dienst nemen van een leerling. De leerling in kwestie is de 15-jarige Jan Jacob Oltmans.

Wessels is zich bewust van de geldende marktreglementen, die beperkingen opleggen aan de taken die minderjarigen mogen uitvoeren. Hij benadrukt daarom dat de jongen tot zijn zestiende jaar enkel "bijkomende werken" zal verrichten, zoals het inrichten en schoonmaken van de kraam, het sjouwen van goederen uit het magazijn en het voorbereidende werk zoals het afwegen van producten en het vouwen van papieren zakken. Hiermee probeert de afzender te anticiperen op mogelijke bezwaren van de overheid tegen kinderarbeid of overtreding van marktregels. De ambtelijke aantekening "15 jaar!" met een uitroepteken in de marge suggereert dat de leeftijd inderdaad een cruciaal punt van beoordeling was voor de gemeente. Het document dateert van maart 1940, slechts twee maanden voor de Duitse inval in Nederland. De brief biedt een inkijkje in de strikte regulering van de Amsterdamse markten in die tijd. Het 'Marktwezen' was de gemeentelijke instantie die toezicht hield op alles wat met de handel op straat te maken had, van standplaatsvergunningen tot de persoonlijke gedragingen en het personeel van de kooplieden.

De Albert Cuypmarkt was toen al een van de belangrijkste markten van de stad. Voor kleine zelfstandigen zoals Wessels was het essentieel om personeel (vaak goedkope leerkrachten) te hebben om de zware dagelijkse werkzaamheden van het op- en afbouwen en de verkoop te kunnen bolwerken. De brief illustreert de bureaucratische weg die een ondernemer moest bewandelen voor zelfs relatief kleine personele zaken. De genoemde Dr. A. van der Laan was een bekende figuur in het Amsterdamse ambtenarenapparaat van die tijd. A. v.d. Laan J. Wessels Marktwezen