Briefkaart (gelopen)
Origineel
Briefkaart (gelopen) 11 maart 1940 (poststempel); administratieve datum 1940. M.A. Visser, Livornostraat 9 I, Amsterdam (Zuid). Onderdelen in typoscript en handschrift zijn weergegeven in de volgorde van het document.
(Links- en bovenzijde, paars stempel en handschrift):
Nº 25 / 52 / 1 M. 1940
10/3 [handgeschreven in inkt]
(Gedrukte tekst en illustratie middenboven):
BRIEFKAART
[Illustratie van een anker en een kanon]
’t SAL WAERACHTIG WEL GAEN!
INDISCHE VLOOTFILM
(Rechtsboven, postzegel en stempel):
NEDERLAND 1 ½ CENT
AMSTERDAM
11 III 1940
21-22
(Adressering, handgeschreven in inkt):
Den Directeur v/h Marktwezen
Dr. A. v/d Laan
Jan van Galenstraat 14
(West)
Amsterdam
(Linksonder, afzender, deels voorgedrukt, deels handschrift):
AFZ. M. A. Visser
Livornostraat 9 I
Amsterdam (Zuid) * Administratieve markering: Het grote paarse stempel bovenaan (Nº 25 / 52 / 1 M. 1940) duidt erop dat deze kaart is opgenomen in een officieel registratiesysteem, waarschijnlijk van de gemeente Amsterdam of de afdeling Marktwezen specifiek. De handgeschreven breuk 10/3 kan verwijzen naar de datum van ontvangst (10 maart) of een dossiernummer.
* Visuele propaganda: De afbeelding en het motto "’t Sal Waerachtig Wel Gaen!" (een beroemde uitspraak van Jan Pieterszoon Coen) verwijzen naar de 'Indische Vlootfilm'. Dit was een propagandaproject uit 1938-1939 om geld in te zamelen voor de versterking van de vloot in Nederlands-Indië vanwege de dreiging vanuit Japan. Het gebruik van dergelijke briefkaarten was een vorm van fondsenwerving en bewustwording.
* Identificatie geadresseerde: Dr. A. van der Laan was ten tijde van schrijven de directeur van het Gemeentelijk Marktwezen in Amsterdam, gevestigd bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat.
* Tijdsbeeld: De kaart is verstuurd in maart 1940, slechts twee maanden voor de Duitse inval in Nederland. De focus op de defensie van Nederlands-Indië (via de vlootfilm-opdruk) toont de geopolitieke zorgen van die tijd. Deze briefkaart is een voorbeeld van de dagelijkse correspondentie gericht aan een hooggeplaatste Amsterdamse ambtenaar kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland.
Het Marktwezen in Amsterdam was een cruciale dienst voor de voedselvoorziening van de stad. De Jan van Galenstraat 14 was het adres van het administratiegebouw van de Centrale Markthallen (geopend in 1934), destijds een modern complex voor de handel in aardappelen, groenten en fruit.
De gebruikte briefkaart zelf is interessant vanwege de nationale context: de actie voor de "Indische Vlootfilm" was een initiatief van het 'Vlootfonds Onze Marine'. Door dergelijke kaarten te verkopen en te verspreiden, probeerde men het publiek te overtuigen van de noodzaak van een sterke marine in de Oost. Het feit dat een burger deze kaart gebruikt voor een zakelijke of officiële boodschap aan een directeur van een gemeentedienst, laat zien hoe diep deze nationale acties in het dagelijks leven waren doorgedrongen. A. Visser M.A. Visser Gemeente Amsterdam Marktwezen